Zelfs over de dood redeneerde Swarttouw als een ondernemer

Frans Swarttouw, die maandagavond op 64-jarige leeftijd overleed aan keelkanker, had zelfs van zijn dood de regie geheel in handen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Swarttouw, die in de twaalf jaar (tot 1989) dat hij bestuursvoorzitter was van Fokker de bijnaam Mister Fokker verwierf, was een strijdvaardig en omstreden ondernemer. Faam verwierf hij met zijn ongezouten uitspraken, zijn wilde levensloop en de vasthoudendheid waarmee hij eenmaal genomen besluiten placht door te voeren.

Zo ook het besluit over zijn eigen dood. Hij weigerde vorig jaar een operatie die zijn leven had kunnen rekken, maar die hem zou beroven van stem, reuk en smaak. Zo weigerde hij vorige week verder te gaan met een chemokuur. 'Als je zo ziek bent, dan denk je: wat koop ik er nu eigenlijk voor? Want als ik er niet een behoorlijk leven mee koop, dan denk ik dat je je ergens aan vastklampt. Je mag iedereen knollen voor citroenen verkopen, maar jezelf niet.'

Zelfs over het leven en de dood redeneerde hij als een ondernemer: 'Is de prijs die je betaalt de opbrengst wel waard?' Maar hij gaf wel toe: 'Ik ben een beetje aan de rationele kant.'

Zijn schrikbeeld was wegkwijnen in een ziekbed met slangen en leidingen. Dat wilde hij voorkomen door zelf de beslissingen te nemen. 'Ik ben op een punt gekomen dat als ik nu niet zelf de beslissingen neem, dat ik beslist wórd', zei hij afgelopen vrijdag tegen Witteman.

Dat hij er nu niet meer is, noemde hij vrijdag 'bizar, onwerkelijk. Het is een bespottelijke situatie.' Angst voor de dood zei hij niet te hebben, geloof in een leven na de dood ook niet: 'Ik weet het niet, ik heb er geen verstand van.'

De ondergang van Fokker hield hem nog steeds bezig. 'Van Fokker moesten we een religie maken. Daar zijn we in geslaagd. De doelstellingen zijn ten dele rationeel, maar ook emotioneel. Financieel was het niet op, dat kan een land als Nederland zich best permitteren. Het was emotioneel op. Ik denk dat de man in de straat er meer in geloofde dan de man in het kabinet.'

Zonder namen te noemen trok hij nog één keer van leer tegen bepaalde ondernemers: 'Bij sommigen lijkt het wel of er een schakelaar omgaat. Ze luisteren niet meer, consulteren niet meer. Er zijn er bij die absoluut gek worden, die niet meer bij hun bol zijn.'

Zie ook pagina 2

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.