Zelfmoordterrorist blikt terug

Als hij op de plek is aangeland waar al die maagden op hem wachten, blijkt dat Mo zeven onderbroeken aan heeft....

Karin Veraart

In Brussel is Het Theaterfestival van start gegaan, een selectie vande opmerkelijkste producties uit het afgelopen Nederlandse/Vlaamsetheaterseizoen, ditmaal samengesteld door de Vlaamse curator Cis Bierinckx.Van 5 tot en met 10 september is in het kader van het festival een aantaldaarvan ook in Nederland te zien, waaronder Zeg het maar. Of heb je lieverdat wij het zeggen?

Regisseur Josse De Pauw, auteur Hans Aarsman en acteur Tom Jansenexploreren de beweegredenen van een zelfmoordterrorist en komen in dezevoorstelling tot een zo genuanceerd mogelijk beeld. Mo leeft tegenovereen volk dat zich uitverkoren voelt. De overkant, noemt hij die bewoners.Daar hebben ze het beter voor elkaar, ze hebben een functionerend mobielnetwerk en hun yoghurt is lekkerder. Mo en consorten hebben voortdurend hetnakijken. Hij en zijn familie bezitten een stukje land waarvan deopbrengsten tegenvallen, niet in de laatste plaats doordat zij van deoverkant meer produceren en het gewas tegen dumpprijzen verkopen. Het enigewat ze wilden was boer zijn, ze werden terrorist. Mo is de enige niet.

Tom Jansen levert mooi acteerwerk als Mo. Hij voldoet uiterlijk geenmoment aan het clichébeeld van de donkere fanaticus met baard, waaroverook in de voorstelling wel wordt gerept. Hij zit doodstil, zijn forsemelkwitte gestalte in een rechtopstaande kist geklemd: Mo behoort feitelijkniet meer tot de levenden. Een uur lang laat hij zijn vroegere bestaan enzijn daad aan zich voorbij trekken, waarbij zijn stemming heen en weerschiet van redelijk opgewekt en laconiek tot onuitsprekelijk driftig.Talloze overwegingen legt auteur Aarsman Mo in de mond, van mooi enaandoenlijk tot heftig en bizar, afgewisseld met een kleine grappigeobservatie of vergelijking. Eens in de zoveel tijd ontneemt eenblazersensemble Mo het woord: even pas op de plaats, muzikale rust in deonophoudelijke gedachtestroom.

Je realiseert je dan dat er hier niet per se sprake is van nieuweschokkende inzichten in de psyche van de terrorist; de voorstelling geefteerder de ruimte om eens opnieuw en wat langer na te denken over wat er zoten grondslag kan liggen aan het actuele fenomeen van terroristischedreiging.

Uiteindelijk krijgt Mo weerwoord van een maagd, een van de zovelen diehem immers was beloofd in het paradijs. Haar komst werpt een nieuw lichtop de situatie en geeft de voorstelling de pit die ze net nog even nodighad.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden