REPORTAGE

Zelfkennis is de sleutel tot de juiste studiekeuze

En als je het nu niet weet? Wat kun je eigenlijk, wat past bij je, wat kan er allemaal..? Tal van adviesbureaus helpen aankomende studenten met kiezen.

Daniëla van Marrewijk bespreekt de resultaten van haar studiekeuze-onderzoek met psycholoog Guido Cobelens van bureau Pad-Vinder. Beeld Ivo van der Bent

'Mijn leven staat al drie jaar stil', zegt Daniëla van Marrewijk. 'Ik wil graag weer studeren, maar ik kom er zelf echt niet uit welke opleiding ik moet gaan doen.' Daniëla lacht verlegen als ze de vergaderruimte in het Crown Business Centre in Leiden binnenkomt. In het kantoor waar normaal gesproken zakelijke deals worden beklonken, begint vandaag haar uitgebreide studiekeuzetraject. De 21-jarige uit het Zuid-Hollandse De Lier wordt hierin begeleid door psycholoog en coach Guido Cobelens (36). Vanaf 750 euro helpt hij met zijn psychologisch adviesbureau Pad-Vinder twijfelaars bij het vinden van de juiste studie. Dat gebeurt met behulp van wetenschappelijke tests in drie gesprekken van in totaal vier uur.

wanneer ben je echt jezelf?'

'We gaan een reisje maken door de tijd', zegt Cobelens aan het begin van het eerste gesprek. Hij neemt een slokje thee en kijkt Daniëla indringend aan. Het vinden van de juiste studie is geen lichtvoetig werk. 'Zelfkennis is enorm belangrijk', zegt Cobelens. 'Veel scholieren en studenten lopen daar tegenaan. Het kan iemand bijvoorbeeld leuk lijken om leraar te worden, maar als zo'n persoon eigenlijk behoorlijk introvert blijkt, zal hij daar nooit gelukkig van worden. Ik vind het het belangrijkst dat iemand zichzelf kan zijn in wat hij doet. Wanneer ben jij echt jezelf?'

Dat is voor Daniëla nog niet zo'n eenvoudig te beantwoorden vraag. Op basisschool en vmbo werd ze gepest. 'Ik was vroeger altijd een vrolijk meisje, maar doordat ik werd buitengesloten, ben ik meer naar binnen gekeerd geraakt. Toen ik na het vmbo voor de opleiding Sport en Bewegen koos, was ik eigenlijk mezelf niet.'

Daniëla stopte dan ook na anderhalf jaar met die studie en werkte vervolgens twee jaar op het tuinbouwbedrijf van haar vader. 'Maar daarmee kom ik geen stap verder. Ik wil werk doen dat ik echt leuk vind en zonder diploma kom je nergens aan de bak.'

Cobelens knikt begrijpend, inventariseert Daniëla's interesses en wil weten hoe haar vriendinnen haar zouden omschrijven. 'Als vrolijk, behulpzaam en kwetsbaar.'

'Vroeg naar bed gaan, hè?', zegt hij bij het afscheid van het kennismakingsgesprek. De week erop staat een serie persoonlijkheids- en intelligentietests op het programma. Daniëla hoopt vurig op die laatste tests hoog genoeg te scoren. Dan kan ze via een 21+-toelatingsexamen proberen in het hoger beroepsonderwijs in te stromen. Zal het lukken?

Noblend.nl

In drie gesprekken helpt Arbeidspsychologe Corinne le Noble twijfelaars op weg. Helder inzicht in wie je bent en wat je kwaliteiten zijn staat centraal. Persoonlijke opdrachten en afname van drie psychologische tests, erkend door het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP). Rotterdam, 600 euro.

Daniela van Marrewijk (21 jaar). Beeld Ivo van der Bent

Wat zegt de test?

Daniëla wacht de resultaten van haar test af met een zilveren hangertje in de vorm van een klavertjevier om haar hals. De uitslag: haar crystallized intelligence (aangeleerde intelligentie, red.) ligt op mbo-niveau. 'Maar', zegt Cobelens. 'Je fluid intelligence (aangeboren intelligentie, red.) is bovengemiddeld. Als je op de goede plek terechtkomt en inzet toont, kun je een hbo-opleiding zeker aan.'

Veel tijd om bij het goede nieuws stil te staan, is er niet. Ook in dit tweede gesprek staat veel op het programma. De uitslagen van de interesse-, persoonlijkheids-, competentie-, en werkwaardentest worden tot in detail besproken. Aan de hand daarvan komt Cobelens tot een persoonlijkheidsprofiel en een serie beroepen die daarbij goed zouden kunnen aansluiten.

Tot haar vreugde staat logopedie er ook bij. Die studie kwam al meermalen ter sprake. Daniëla straalt. 'Ik heb er deze week alvast wat informatie over opgezocht.'

Is de zaak daarmee al vóór het einde van het studiekeuzetraject beklonken? Als het aan Cobelens ligt niet. Hij deelt onverstoorbaar het huiswerk voor volgende week mee. 'Ga op zoek naar studies die zowel qua interesse als persoonlijkheid bij je passen. En maak vervolgens een top-4.' Op naar D-day.

Studiekeuzeopmaat.nl

Veertien coaches in Midden- en Zuid-Nederland. Studiekeuzetraject van gemiddeld 3 weken tot 3 maanden. Zes tot acht gesprekken, totdat de keuze valt. Persoonlijke opdrachten en ruimschoots de tijd om binnen het traject meeloopdagen te bezoeken en ervaringen te bespreken. Kosten 998,25 euro. Ook: verkorte trajecten voor profiel-, studie- en masterkeuze en hulp bij studieplanning (363 euro voor vijf sessies).

Welke studie wordt het?

'Ik heb twee dagen van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat aan de opdracht gewerkt', zegt Daniëla tijdens het laatste gesprek. 'Er pasten meer dan veertig studies bij mijn profiel. Daar zaten ook opleidingen tussen waar ik nog nooit van gehoord had.'

Cobelens lacht tevreden. Voor een deel was dat ook de bedoeling van de opdracht. De psycholoog heeft het huiswerk zelf ook gedaan. Zo komt hij tot een zestal studies. Op de shortlist staan: voeding en diëtetiek, medische beeldvorming en radiotherapeutische technieken (MBRT), ergotherapie, fysiotherapie, oefentherapie Cesar en oefentherapie Mensendieck.

Studiekeuzeineendag.nl

Eendaagse training, waarbij je samen met andere twijfelaars tot een studietop-3 komt. Op het programma staan o.a. een interessetest en een persoonlijkheidsanalyse. Verschillende bijeenkomsten voor scholieren en studenten. Per vijf deelnemers één coach. Meestal op zaterdag in Amsterdam of Utrecht. 180 euro, inclusief lunch.

Hé, waar is logopedie gebleven? 'Voor die studie moet je bij nader inzien toch behoorlijk ondernemend en creatief zijn', zegt Daniëla berustend. 'En ik weet door de persoonlijkheidstest dat ik dat niet zo erg ben.'

Cobelens laat filmpjes zien van de studies die op de shortlist staan en toont statistieken die inzicht geven in baankansen en startsalaris. 'Als je al een of meer studies hebt afgebroken en wat ouder bent, wordt de noodzaak de juiste keuze te maken een stuk groter', besluit hij. 'Maar je moet wel goed naar je gevoel blijven luisteren.'

Daniëla heeft dat advies niet meer nodig. Ze wist al tijdens het maken van de huiswerkopdracht dat ze voeding en diëtetiek wil gaan studeren. 'Dat is gericht op mensen beter maken, zonder dat ik me hoef bezig te houden met het bewegingsapparaat zoals bij fysiotherapie. Alleen wel balen dat ik pas volgend jaar september kan instromen.'

Stichtingemergo.nl

Werkt vooral op middelbare scholen, maar biedt ook individueel 'OntdekJePassie'-programma's aan. Scholieren en studenten zoeken aan de hand van het Systeem voor Individuele Motivatie Analyse (SIMA) naar wat hun plezier en voldoening geeft. Een persoonlijk motivatiepatroon wordt gekoppeld aan de ideale studie. Vijftien coaches in heel Nederland. Kosten 750 euro voor vier gesprekken of 550 euro voor twee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden