Zelfs de Kunduz-coalitie verliest stilaan het geloof in Kunduz

Het effect van de vroegtijdig beëindigde politietrainingsmissie in de Afghaanse provincie lijkt gering. In de politiek groeit de twijfel, in Kunduz ervaren velen een toename van het geweld.

DEN HAAG - In de toenmalige politieke 'Kunduzcoalitie' wordt inmiddels met twijfel teruggekeken op de politietrainingsmissie in de Afghaanse provincie Kunduz. CDA en GroenLinks weten niet of de lessen van Nederlandse politietrainers beklijven, sinds vroegtijdig de stekker uit de missie is getrokken. Dit bleek woensdag na afloop van een hoorzitting in de Tweede Kamer over de Kunduzmissie.


VVD en ChristenUnie, die de missie tussen 2011 en 2013 eveneens steunden, hebben nog niet gereageerd. D66 wil eerst nog meer informatie verzamelen alvorens een oordeel te vellen. Later dit voorjaar debatteert de Kamer nog eenmaal met het kabinet over de omstreden missie.


'Als ik vooraf had geweten hoe matig de resultaten zouden zijn in vergelijking met de inspanningen en de hoeveelheid belastinggeld die hieraan is besteed, dan weet ik niet of ik de missie nog een keer zou steunen', zegt CDA-Kamerlid Raymond Knops.


GroenLinksleider Bram van Ojik vindt dat Nederland langer had moeten investeren in Afghanistan: 'Er is wel degelijk het nodige bereikt, maar het is fragiel, het kan zo weer instorten. Veel van de investeringen gaan pas op langere termijn hun vruchten afwerpen. Door weg te gaan zal de kosten-batenverhouding verder verslechteren.'


Afgelopen najaar kwamen de laatste Nederlandse politietrainers na een missie van ruim twee jaar terug uit Kunduz. Het kabinet oordeelde eind januari in een evaluatiebrief dat de kwaliteit van Afghaanse politieagenten weliswaar is verbeterd, maar twijfelt tegelijk of de lessen blijven hangen.


De twijfels komen overeen met het brede gevoel van onveiligheid dat ook na het vertrek van de Nederlanders leeft in Kunduz. 'Ze hebben hier onlangs een vertaler vermoord. Hij werkte voor de Duitsers', zegt Yasser, een van de vertalers van de Volkskrant in Kunduz. Hij heeft nu vier gewapende bodyguards als hij de straat opgaat. Vorig jaar was dat nog niet nodig. Zijn familie is onder meer verwikkeld in een tribale strijd met een lokale krijgsheer. 'Sinds het vertrek van de Nederlanders is de veiligheid hier verslechterd', zegt Yasser. 'We hebben veel problemen. Maandag zijn hier acht mensen omgekomen door bermbommen.'


'Als je veilig wilt blijven in Kunduz, kun je beter op je eigen wapen vertrouwen dan op de politie', zegt zakenman en oude bekende Qasim door de telefoon. Hij stelt voor dat we bij een eventueel bezoek aan zijn thuisprovincie bij een lokale krijgsheer logeren. 'Hij heeft veel eigen soldaten, ik denk dat we daar veilig kunnen overnachten.'


Tolk Hamza zegt over zijn recente bezoek aan Kunduz: 'Ik ben daar bang. Een man van de geheime dienst vroeg mij waar mijn wapen was om mijzelf en de buitenlander die bij mij was te beschermen.' De politie doet volgens hem erg zijn best, maar ze hebben het druk. Eigen bewaking is daarom aan te raden.


Opvallend is dat ook drie Nederlandse politietrainers en een hulpverlener van Oxfam Novib, die woensdag waren uitgenodigd in de Tweede Kamer, hardop zeiden dat het nog maar de vraag is of het trainingswerk beklijft. Sommigen deden desondanks een onbeholpen poging om een positief beeld te schetsen van Afghanistan. 'De hoofdstad Kabul verschilt niet veel van Amsterdam', zei politieagente Florax. 'Ik hoor u bijna lachen, maar het is echt waar.' Haar collega Meijers viel haar bij: 'Ook de Nederlandse politie vecht 's nachts op straat. We doen dat met dezelfde drive als Afghaanse agenten.' De vergelijking met Nederland zal voor veel Afghanen misschien vleiend, maar moeilijk voorstelbaar zijn.


In de aanloop naar de Afghaanse presidentsverkiezingen, volgend weekeinde, komen bijna dagelijks mensen om bij bomaanslagen. Qasim: 'Mijn twee restaurants in Kabul zijn nu om die reden dicht.' Tijdens het telefoongesprek wordt de verbinding verbroken omdat er een militair konvooi voorbijsnelt met storingsapparatuur voor mobiele telefoons. 'Er is net weer een aanslag gebeurd', zegt hij na het terugbellen. Op de vraag wat Qasim vindt van de opmerking dat Kabul vergelijkbaar is met Amsterdam begint hij te lachen: 'Dat zijn politieke praatjes.'


Inwoners van Kunduz maken zich zorgen over de veiligheid na het vertrek van de Nederlanders. De Volkskrant sprak vier van hen in maart 2013 en belde dit jaar terug om te horen hoe het gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden