Zeker 84 doden bij schietpartij op Noors eiland

Bij de schietpartij bij een jeugdbijeenkomst vrijdagmiddag op het Noorse eiland Utoya zijn volgens de politie minstens 84 mensen om het leven gekomen. Eerder werd nog gesproken over 10 dodelijke slachtoffers. Volgens de politie kan het dodental nog verder oplopen, omdat veel gewonden er slecht aan toe zijn. De politie maakte dat vannacht bekend.

Hulpdiensten aan het werk op Utoya. Beeld afp

De schietpartij vond plaats tijdens een jongerenbijeenkomst van de regerende Arbeiderspartij. 'De aanval op het jeugdkamp van de sociaaldemocratische partij op Utoya heeft een catastrofale omvang', aldus politiechef Oystein Maeland.

Bomaanslag
Twee aanslagen die volgens de politie verband met elkaar houden, hebben Noorwegen vrijdag opgeschrikt. Voor de catastrofale schietpartij op het eiland, was er een bomexplosie vlakbij het kantoor van premier Jens Stoltenberg in de hoofdsrad Oslo. Die eiste zeker zeven mensenlevens.

Van beide incidenten is de achtergrond onduidelijk. Politiek geweld is zeer zeldzaam in Noorwegen. De autoriteiten wilden vrijdagavond niet ingaan op berichten dat een radicaalislamitische beweging de verantwoordelijkheid zou hebben opgeëist. Volgens Noorse media zoekt de politie de daders in eerste instantie in eigen land. De dader van de schietpartij is volgens de politie een Noor.

De Noor kwam aan het eind van de middag, ongeveer 2 uur na de ontploffing van de bom in Oslo, naar het jeugdkamp verkleed als politieagent. Hij zei de veiligheid te moeten controleren en schoot vervolgens op de aanwezigen. Er waren naar schatting 560 mensen aanwezig op het kleine eilandje. De schutter is aangehouden. Het zou gaan om een 32-jarige man uit Oslo met rechts-extremistische ideeën.

De explosie in Oslo is vermoedelijk veroorzaakt door een autobom en richtte een enorme ravage aan. Verscheidene overheidsgebouwen raakten zwaar beschadigd. Minstens 17 mensen liggen met verwondingen in ziekenhuizen. Sommige van hen zijn er slecht aan toe.

De Volkskrant hield de ontwikkelingen op vrijdag van minuut tot minuut bij. Lees hieronder het liveblog terug.

23:59 uur:
Experts op de BBC verwachten dat er de komende dag meer nieuws naar buiten zal komen over de vermeende dader, en welke straf er tegen hem geëist gaat worden.

23:59 uur:
PvdA-leider Job Cohen heeft namens de partij medeleven betuigd aan de Noorse minister-president Jens Stoltenberg.

23:55 uur:
Inmiddels zijn er meer details naar buiten gekomen over de dader van de schietpartij: het zou gaan om een 32-jarige blonde man van ongeveer 1 meter 90 lang.

23:51 uur:
De BBC heeft alle ooggetuigeverslagen van vandaag op een rij gezet. Ze geven een ontluisterend beeld van wat aanwezigen moeten hebben meegemaakt. Lees hier de verzameling.

23:30 uur:
Op het eiland waar de schietpartij plaatsvond, heeft de politie explosieven aangetroffen die niet afgegaan zijn, meldt persbureau Reuters.

23:24 uur:
Saillant: op de Facebook-pagina van Varg Vikernes verscheen 23 uur geleden een bericht met de kernachtige inhoud: War. Vikernes, beter bekend als Count Grishnackh, was leider van het roemruchte Noorse black metalproject Burzum. Hij werd in 1994 wegens moord en brandstichting veroordeeld tot een celstraf van 21 jaar. Zijn naam zingt op sociale media als Twitter veel rond in verband met de aanslagen van vandaag.

23:20 uur:
Gedurende de dag werd vaak gesuggereerd dat een internationale terroristische organisatie achter de aanslag zou zitten, maar het begint er steeds meer op te lijken dat de dader(s) uit Noorwegen komen en dat er mogelijk een politiek motief achter de aanslagen zit.

23:09 uur:
De persconferentie is afgerond en de premier gaat nu naar het ziekenhuis om de slachtoffers te bezoeken.

23:05 uur:
Of er specifieke groeperingen zijn die de aanslagen hebben opgeëist wil de premier bevestigen noch ontkennen. Er was voor de aanslagen geen enkele aanwijzing dat er iets stond te gebeuren, aldus Stoltenberg.

22:59 uur:
Vooral het aanvallen van het politieke jongerenkamp, 'één van de meest vredige plaatsen' is 'extreem bruut en laf', aldus de premier.

22:50 uur: Minister Jonas Gahr-Store van Justitie bevestigt op de persconferentie dat de dader van de schietpartij op de jongerenbijeenkomst een Noor is.

22:47 uur:
Premier Stoltenberg richt zich rechtstreeks tot de daders: 'Jullie zullen ons niet vernietigen. Jullie zullen onze democratie of onze ideëen voor een betere wereld nooit vernietigen. We zijn een klein, maar trots land. Morgen zullen wij de wereld tonen dat onze democratie hierna alleen maar sterker is geworden.' Stoltenberg noemt de aanslagen 'brutaal' en 'laf'.

22:45 uur:
Op dit moment geeft de Noorse premier Stoltenberg een persconferentie over de gebeurtenissen van vandaag. Hij toont zich strijdbaar: 'Niemand bombardeert ons in stilte. We zullen de schuldigen vinden en berechten.'

22.33 uur:
De schutter van het jeugdkamp wordt op dit moment door de politie verhoord op het politiebureau van Utoeya, meldt een politiewoordvoerder aan de BBC.

22.26 uur:
Het ANP meldt dat de militaire deelnemers aan de Vierdaagse in kamp Heumensoord een minuut stilte hebben gehouden voor de slachtoffers van de aanslagen. Ook werden de vlaggen halfstok gehangen. Op informatieborden werd melding gemaakt van de aanslagen. Aan de Vierdaagse deden 410 Noorse militairen mee.

22.22 uur:
Verschillende Noorse media, waaronder de krant Aftonbladet, berichten over het Noorse uiterlijk van de dader van de schietpartij. Ze speculeren dat de verantwoordelijkheid voor de aanslagen in Noorwegen zelf gezocht moet worden, en niet bij internationale terroristische organisaties. Volgens persbureau NTB zoekt de politie de dader(s) ook in eerste instantie in eigen land.

22.16 uur:
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert toeristen in Noorwegen om het centrum van Oslo en andere druk bezochte plaatsen te mijden en op andere plekken 'waakzaamheid te betrachten'. Het ministerie heeft vanavond het reisadvies aangescherpt. Er wonen zo'n 2500 Nederlanders in Oslo. Daarnaast zijn er naar verwachting veel toeristen. Het ministerie heeft tot nu toe geen aanwijzingen dat er Nederlanders onder de slachtoffers van de aanslagen zijn.

22.02 uur: Een paar punten uit de persconferentie door de Noorse politie van vandaag:

- Op het eiland Utoya, waar een man het vuur opende op deelnemers aan een jeugkamp van de sociaal-democratische partij van de Noorse premier Jens Stoltenberg, zijn negen of tien doden te betreuren.
- De schutter was eerder gesignaleerd in de Noorse hoofdstad Oslo, waar vandaag een zware bomaanslag was. De man droeg een politie-uniform. Volgens de politie zijn er geen doden meer gevonden in Oslo, tot dusver zijn er zeven doden en twee zwaargewonden te betreuren in de Noorse hoofdstad.
- De gearresteerde man die verdacht wordt van de schietpartij op Utoya, wordt op dit moment verhoord door de politie.

21.54 uur:
De grote vraag, het is hier eerder gemeld, is natuurlijk waarom de aanslagen in Oslo plaatsvonden. De NOS vraagt zich hetzelfde af. Kijk hier naar een videobijdrage, of onderaan dit weblog.

21.46 uur:
Op YouTube duiken nu ook de eerste beelden op van de situatie bij het eiland Utoya, waar de schietpartij plaatsvond. Bekijk die video hier, of onderaan dit weblog.

21.39 uur:
De politie bevestigt nu op een persconferentie dat er bij de schietpartij op het eiland negen à tien doden zijn gevallen.

21.23 uur:
Het ziekenhuis in Oslo bevestigt dat er elf zwaargewonden zijn gevallen bij de bomaanslag in de Noorse hoofdstad, zo meldt CNN.

21.10 uur:
Van verschillende kanten wordt Noren opgenomen om bloed van type O te doneren, omdat daar mogelijk een tekort aan is, vanwege alle gewonden.

21.07 uur:
De politie heeft, zoals eerder gemeld, de schutter die het vuur opende op een jeugdkamp op het Noorse eiland Utoya gearresteerd. Hij zou gekleed zijn als politieagent, en een kogelwerend vest dragen. Sommige media melden dat de schutter zelf is neergeschoten door de politie, maar zeker is het niet.

20.54 uur:
De Noorse politie meldt op een persconferentie dat de man die gearresteerd is vanwege de schietpartij op een jeugdkamp op het eiland Utoya, ook betrokken is geweest bij de aanslag in Oslo.

20.53 uur:
NRC meldt op basis van een bericht op de website Jihadica dat de terreurgroep Ansar al-Jihad al-Alami hun verklaring dat de groep achter de aanslag en de schietpartij zit, weer heeft ingetrokken.

20.46 uur: De Noorse politie kan, zoals eerder gemeld, niet bevestigen dat er doden zijn gevallen bij de schietpartij op het zomerkamp op het eiland Utoya. Maar een ooggetuige meldt dat er zeker 20 tot 25 doden gevallen zijn, toen een man verkleed als politieagent het vuur opende op het jeugdkamp.


20.34 uur:
Uiteraard wordt er volop gespeculeerd over wie er achter de aanslagen zou kunnen zitten, en wat het motief voor de aanslag in Oslo en het schietpartij is. Verschillende media halen The New York Times aan. Die krant baseert zich weer op een Amerikaanse onderzoeker, verbonden aan een instituut dat onderzoek doet naar terrorisme.

Eerder vandaag, schrijft de krant, werd een statement gepubliceerd door een groep die zich de Helpers van de Wereldwijde Jihad noemt (Ansar al-Jihad al-Alami). Die groep zou de aanslagen gepleegd hebben vanwege de Noorse aanwezigheid in Afghanistan, en vanwege verder niet gespecificeerde beledigingen aan het adres van de profeet Mohammed. 'Wat je nu ziet, is slechts het begin. Er komt nog meer', zou er in het statement staan.

20.24 uur:
Een reactie van president Obama. Hij zegt volgens persbureau AP dat de aanslagen in Oslo de wereld herinnert aan de verantwoordelijkheid in het stoppen van terrorisme. Ook bracht hij zijn 'persoonlijke' condoleances over aan de nabestaanden van de slachtoffers die bij de aanslag zijn gevallen. De Amerikaanse president zegt geen aanwijzingen te hebben over de motieven achter de aanslag en de schietpartij.

De Franse president Nicolas Sarkozy noemt de aanslagen 'onacceptabel'.

20.21 uur:
Een verslaggeefster van de Noorse televisiezender TV2 zegt dat bevestigd is dat er mensen in het ministerie aanwezig waren op het moment van de bomexplosie. Maar de vakantieperiode is op zijn hoogtepunt, op een normale, doordeweekse dag zou het drukker zijn, aldus de verslaggeefster.

20.16 uur:
De Noorse politie heeft koning Harald V in veiligheid gebracht, met het oog op de aanslagen van vanmiddag.De 74-jarige vorst zou volgens de politie ook doelwit kunnen zijn van een aanslag. Eerder had de politie de regering op een onbekend adres of op onbekende adressen in veiligheid gebracht. De regering komt later vandaag in een crisisbijeenkomst bij elkaar.

Koningin Beatrix heeft gebeld met de koning van Noorwegen om haar medeleven te betuigen naar aanleiding van de aanslagen in zijn land, meldt het ANP.

20.11 uur:
Op twitter worden inwoners van Oslo gevraagd om hun draadloze internetverbinding open te stellen voor anderen, omdat het mobiele telefonieverkeer zo goed als plat ligt.

20.08 uur:
Burgemeester Fabian Stang zegt tegen CNN dat de situatie op het eiland Utoya, waar een schietpartij plaatsvond, onder controle is. 'Maar het was een verschrikkelijke dag'.

20.05 uur:
Eric Carlson, hoofd van het universitaire ziekenhuis van Oslo, meldt de BBC te vrezen dat er zeker honderd gewonden zijn na de aanslagen in de Noorse hoofdstad - buiten de ernstig gewonden.

20.00 uur:
Een reactie van de secretaris-generaal van de NAVO, Anders Fogh Rasmussen. Via twitter meldt hij:

'Mijn condoleances voor de Noorse regering, het Noorse volk en familie en geliefden van iedereen die hebben geleden onder deze wrede en laffe daden.'

en: 'Namens de NAVO veroordeel ik deze gruwelijke gewelddadigheden in Noorwegen.'

19.47 uur: Even een korte samenvatting.

Bij een bomaanslag in het centrum van Oslo, om precies te zijn een aanslag op het ministerie van Olie en Energie, zijn zeker zeven doden gevallen, twee mensen zijn zwaargewond geraakt. Ook vond er een schietpartij plaats bij een zomerkamp op het Noorse eiland Utoya. Over het aantal doden dat daarbij gevallen is, wordt alleen nog gespeculeerd. De politie zegt niet te kunnen bevestigen dat er iemand is vermoord bij die schietpartij.

De politie in Noorwegen zegt 'goede redenen' te hebben aan te nemen dat de aanslagen in Oslo en de schietpartij op het Noorse eiland met elkaar te maken hebben.

19.46 uur:
De Noorse blogger en twitteraar Hans-Inge Langø meldt dat de Noorse televisie bevestigt dat een persoon is gedood door de Noorse politie.

19.43 uur:
De NOS heeft via Skype een gesprek opgenomen met Steven Båss, een Nederlander in Oslo. Bekijk het interview onderaan dit blog.

19.41 uur:
De Noorse politie zegt volgens Reuters te vrezen voor explosieven bij een kamp van de jeugdafdeling van de sociaaldemocratische partij bij Oslo. Volgens AP vermoed de politie dat de schietpartij op het eiland Utoya en de aanslag in Oslo met elkaar te maken hebben.

19.39 uur:
De Nationaal Coordinator Terrorismebestrijding (NCTb) past vooralsnog het dreigingsniveau in Nederland niet aan naar aanleiding van de aanslag in Oslo. Dat liet een woordvoerder vandaag weten aan het ANP.

19.37 uur:
Persbureau Reuters meldt dat er zeven doden zijn gevallen bij de bomaanslag in het centrum van Oslo. Het leger zou door de stad patrouilleren.

19:26 uur:
Volgens Reuters zou voormalig premier Gro Harlem Brundtland later vandaag nog het jeugdkamp bezoeken.

19:22 uur:
Volgens persbureau AFP is de schutter van het zomerkamp door de politie gearresteerd.

19:20 uur:
Tien mensen zijn na de bomaanslag op het ministerie naar het ziekenhuis gebracht, meldt een woordvoerder van het centrale ziekenhuis aan persbureau Reuters.

19:16 uur:
Premier Rutte twittert: 'De aanslag in Oslo getuigt van volstrekt gebrek aan eerbied voor mensenlevens. Ik wens MP Stoltenberg en het Noorse volk veel kracht toe.'

19:09 uur:
Het belangrijkste treinstation van Oslo is ontruimd in verband met de vondst van een verdacht object. Het gaat om een tas, zo meldde de staatsomroep NRK. Het gebouw van de tv-zender TV2 is eveneens ontruimd op last van de politie. Agenten doorzoeken het centrum van de hoofdstad van Noorwegen, omdat nog niet valt uit te sluiten dat er meer explosieven zijn geplaatst.

18:58 uur:
Meer nieuws over de aanslag bij de jeugdbijeenkomst. Het zou gaan om een zomerkamp op het eiland Utoya, circa 30 kilometer ten noordwesten van Oslo. Vier mensen zouden bij de schietpartij om het leven zijn gekomen.

18:50 uur:
De Noorse premier Jens Stoltenberg houdt zijn verblijfplaats geheim, op advies van de politie, meldt ANP. Stoltenberg zei in een interview met de staatsomroep dat het te vroeg is om te concluderen dat de bomaanslag bij het ministerie van Olie een terroristische aanslag is. De politicus zei ook dat hij en zijn ministers veilig lijken te zijn.

Een korte samenvatting van wat vooraf ging:


Bij een bomaanslag bij regeringsgebouwen in het centrum van Oslo zijn minstens twee doden gevallen. Verschillende andere locaties in de stad zijn ontruimd, omdat er mogelijk meer bommen zijn.

Ook was er een schietpartij tijdens een jeugdbijeenkomst van de partij van de premier, in de buurt van de stad. Daabij zouden ook doden zijn gevallen. Het is niet duidelijk of er een verband is tussen de twee gebeurtenissen.

Zie dit artikel voor meer details

Beeld reuters
De chaos na de bomaanslag in Oslo, eerder vandaag. Beeld ap
Een gewonde van de schietpartij op het jeugdkamp op het Noorse eiland Utoya is per helikopter naar een ziekenhuis in Oslo gebracht. Beeld afp
Onder en boven: gisteren nog was de Noorse minister van Buitenlandse Zaken Jonas Gahr Store aanwezig bij het jeugdkamp op Utoya, waar vandaag een man het vuur opende. Beeld afp
Beeld afp
Bloed op straat, vlakbij de plek waar een van de slachtoffers van de bomaanslag in Oslo wordt behandeld. Beeld ap
Bloed en verlaten spullen op de stop vlakbij de plek waar de aanslag in Oslo plaatsvond. Beeld epa
 Namens de NAVO veroordeel ik deze gruwelijke gewelddadigheden in Noorwegen.  
Secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen
Medisch personeel verzorgt een gewonde na de aanslag in Oslo. Beeld getty
 De aanslag in Oslo getuigt van volstrekt gebrek aan eerbied voor mensenlevens  
Premier Rutte via Twitter
Chaos in Olso na de bomaanslag van vandaag. Beeld epa
Beeld epa
Het eiland Utoya, circa 30 kilometer ten noordwesten van Oslo, waar de schietpartij plaatsvond. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden