Zeker twee Nederlandse namen op uitgelekte IS-lijst

Op de uitgelekte registratieformulieren van IS-rekruten staan zeker twee Nederlandse namen. Volgens RTL zijn het er zelfs zeven. Zij kregen dit aantal van Sky News, dat de lijst in handen heeft. Op de lijst staan in ieder geval de 16-jarige Ashraf uit Amsterdam en 19-jarige Reda uit Leiden, van wie bekend was dat ze enkele jaren geleden naar Syrië zijn gereisd.

De lijst in handen van SkyNews. Beeld AFP

Documenten met daarop de namen van zeker 22 duizend jihadisten, afkomstig uit 51 landen, zijn deze week op verschillende plekken opgedoken: bij de Duitse inlichtingendienst, een Syrische oppositiewebsite en de Britse televisiezender Sky News. Het zou gaan om 'registratieformulieren' uit 2013 en 2014.

Naast naam, adres en contactgegevens, geven de formulieren ook inzage in de beweegredenen van Syrië-gangers om naar het kalifaat af te reizen. Om te strijden natuurlijk, maar ook om een gezin te stichten of zichzelf op te blazen. Het formulier bestaat in totaal uit 23 vragen. De informatie is gelekt door een sleutelfiguur binnen de interne veiligheidspolitie van IS die uit de organisatie is gestapt.

Het is niet de eerste keer dat informatie vanuit het kalifaat naar buiten komt. In december vorig jaar namen de Amerikanen zeven terabyte aan informatie op harde schijven, cd's en dvd's in beslag, afkomstig van het gedode IS-kopstuk Abu Sayyaf. Die informatie gaf vooral inzage in de leefregels binnen het kalifaat. Nooit eerder is er zo'n omvangrijke lijst met persoonsgegevens gelekt.

Goudmijn

Mark Singleton, directeur van het International Centre for Counter-Terrorism in Den Haag, spreekt van 'een goudmijntje'. 'Het helpt ons, regeringen en veiligheidsdiensten om deze mensen beter te leren kennen. Op basis van deze informatie kan beter worden nagegaan wie de strijders zijn, welke route ze hebben afgelegd, met welke middelen en reisdocumenten, waar ze zich nu bevinden, met wie ze omgaan en wie ze eventueel zelf weer rekruteren. De informatie helpt ook om risico's in kaart te brengen voor een eventuele terugkeer. Niet iedereen die is afgereisd naar het kalifaat is een strijder. Nu we meer weten over de personen, kan een reactie daarop worden afgestemd.'

Exacte cijfers zijn er niet, maar naar schatting keert een derde van de jihadisten terug naar huis. 'Die zijn lang niet altijd in beeld van de veiligheidsdiensten', aldus Singleton. 'Deze lijst maakt het makkelijker om na te gaan wie er zijn teruggekeerd.'

Ook terrorismedekundige Bibi van Ginkel, verbonden aan Instituut Clingendael, is erg te spreken over de uitgelekte gegevens. 'Mijn handen jeuken om deze lijst in handen te krijgen.' Volgens Van Ginkel is de informatie niet alleen bruikbaar voor onderzoekers en journalisten, maar zeker ook voor het Openbaar Ministerie (OM). 'Het OM moest zich tot op heden in allerlei bochten wringen om verdachten die naar Irak of Syrië zijn afgereisd of dat van plan waren aan te klagen. Ze moesten zich vaak baseren op sociale media en verklaringen van anderen. Nu blijkt dat IS-leden een lidmaatschapskaartje hebben, wordt dit een stuk makkelijker.'

De registratieformulieren van 22 duizend IS-aanhangers, in handen van Sky News. Beeld Sky News

Beleid

Volgens Rob de Wijk, directeur van denktank HCSS, kunnen de persoonsgegevens worden gebruikt om beleid op aan te passen. 'De lijst biedt geweldig inzicht in wie de mensen zijn die zich bij IS aansluiten, wat hun geestelijke gesteldheid is en waarom ze zich aansluiten. Op basis daarvan kunnen goede interventies gepleegd worden om te voorkomen dat mensen radicaliseren en naar het kalifaat afreizen.'

Dat zich een mol in het netwerk van IS bevindt, laat zien dat er steeds meer barstjes komen in het bolwerk van IS, stelt Van Ginkel van Clingendael. 'In een systeem dat draait op absolute onderdrukking en controle zijn er toch mensen die zich hier met gevaar voor eigen leven aan trachten te onttrekken. Het is het Westen er alles aan gelegen deze barst te vergroten en IS van binnenuit verder te verzwakken.'

IS-strijders patrouilleren door de straten van Raqqa. Beeld ap
Een aanhanger van IS in Raqqa, de hoofdstad van het kalifaat. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden