Zelfkritiek in de Arabische wereld

De oorlog tegen Irak leidt in de Arabische media tot opmerkelijke kritiek op hun regeringen...

Al-Jazeera

De media-oorlog is te volgen op de internetside van Al-Jazeera. De VS beschuldigden deze zender van partijdigheid en van het overtreden van de Conventies van Genève door het uitzenden van beelden van de Amerikaanse krijgsgevangenen en dode militairen. Vanaf dat moment wordt de site geplaagd door hackers, waarna Al-Jazeera heeft besloten om de Engelstalige site tot medio april niet meer uit te brengen.

Al-Jazeera heeft verklaard dat zij beide zijden aan het woord laat, maar minder aandacht aan de Amerikaanse kant heeft kunnen besteden vanwege de weigering van Koeweitse zijde om visa aan haar reporters te geven. Koeweit is een van de Arabische landen die verslaggevers van Al-Jazeera heeft uitgewezen vanwege 'beledigende' artikelen.

Opmerkelijk is dat de Arabische kranten in hun commentaren sinds het begin van de oorlog openlijker gevoelige onderwerpen, zoals democratisering en gebrek aan ruggengraat bij de Arabische regeringen, aan de kaak durven te stellen.

Asharq Al Awsat

Deze Saudische krant, schrijft in haar commentaar 'Stille activiteit in Palestina' dat Palestina zich door de oorlog in Irak naar de achtergrond laat drukken en dat Israël en Washington daar handig gebruik van maken. 'Het is te verwachten dat de dodelijke stilte rondom het Palestijns-Israëlisch conflict zal voortduren', aldus Asharq Al Awsat. Israël heeft de intentie deze stilte te bewaren totdat de zaken aan het Iraakse front beslist zijn en daarom mengt Israël zich niet direct in de oorlog.

Hezbollah maakte in Libanon na besprekingen tussen de Palestijnse minister van Binnenlandse Zaken en de Israëlische premier bekend dat zij het vuur van haar kant niet zal aanwakkeren. Als de crisis een gunstig einde heeft, zal een politieke situatie ontstaan die gunstig is voor vredesactiviteiten in het Midden-Oosten. Daarom moeten de Palestijnen niet wachten totdat 'het plaatje in Irak helder is geworden', maar moeten zij hun hervormingsstappen vervolgen.

De website van de krant spreekt de vrees uit dat Turkije en Iran na de oorlog de grote winnaars zullen blijken. Turkije aast op Noord-Irak en Iran steunt de shi'ieten in het zuiden. Iran is van plan de shi'itische vluchtelingen die Irak massaal ontvluchten na de Golfoorlog terug te sturen. De krant vraagt zich op de site af waarom Iran zijn grenzen heeft geopend voor Iraakse vluchtelingen tijdens deze oorlog. De krant betwijfelt de hmanitaire redenen die Iran noemt.

Al Hayat

Edward Said schetst voor Al Hayat de achtergrond van het Amerikaanse optreden. Hij schrijft dat het constante element in de Amerikaanse politiek is dat de VS altijd proberen aan twee partijen tegelijkertijd steun te verlenen: aan Saudi-Arabië enerzijds en Israël anderzijds om een balans te bereiken in het Midden-Oosten. Vervolgens constateert Said dat Arabische leiders, politici en hun adviseurs, die veelal een Amerikaanse opleiding hebben genoten, een beleid hebben gecreëerd dat is gebaseerd op een illusie omtrent het karakter van de VS. Namelijk dat de Amerikanen alles om zich heen onder controle zouden hebben.

'De Verenigde Staten en de vroegere grote imperia hebben het volgende gemeen: ze verzekeren dat ze nooit en te nimmer zullen handelen zoals machthebbers met blinde ambitie die hun voorgingen. De VS staan er dan ook op om al haar daden het predikaat onschuldigheid en goede intentie mee te geven, zelfs bijna dat van Heiligheid.'

Al Quds Al Arabi

De kop boven het commentaar luidt: Koeweit en het spel met het vuur van de vijandelijkheid. 'De Koeweitse regering voert een zelfmoordpolitiek door het blijven tegenwerken van elke Arabische solidariteit met Irak in het verzet tegen de Amerikaanse vijandelijkheden,' aldus de krant. Het land leek alleen te staan tijdens het congres van de Arabische ministers van Buitenlandse Zaken in Caïro, waarin een staakt-het-vuren en terugtrekking uit Irak werd geëist.

Door deze houding wordt Irak een Amerikaanse provincie zonder vrienden en bondgenoten. 'Wij begrijpen de rancune van Koeweit ten opzichte van Irak, maar wij begrijpen niet dat deze rancune tot in de eeuwigheid duurt', aldus Al Quds.

De coalitie van Koeweit met de VS en de steun aan de vijandelijkheden in Irak gaan Koeweit veel schade opleveren. De Amerikaanse legermacht zal zich uit Irak terugtrekken, net zoals zij zich uit Somalië terugtrok.

'Irak zal weer een Arabische macht worden en wat zal de regerende Koeweitse dynastie gaan doen?'.

Al Khaleej

Volgens de belangrijkste krant van de Arabische Emiraten heeft de 'media-generaal' de leiding over de oorlog in Irak. Sinds het einde van de Vietnamoorlog biedt de Amerikaanse legerleiding internationale journalisten de mogelijkheid om zich bij Amerikaanse fronttroepen te voegen en kan zich voorzien van alle bruikbare informatie.

In navolging hiervan heeft de Iraakse politieke leiding, tegen haar gewoonte in, vrijheid aan de pers gegeven en verzekerd al zijn vragen te beantwoorden. Hierdoor is een mediaoorlog ontstaan waaruit Irak als winnaar naar voren is gekomen, ondanks het enorme Amerikaanse publiciteitbudget. Waarom geven beiden partijen prioriteit aan de 'media-generaal' boven de militaire generaals, aldus Al Khaleej. Voor Amerika is de psychologische oorlogsvoering, door uitschakeling van het (media)zenuwcentrum van het Iraakse regime, van groot belang. Terwijl voor Irak de 'mediazege' rest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden