Column

Zelf vluchtelingen verdelen is lastig

Migranten op het station in Bicske, Hongarije.Beeld ap

Merkel en Hollande en Juncker en Samsom hebben allemaal gezegd dat de vluchtelingen over de EU-landen moeten worden verdeeld, zodat niet iedereen naar Duitsland gaat. Alles zal eerlijk moeten gebeuren. Eerlijk is belangrijk.

Zou een verdeling, zat ik te denken, geen onvermoed voordeel in zich dragen? Er zijn redenen ergens weg te willen, er zijn ook redenen ergens naartoe te willen. Als mensen vooraf niet weten of ze in München eindigen of in een onooglijk steenkolendorp in Estland of Slowakije, zal het totale aantal vluchtelingen dan niet afnemen?

Als gastvrijheid kwantitatieve grenzen heeft, zou het mooi nieuws zijn - met minder vluchtelingen zullen meer mensen voor goede opvang zijn.

Ik houd van onvermoede voordelen, nog meer dan van gewone. Rutte zag er laatst ook een - eindelijk, zou je zeggen: dat je ook geld kunt verdienen aan groen. Een goeie opmerking, die voor- en tegenstanders verenigt. Als je ergens geld mee kunt verdienen, kan het zelfs de meest verstokte VVD'er geen reet meer schelen dat de wereld er mooier van wordt.

Rutte houdt graag aan dingen vast, ook als ze onhoudbaar zijn. We krijgen geld van Griekenland terug, de EU integreert niet verder, de klimaatdoelen blijven in zicht, we nemen echt niet alle vluchtelingen op. Samsom zei hierover: 'Ach, iedere politicus kiest zijn eigen gewenningstraject.'

Een gewenningstraject, daar zit u dus in. Het betekent volgens mij dat kiezer en premier een belang delen: beiden willen dat de laatste blijft zeggen wat hij zei, onafhankelijk van de realiteit. In een gewenningstraject worden mensen aan een elastiekje achter de werkelijkheid aan gesleept. Voorzichtig. Niet dat iemand schrikt.

Bij klimaat of Grieken kun je zoiets wel even volhouden, de vluchtelingen hebben het gewenningstraject omvergelopen. Te verwachten valt dan ook dat Rutte aangaande het verdelingsvraagstuk nog een paar keer flink aan zijn elastiekje zal moeten trekken.

Het opent de vraag: hoe verdeel je vluchtelingen? Als het eerlijk moet? Gaat het naar inwonertal, oppervlakte, inkomen, woningbestand? Als de vluchtelingen voor 40 procent Syriërs zijn, krijgt elk land dan 40 procent Syriërs toegewezen? Worden de salafisten ook geteld? De homoseksuelen? Wat doen we met de dubbelen?

Hoe werkt zoiets? Wordt er geloot? Gaat het bij inschrijving, aanwijzing - mag wie het eerst komt het eerst malen? Is er een precedent? Kunnen we bijvoorbeeld iets leren van het Amsterdamse scholierentoewijzingssysteem?

Hoe zit het met voorkeuren? Kan een land zeggen: wij hebben geen moslims, dus is het oneerlijk als wij moslims krijgen? Mag je kiezen? Weigeren? Terugsturen? Ruilen? Krijgen we straks dat de Polen zeggen van hey, wij hebben alleen dommen gekregen? Mag Merkel dan zeggen van ja maar jullie zijn zelf ook dommer dan wij?

En, belangijker, hoe zit het met de vluchtelingen zelf? Moeten zij niet zeiken en allang blij zijn dat ze worden opgevangen, of hebben zij er ook nog iets over te zeggen?

Zelf vluchtelingen verdelen is lastig. Er doemen allemaal problemen op, van praktische en ethische aard, waar ik geen oplossingen voor zie, en waarbij vergeleken het lot een stuk rechtvaardiger uitkomsten lijkt te bieden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden