Zelfs in de jihad speelt humor een rol

Op de tweede dag van het jihadproces werd een getuige-deskundige gehoord. 'Opeens heb je het, je bent mujahid.'

Rechtbanktekening van Iman B., Azzedine C., Rudolf H., Oussama C., Jordi de J. en Moussa L. tijdens het grote Haagse jihadproces in de speciaal beveiligde rechtszaal De Bunker in Amsterdam-Osdorp.Beeld ANP

Een belangrijk middel om de radicaal islamitische boodschap te verspreiden is 'het satire-activisme', stelde cultureel antropoloog Martijn de Koning dinsdag op de tweede dag van het grote jihadproces. Zo van: 'opeens heb je het, je bent mujahid' (jihadistische strijder).

Volgens de antropoloog speelden ook de terreurverdachten met 'seculiere mores'. Ze gingen bijvoorbeeld op zoek naar varianten op 'opeens heb je het, je wordt leraar', of 'je bent een vrije ziel', of 'je wordt treinpisser'.

De verdachten zijn in Nederland opgegroeid. Ze snapten heel goed dat ze geen indruk konden maken met het voorlezen van de Koran op de Dam. Ze zochten naar slogans met een knipoog die het grote publiek kon herkennen.

Neem 'jongeren met toekomstplannen'. Voor iedereen is duidelijk waarop werd gedoeld. Geen toekomst in Nederland, maar in het kalifaat. 'Die jongens zoeken de grens op van de wet en dan is humor een uitstekend middel. Als je over de grens gaat, kun je immers wijzen op de kwinkslag', aldus De Koning. Hij deed onderzoek naar islamitisch activisme in de Haagse Schilderswijk en zat de verdachten dicht op de huid. Volgens hem gaat het de jongens primair om het verspreiden van de ideologische boodschap. 'Maar ze hebben ook heel veel lol.' Vooral als de reguliere media er serieus bovenop duiken.

Spektakelactivisme

Bijvoorbeeld toen iemand de Facebookpagina 'IS in de Schilderswijk' had aangemaakt. De Koning had daarover contact met de jongeren. 'Er was helemaal niets, maar er werd serieus op ingesprongen. Door media als De Telegraaf en GeenStijl. Daar is smakelijk om gelachen.'

Maandag had De Koning al gewezen op hun 'spektakelactivisme', op het voortdurend op zoek zijn naar mediagenieke acties waarvan zeker is dat daar een heftige tegenreactie op volgt. Alles wordt uit de kast gehaald om aan te tonen dat moslims in Nederland niet meetellen, dat altijd met twee maten wordt gemeten.

Gisteren werd dat er weer ingehamerd. GeenStijl wordt geen strobreed in de weg gelegd. Als moslims dezelfde stijl hanteren, belanden ze in de hoek van de verdachten, probeerde Rudolph H. (25) aan te tonen.

H. was de beheerder van de radicale site De Ware Religie (DWR), die geregeld werd geraadpleegd door onderzoekers en journalisten. 'De islamitische tegenhanger van GeenStijl', aldus beheerder H.

Rechtszaal De Bunker, waar het jihadproces plaatsvindt.Beeld ANP

Anne Frank

De verdachten konden gisteren ook vragen stellen aan De Koning. H. wees op de column van ene 'Samir Polak', die verscheen op DWR en veel ophef veroorzaakte vanwege een virulent antisemitisme.

Anne Frank is geen held, maar een hoer. Een held ben je als je opkomt voor de zwakkeren en iets betekent voor het welzijn van de onderdrukten, schreef Samir Polak. Kan De Koning zich nog de aanleiding van die column herinneren?

Precies wist de antropoloog het niet meer, wel dat die niet uit de lucht kwam vallen.

'Heeft u hem helemaal uitgelezen? ' Eerst maar enkele alinea's, want het was wel heel heftig allemaal, gaf De Koning te kennen. Maar vanwege zijn onderzoek heeft hij hem helemaal tot zich genomen. H.: 'Wat was de strekking?' Aantonen dat over moslims alles kan worden gepubliceerd, maar als je dat over Joden doet de wereld te klein is, meende De Koning.

Door scherpe ondervraging probeerden ook de andere verdachten de dubbele moraal aan te tonen. Op een vraag van Azzedine C. (33) bevestigde De Koning dat IS-video's buitengewoon professioneel worden gemaakt. C.: 'Als dat zo is en je prijst ze vanwege de hoge kwaliteit, ben je dan gevaarlijk bezig?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden