Zelfs president durft niet te vliegen

Nieuwe minister moet problemen aanpakken...

Van onze correspondent Cees Zoon

MEXICO-STAD Zelfs de Braziliaanse president Lula durft nauwelijks nog in een vliegtuig te stappen: ‘Elke keer dat de deur van het vliegtuig dichtgaat, geef ik mijn lot over aan God, want ik weet dat ik in handen ben van een piloot, van een machine, van een verkeersleider, en van stormen die de mens niet altijd kan controleren.’

Lula biechtte zijn vliegangst op bij de installatie van de nieuwe minister van Defensie Jobim, die orde op zaken moet stellen in de onbeschrijfelijke chaos in het luchtverkeer van Brazilië. Radars vallen uit, piloten weigeren op het drukste vliegveld van het land te landen, de regering heeft de luchtvaartmaatschappijen verboden nog langer tickets naar die bestemming te verkopen, en overal in Brazilië puilen de vliegvelden uit van de passagiers wier vluchten zijn geannuleerd of eindeloos vertraagd.

De ramp op het vliegveld Congonhas van Sao Paulo een week geleden, waarbij meer dan 200 mensen om het leven kwamen, heeft de al een jaar durende crisis nog verder verdiept. De Airbus 320 van de Braziliaanse maatschappij TAM schoot bij de landing van de baan en boorde zich in een gebouw.

Congonhas staat al jaren bekend als een uiterst gevaarlijk vliegveld. De landingsbaan is aan de korte kant en de luchthaven ligt midden in de miljoenenstad Sao Paulo. Sinds de bouw van de nieuwe internationale luchthaven wordt Congonhas alleen nog gebruikt voor nationale vluchten, maar ook dat is in een enorm land als Brazilië veel te veel. Congonhas verwerkt dagelijks meer dan 600 vluchten en is daarmee na het vliegveld Benito Juarez van Mexico-Stad het drukste van heel Latijns Amerika.

Afgelopen vrijdag viel een radar in het noorden van Brazilië uit, waardoor ook het internationale luchtverkeer geblokkeerd werd. Verschillende Amerikaanse toestellen moesten terugkeren naar hun eigen land. Een woordvoerder van de luchtmacht beschuldigde de verkeersleiders van sabotage. De verkeersleiders voeren al een jaar lang acties met als belangrijkste eis de demilitarisering van hun functie. Negentig procent van alle Braziliaanse verkeersleiders is in dienst van de luchtmacht.

De ex-minister van Defensie Waldir Pires, een trouwe vriend van president Lula, is het eerste politieke slachtoffer van de chaos die ook de politiek lijkt te hebben aangetast. Een dag na de ramp maakte de woordvoerder van Lula al bekend dat Pires was ontslagen. Later moest hij dit corrigeren, en nu is Pires alsnog aan de kant gezet.

Zijn opvolger Nelson Jobim is een oude politieke rot die het gevecht moet aangaan met de top van de strijdkrachten. Die hebben al afwijzend gereageerd op de benoeming omdat Jobim geen militaire achtergrond heeft en ‘niets weet van luchtvaart’.

Volgens de Internationale Federatie van Verkeersleiders (IFATCA) mist Brazilië de capaciteit om de crisis zelf op te lossen. ‘Het is tijd dat Brazilië accepteert dat het plan voor de hervorming van zijn luchtvaartsector in het buitenland wordt ontwikkeld’, zei voorzitter Marc Baumgartner. ‘Brazilië moet begrijpen dat een chaos in het luchtverkeer zich een keer in de 15 jaar kan voordoen en niet elke maand, zoals in Brazilië al bijna een jaar lang het geval is.’

Lula heeft aangekondigd dat hij de luchthavens deels zal privatiseren. Dat is voor de linkse president niets minder dan vloeken in zijn eigen kerk. Nog bij de campagne voor zijn herverkiezing eind vorig jaar bleef Lula de grote privatiseringen van zijn voorgangers een ramp voor het land noemen. Maar het lijkt de enige manier om onder de militaire dominantie uit te komen, een erfenis van de militaire dictatuur van 1964 tot 1985. De president van het staatsbedrijf dat de luchthavens exploiteert is een gepensioneerde brigadier.

Sao Paulo, een van de grootste steden in de wereld, is sinds de ramp met de Airbus lastig bereikbaar geworden. Veel vluchten worden omgeleid naar de internationale luchthaven Guarulhos. Op Congonhas wordt vooralsnog de reservebaan gebruikt. De rampbaan wordt waarschijnlijk vandaag heropend, zonder dat de anti-sliplaag is aangebracht. Het ontbreken daarvan was volgens specialisten de voornaamste oorzaak van de crash.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden