Zelfbewust OM is niet vies meer van genoeglijk media-offensief

Het Openbaar Ministerie (OM) trad dinsdag eensgezind en krachtdadig naar buiten op een bijeenkomst die in het post-Van Traa-tijdperk als een heus media-offensief mag worden gekenschetst....

Van onze verslaggever

Frank van Zijl

ROTTERDAM

Tussen het gebak en de roze roosjes werden de jongste cijfers gepresenteerd over de criminaliteitsontwikkeling in Nederland.

De stijve heren van weleer verstonden zich in alle vriendelijkheid met elkaar en met 'derden' over de grote processen die in de organisatie gaande zijn.

De voorzitter van het gezelschap, mr A. Docters van Leeuwen, voelde zich een 'obstakel voor het wenkend perspectief van drank en hap', maar nam ondertussen wel de gelegenheid te baat om enkele critici van zijn organisatie stevig de oren te wassen. Het OM zit niet langer in de verdediging.

Zo steekt de kritiek van de Amsterdamse hoogleraar Schalken, die onlangs de opstelling van het OM in het proces tegen de Hakkelaar hekelde. 'Wanneer het OM, ondersteund door pr-adviseurs, in een normatief vacuüm de samenleving met megalomane strafprocessen blijft bestoken, schaadt dat de rechtsorde. Dan komt het moment waarop het OM wel eens in zijn eigen zwaard zou kunnen vallen', schreef hij.

Docters, gisteren: 'Wat verwijt men het OM nu eigenlijk? Dat we grote organisaties aanpakken, dat wij daarbij ook ons geluid laten horen? Enige jaren geleden was het nog omgekeerd. Het OM, als eerste beslisser over de vraag of er gestraft moet worden, zal indien het beter functioneert vaker in een tegendraadse positie terechtkomen.'

Ook de Leidse hoogleraar Cliteur, die stelling nam in de discussie over de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie in relatie tot de minister van Justitie, kreeg het zwaar te verduren.

Hij schreef: 'De ijveraars voor magistratelijkheid lijken rechtsstatelijkheid te definiëren als alles wat centraal beleid frustreert. In die zin is een onafhankelijk OM inderdaad een zeer nuttig instituut, maar de mafia ook, want ook die beperkt de macht van de overheid.'

Docters: 'Ik zou de professor erop willen wijzen dat de mafia - en dat is nu juist het gevaar - de macht van de overheid niet heeft beperkt, maar juist het tegendeel ten eigen bate heeft bewerkstelligd. Ik vermoed dat deze hoogleraar een volgeling van Hegel is, die - toen hij er op werd gewezen dat een zijner theorieën niet met de feiten strookte - meedeelde dat dat jammer voor de feiten was.'

Kritiek is goed, gewenst zelfs, zolang duidelijk is dat van het OM grote evenwichtskunst wordt gevraagd, vindt Docters. In het gerechtsgebouw, op de rechtszitting, in overleg met de politie en in contact met de samenleving wil het OM zich laten kennen als 'open organisatie'. Maar mag hij, Docters, voortaan dan rekenen op iets meer begrip?

Bij het OM zijn de naweeën van de het onderzoek van de commissie-Van Traa nog volop aanwezig, maar de drang om zich in nieuwe gedaante met de buitenwacht te verstaan, is kennelijk onweerstaanbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden