Zelfs oliesjeiks willen kerncentrale

Directeuren van uraniummijnen en bouwers van kernreactoren kijken de laatste jaren opgewekter uit hun ogen. Atoomenergie is nog omstreden, voor radioactief afval is nog geen echte oplossing gevonden, maar de acceptatie groeit – vooral omdat kerncentrales geen broeikasgas produceren, behalve bij de bouw.

Neem de burgers in de Europese Unie, die bijna eenderde van haar stroom betrekt uit de kerncentrales in vijftien van haar lidstaten. Er zijn nog wel net iets meer tegenstanders (45 procent) dan voorstanders (44 procent) van kernenergie, blijkt uit de Eurobarometer van 2008. Maar het aandeel voorstanders is 7 procentpunten gestegen sinds 2005. Opvallend daarbij is dat in landen met kerncentrales, zoals Frankrijk, Zweden en Tsjechië, het aantal voorstanders fors boven het gemiddelde ligt. Kernenergie went, zo blijkt.

Andersom geldt dit ook. In Polen, dat bijna al zijn stroom haalt uit kolengestookte centrales, is slechts 39 procent van de bevolking is voor kernenergie. Maar dat is wel 13 procentpunten meer dan in 2005: geen ander volk in de EU veranderde zo sterk zijn mening hierover. Dat zal de regering goed uitkomen. Zij vroeg Zuid-Korea onlangs de eerste Poolse kernreactor te bouwen, waarmee in 2012 moet zijn begonnen. Belangrijk doel is dat het land als de kolen eenmaal op zijn, niet hoeft te leunen op de olie- en gasleveranties van het gewantrouwde Rusland.

Oliestaten
Polen is een van de vijftien staten die nog geen kerncentrale hebben, maar er wel een hebben gepland. Oliestaat de Verenigde Arabische Emiraten is een andere. De oliesjeiks namen onlangs het Amerikaanse bouwbedrijf CH2M Hill in de arm voor hun kernenergieprogramma. De Golfstaat beschikt over veel olie en gas, maar wil in de snel stijgende stroombehoefte voorzien met veertien kerncentrales, die in 2028 moeten draaien.

Een relatieve nieuwkomer is Zuid-Afrika. Het heeft twee kerncentrales bij Kaapstad, die voor 5,5 procent in de stroomopwekking voorzien. Het aandeel kernenergie moet naar 30 procent in 2030, vindt de regering, om zo de CO2-uitstoot terug te dringen. Het land wil daarom 24 reactoren bouwen van een nieuw type, dat Zuid-Afrika ontwikkelt met Duitse technologie.

Als alle plannen worden uitgevoerd, staan over twintig jaar overal ter wereld 415 nieuwe kerncentrales te zoemen, deels naast, deels als vervanging van de huidige 439 reactoren. Maar de kans daarop is klein, omdat de bouw bijna altijd duurder uitvalt dan gepland. Neem het type dat Zuid-Afrika ontwikkelt, de Pebble Bed Molecular Reactor (PBMR) 0f ‘bolletjesreactor’, die helium gebruikt als koelmiddel en straks stroom én warmte moet leveren. Aan de PMBR worden ‘enorme hoeveelheden geld’ uitgegeven, terwijl de regering ‘zelf erkent dat de ontwikkeling ervan tien jaar achter is op schema, terwijl het ontwerp nog steeds niet af is, het oorspronkelijke budget met 800 procent is overschreden en er nog geen acceptabele oplossing is gevonden voor het kernafval’, aldus Trusha Reddy, onderzoeker van het Instituut voor Veiligheidsstudies (ISS) onlangs in het Zuid-Afrikaanse Business Day. Begin deze maand maakte Zuid-Afrika bekend toch niet te beginnen met de bouw van het prototype en het besluit hierover vier, vijf jaar uit te stellen.

Schrappen verbod
De kernenergie-boom is in elk geval gunstig voor landen die uranium winnen, de brandstof voor kerncentrales. Vorige maand schrapte de regering van de Australische deelstaat Western Australië het verbod op nieuwe uraniummijnen. Dit stamde uit begin jaren tachtig, toen een Labourregering Australië nog gidsland wilde maken in de strijd tegen kernenergie en -wapens. De stap zal Australië geen windeieren leggen: het land heeft 40 procent van de uraniumreserves, maar levert nog geen kwart van de wereldproductie.

Ook het straatarme Niger, goed voor 7,5 procent van de uraniumproductie, rekent zich rijk en zei ‘de komende jaren’ de productie te willen verdrievoudigen.

Maar de boom zal het broeikaseffect amper terugdringen. Kerncentrales voorzien in hooguit 5 procent van de totale energiebehoefte. Zoals de Amerikaanse econoom Jeremy Rifkin vorig jaar zei in de Volkskrant: ‘Als we met kernenergie het broeikasprobleem te lijf willen gaan, moeten we elke dertig dagen twee nieuwe kerncentrales opleveren, en dat dertig jaar lang. Dat zal niet gebeuren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden