Zelfbeheersing is niet de sterkste kant van Frans Timmermans

Frans Timmermans vergaloppeerde zich met de onthulling dat een zuurstofkapje op een MH17-slachtoffer was aangetroffen. Nabestaanden zijn geschokt. Kamerleden sprongen erbovenop.

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken arriveert op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld anp

Zijn impulsieve karakter is zijn achilleshiel. Vrijwel de hele zomer is Frans Timmermans bewierookt om zijn diplomatieke optreden rond de ramp met de MH17. Maar woensdagavond, bij zijn exit-optreden in het televisieprogramma Pauw, verloor hij zijn evenwicht op de rand van wat wel en niet kan.

In het gesprek refereerde interviewer Jeroen Pauw aan de gloedvolle toespraak die Timmermans voor de Verenigde Naties hield over de ramp met MH17. Timmermans schetste destijds wat er door de slachtoffers heen kon zijn gegaan tijdens hun laatste momenten.

Pauw zei daarop dat onderzoek heeft uitgewezen dat inzittenden waarschijnlijk niets hebben gemerkt van de raketinslag en de crash. Timmermans schermde daarop plots met een nieuw feit: een zuurstofkapje op de mond van een van de slachtoffers.

De uitglijder van Timmermans

Pauw over toespraak Timmermans: 'Strikt genomen roept u hier namelijk een beeld op dat niet echt heeft plaatsgevonden.'

Timmermans: 'Hoe... o ja? Durft u dat zo hier te zeggen?'

Pauw: 'Nou als... als we horen hoe na het eerste rapport wat is verschenen over hoe het is gegaan is er niet een moment waarop mensen dachten: hé, er komt een raket aan, we weten, we zijn in angst, we kunnen elkaar nog vasthouden...'

Timmermans: 'Die raket kunnen ze niet hebben zien aankomen. Maar u... weet... dat er iemand is gevonden met een zuurstofkapje om zijn mond? Die heeft dus de tijd gehad om dat te doen.'

Pauw: 'U denkt dat dit moment zo...'

Timmermans: 'We kunnen het niet uitsluiten, ik zeg hypothetisch hoe het gegaan zou kunnen zijn. Er is niets waaruit we nu weten dat het niet zo gegaan kan zijn.'

Harde kritiek

In nogal wat Nederlandse huiskamers reageerden mensen geschrokken. Nabestaanden twitterden dat zij niet op de hoogte waren van zuurstofmaskers. Zij vonden juist rust bij het idee dat hun geliefden zich niet bewust zijn geweest van hun lot. Gisteren ging Timmermans door het stof en bood uitgebreid excuses aan.

Maar dat was te laat om grote wrevel onder Kamerleden te voorkomen. 'Zorgvuldigheid is altijd belangrijk, dat geldt des te meer voor zoiets heftigs', aldus het PvdA-Kamerlid Servaes. Zijn coalitiegenoot Ten Broeke (VVD): 'Juist daarom kan ik mij voorstellen dat de minister zijn uitspraken betreurt.'

Het Kamerlid Louis Bontes analyseert: 'Wat ik op televisie zag, was dat Timmermans het moeilijk kreeg. En dan is zijn ego zó groot, dat hij het zuurstofkapje in de strijd gooit om als morele overwinnaar uit bus te komen.'

Het is niet bepaald voor het eerst dat gebrek aan zelfbeheersing Timmermans parten speelt. Zijn emotionele karakter zit hem vaker in de weg. Zoals die keer in oktober 2013 toen hij met lange tenen net excuses had gemaakt aan de Russische regering voor het oppakken van een stomdronken Russische diplomaat.

De dag daarna plaatste hij op zijn Facebookpagina het liedje Je ne regrette rien van Edith Piaf. Door de voltallige politieke pers gevraagd naar wat dat nu weer voor ondiplomatieke actie was, zei hij met een stalen gezicht dat het 'een ode aan Piaf' was.

'Andere kant van de emotionele politicus'

Nog een voorbeeld dat veel Kamerleden op het netvlies hebben staan: op 4 december 2013 dook Timmermans in het Oekraïense Kiev ineens op tussen de anti-regeringsdemonstranten. Hij was daar 'toevallig in de buurt' voor een vergadering van de OVSE, verklaarde hij. Toen er lastige vragen kwamen, hield hij het erop dat hij 'niet de indruk wilde wekken dat hij de oppositie onvoorwaardelijk steunt'.

Hoe kan een politicus die al decennia politiek gevoelige onderwerpen behandelt zo regelmatig uit de bocht vliegen? 'Dit is de andere kant van de emotionele politicus Timmermans', zegt SP-Kamerlid Harry van Bommel. 'Hoe betrokken je ook bent, hier geldt: houd het hart warm en het hoofd koel.'

Op het Binnenhof heeft de aanstaande eurocommissaris hoe dan ook een flinke kras opgelopen. 'Een kwetsende fout', zegt ChristenUnie-Kamerlid Joel Voordewind. 'Een onhandige uitspraak', stelt D66'er Sjoerd Sjoerds-ma.

'Onbegrijpelijk,' aldus CDA-Kamerlid Pieter Omzigt. En Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren: 'Dat zuurstofmasker is niet te herleiden tot de stellige suggestie dat de passagiers de ramp actief hebben beleefd.'

De enige politicus die begrip opbrengt is Henk Krol van 50Plus. 'Deze man is zó betrokken bij dit alles. Hij zegt iets met zijn hart. Het is vervelend voor de nabestaanden, maar ik begrijp het wel.'

50Plus/Baay-Kamerlid Henk Krol tijdens zijn beediging in de Tweede Kamer. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden