Zelfs de trouwe viervoeter gaat de weg van alle vlees

AMSTERDAM - Gezien op Marktplaats.nl: 'Goed tehuis gezocht voor leuk paard op leeftijd.' 25 jaar oud, niet meer geschikt om te berijden, maar prima geschikt als 'gezelligschap' in de wei.


Dat maken talloze paardenliefhebbers door. Jarenlang genoten van de trouwe viervoeter. Maar op een gegeven moment is het beest te oud en het paardenmeisje een vrouw geworden. En dan is de vraag: waar moet Tinker heen?


In Nederland lopen ongeveer vierhonderdduizend paarden rond. Daarvan komen er jaarlijks twintigduizend te overlijden door ziekte, ouderdom of euthanasie. De eigenaar van een ten dode opgeschreven paard heeft drie opties: de destructor, de paardenslager of het crematorium.


Het gros van de dode paarden gaat naar het destructiebedrijf Rendac, dat de wettelijke plicht heeft om kadavers op te halen. Voor een normale ophaalronde, waarbij het paard tegelijk met andere kadavers wordt opgehaald, rekent Rendac 29 euro. Wie dat graag met iets meer waardigheid ziet gebeuren, kan kiezen voor een individuele ophaalbeurt. Dat kost aanzienlijk meer: 499 euro.


Bij Rendac wordt het kadaver verwerkt tot diermeel en dierlijk vet. Dat wordt gebruikt in energiecentrales of om biodiesel mee te maken.


Wie in plaats van erop toe te leggen geld uit zijn afgeschreven paard wil halen, kan de paardenslager bellen. Zoals Jan van de Veen, paardenslachter in Nijkerk. Van de Veen beantwoordt zijn telefoon in de auto. Hij is op weg om een paard op te halen in Beek, Zuid-Limburg.


Van de Veen haalt door heel Nederland paarden op voor zijn slachterij in Nijkerk. Sport-, spring-, rij- of tuigpaarden. Jong en oud, dik en dun, het doet er niet toe. 'Alles komt bij mij.'


In Nederland werden in de eerste helft van vorig jaar 4.500 paarden geslacht. Dat is een forse stijging vergeleken met 2011, toen er in een heel jaar 3.400 paarden werden geslacht.


Van de Veen denkt dat de recessie hier mede debet aan is. 'Er zijn gewoon te veel paarden in Nederland.' Hij krijgt vooral paarden met gebreken aangeboden: iets aan de botten, artrose. Maar de laatste tijd ook wat vaker jonge tuigpaardjes waarin de eigenaar geen brood meer ziet.


Van de Veen, die al dertig jaar in het vak zit, slacht ongeveer vijftien tot twintig paarden per week. Die verkoopt hij aan een handjevol nog overgebleven paardenslagers in Nederland. De meeste - 'en de dikste' - paarden gaan naar België, waar ze een goede paardenbiefstuk nog weten te waarderen - zij het ook steeds minder.


Het eten van paardenvlees is overal op zijn retour. Tot na de oorlog werd paardenvlees vooral gegeten door arme mensen met grote gezinnen, omdat het goedkoper is dan rundvlees. En bovendien supergezond, zegt Van Veen. 'Paardenvlees is het beste vlees dat er is.'


Vroeger had elke stad zijn eigen paardenslager. Dat is niet meer. Per hoofd van de bevolking wordt in Nederland nog maar zo'n zes ons paardenvlees per jaar gegeten. En dan nog vooral onherkenbaar verwerkt in snacks zoals frikandellen en kroketten. Het vlees daarvoor wordt meestal (diepvries) geïmporteerd uit Zuid-Amerika.


Door de stijgende welvaart zijn we anders naar paarden gaan kijken, zegt Van de Veen. Van trek- en lastdier is het paard een huisdier geworden. Een knuffeldier zelfs.


Doodzonde, vindt Van de Veen, want een paard dat naar de slacht gaat, levert tenminste nog iets op. En zijn dodingsmethode - een pin door het hoofd - is humaner dan spuiten, zegt hij. 'Na eenhonderdste van een seconde voelt het paard al niets meer.'


Na aftrek van transport- en slachtkosten schiet er voor de eigenaar nog 150 tot 200 euro over. 'Afhankelijk van de kwaliteit.' Een volwassen paard weegt ongeveer 500 kilo. Daar blijft zo'n 300 kilo vlees van over.


Wie zijn paard niet tot biodiesel wil laten verwerken, maar ook niet tot stoof- of bieflappen, heeft nog één optie: dat is het paardencrematorium in Beverwijk. Dat kost wel wat: zo'n 1.200 euro.


Maar, zegt eigenaar Paul van Eerden: 'Als je achttien jaar op je paard hebt gereden en je gooit het dan zo in een bak... Begrijp me goed, ik ga niemand veroordelen, iedereen moet het zelf weten. Maar het gaat ook om respect.' Gemiddeld worden bij hem drie paarden per week gecremeerd. 'Ik zit in een stijgende lijn.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden