Zelfs Iraakse ex-ballingen gaan morren

De Amerikaanse president Bush en vooral de Britse premier Blair praten zich de blaren op de tong om de bevolking alsnog te laten geloven dat Irak massavernietigingswapens bezat en dat Saddam Hussein daarmee werkelijk een direct gevaar vormde voor de westerse wereld....

The Economist niet. Het Britse blad houdt de opbouw van het land scherp in de gaten en weigert te juichen. De Amerikaanse bevelhebber in Irak, Paul Bremer, zegt dat de coalitietroepen het land verlaten zodra 'de klus' is geklaard. 'Maar na twee maanden bezetting lijken weinigen onder de indruk van de klus die Amerika uitvoert. Erger nog, vele Irakezen weten nog steeds niet wat Amerika probeert te bereiken.'

Dagelijks trekken er demonstranten door de straten van Bagdad. Afgelopen week zag The Economist ambtenaren en soldaten protesteren die werkloos waren geworden nadat Bremer het Iraakse leger en de ministeries van Defensie en Informatie had ontbonden. Een groep vrome moslims demonstreerde tegen de arrestatie van een shi'itische geestelijke. Een andere groep betoogde tegen de schending van de vrouwelijke eer door Amerikaansesoldaten die wapens zochten.

Zelfs de Iraakse ballingen die na de val van Saddam met steun van de VS terugkeerden, beginnen te morren. Bremer heeft besloten een stuk of dertig Irakezen aan te wijzen die op de diverse ministeries aan de slag gaan als 'adviseur'. Te zijner tijd moeten zij het gezag op de departementen overnemen van hun Amerikaanse bazen. Volgens Washington is dat de beste en snelste manier om de nijpende problemen het hoofd te bieden.

Maar de teruggekeerde ballingen vrezen hierdoor buiten de boot te vallen. Bremers plan druist volgens hen in tegen het voorstel van diens voorganger, oud-generaal Jay Garner, om de Irakezen via multi-etnische en -religieuze vergaderingen zélf een voorlopige regering te laten kiezen. Er zijn inmiddels twee van deze vergaderingen gehouden en de ballingen hebben het bange vermoeden dat de VS het daarbij willen laten. De vergaderaars hebben daarom nukkig gezegd dat ze hoe dan ook met hun bijeenkomsten zullen doorgaan.

Tegelijkertijd zijn Amerikaanse soldaten doelwit van aanvallen van gewapende Irakezen en leidt het gebrek aan kennis van de Iraakse talen en culturen tot fricties, constateert The Economist.

Kort geleden schoten soldaten in Samarra nog vier bruiloftsgasten dood. De feestvierders waren in een blije optocht van auto's toeterend en in de lucht schietend langsgereden. De militairen dachten dat het om aanvallers ging.

Een adviseur van Bremer vroeg onlangs nog aan een Irakees wat nou eigenlijk het verschil is tussen een sjeik van een stam en een religieuze sjeik. En internationale toezichthouders troffen in krijgsgevangenkampen tot hun verbazing een groep Iraakse tomatenplukkers aan, die tegen Amerikaanse soldaten gezegd dat ze fellahin (boeren) waren, hetgeen de militairen hadden opgevat als fedajien (militieleden).

Niettemin kan de coalitie hoop putten uit een opiniepeiling onder de Iraakse bevolking. Daaruit blijkt weliswaar dat 30 procent de buitenlandse soldaten het liefst ziet vertrekken. Maar tweederde wil dat de militairen in elk geval blijven tot een legitieme nationale regering is gei ¿ nstalleerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden