Zelfs Oosterscheldekering is een wonder van subtiliteit vergeleken met de Afsluitdijk

Caspar loopt

Aflevering 43: de Afsluitdijk is hét symbool van de Hollandse strijd tegen het water. Wie durft er aan te komen?

Foto de Volkskrant

Een broodje haring bij viskiosk Havenzicht, aan de voet van de Afsluitdijk. Lange rijen voor kibbeling, fietsers, Den Oevernaren, toeristen en werklieden die bezig zijn met het project Icoon Afsluitdijk. De Stevinsluizen over. Als wandelaar kun je niet anders dan onder de indruk raken van de grootsheid. En je nietig voelen.

Het verkeer raast, de spuisluizen staan open en ik kijk naar de woeste stroom zoet water die in de Waddenzee wordt geloosd. Je denkt al snel: dit is on-Nederlands, maar nee, dit is juist Nederland. Hollands glorie, icoon, strijd tegen het water, land van ingenieurs. Don't mess with the Afsluitdijk.

En toch ken ik mensen die de Afsluitdijk het liefst doorgestoken zouden zien. De dijk, 32 kilometer lang, was logisch in zijn tijd, vanwege de veiligheid en de behoefte aan landbouwpolders, maar ook een ramp voor de visserij en de natuur. Weg zoutwatervissoorten, weg dynamiek, weg deltanatuur. Wat overbleef: stilstaand water.

Caspar loop

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Lees ook eerdere afleveringen uit deze rubriek.

Ik loop aan de Waddenzeekant. Een aalscholver balanceert op het touw van een visfuik, dan de Robbenplaat, groepjes spreeuwen in vlieren. Dat je hier zomaar kunt zijn, het voelt bijna als illegaal. Dan alleen nog maar dijk, gewoon rechtuit, verkeerd lopen is uitgesloten. Ik herinner me Adriaan Geuze, landschapsarchitect, bij Zomergasten. Geuze maakt mooie, grootse dingen, en zegt verstandige dingen over het landschap. Maar ook hij was in de ban van de Afsluitdijk. Waar is de tijd dat Nederland nog groot durfde te denken, verzuchtte hij. Hij zei ook: natuur is er sowieso niet meer in Nederland. Nee inderdaad, vanwege die Afsluitdijk dus.

Hoe anders denken we inmiddels over de strijd tegen het water. Ruimte voor de rivieren, zandmotor, vooroevers, kunstmatige stranden en duinen, 'bouwen met natuur'. Zelfs de stormvloedkering in de Oosterschelde is een wonder van subtiliteit vergeleken met de Afsluitdijk. Zou de dijk met de kennis van nu eigenlijk wel zijn gebouwd, vraag ik me af. En hoe mooi zouden de Zuiderzee en het achterland dan nog zijn geweest?

Goed, nu begint het naar nostalgie te rieken. Ik zet de pas er maar weer stevig in.

Stevinsluizen. Foto Caspar Janssen
Powered by Wikiloc
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.