Zegen Schotten: bevoegdheid over inkomstenbelasting

Het referendum hebben de Schotse nationalisten dan wel verloren, maar twee maanden later krijgen ze toch wat ze het liefst wilden: zeggenschap over de inkomstenbelasting. En niet alleen dat. De Schotse regering mag de sociale zekerheid voortaan zelf aankleden, lenen op de internationale geldmarkten en de belasting voor luchtpassagiers afschaffen, terwijl de subsidiestroom uit Westminster onaangetast blijft.

Vrouw voor onafhankelijkheid van Schotland. Beeld anp
Vrouw voor onafhankelijkheid van Schotland.Beeld anp

Dit is althans het voorstel dat een speciale commissie onder leiding van de zakenman Robert Smith donderdag heeft gedaan. Alle partijen in het Schotse parlement zijn ermee akkoord gegaan. In januari debatteert het Britse parlement over de plannen, maar de verwachting is deze grootste overdracht van bevoegdheden in de moderne Britse geschiedenis zal doorgaan. Dit lijkt het tegenovergestelde te worden van een pyrrusoverwinning.

Het voorstel is de consequentie van de dolle week voor het referendum toen Britse politici, geschrokken door een opiniepeiling die wees op een 'Ja' voor onafhankelijkheid, verregaande beloften deden in de richting van de Schotten . Wat ze uiteindelijk boden kwam neer op 'devo-max', maximale devolutie, maar met Schotland binnen het Verenigd Koninkrijk. Dit was wat de toenmalige Schotse Eerste Minister Alex Salmond drie jaar geleden al had voorgesteld.

Ja of nee

David Cameron wilde echter een referendum met twee antwoorden: 'ja' of 'nee'. Zoals het er nu naar uitziet mag de Schotse regering voortaan zelf de inkomstenbelasting vaststellen Daarbij gaat het om een bedrag van omgerekend zo'n 18 miljard euro. De Labour Partij voelde hier aanvankelijk niets voor. Daarnaast krijgen de overwegend progressieve Schotse nationalisten zeggenschap over grote delen van de sociale zekerheid, verwerven ze delen van de Kroondomeinen en mogen ze het stemrecht uitbreiden naar 16- en 17-jarigen.

De Schotse minister van Financiën John Swinney vindt het lang niet ver genoeg gaan. 'Dit is geen Home Rule, zoals was beloofd, maar aanhoudende Westminster Rule.' Zijn partij wil het liefst ook zeggenschap over de Noordzeeolie, het minimumloon en het werkgelegenheidsbeleid, alsmede de gelegenheid om een eigen pensioenstelsel op te zetten.

Barnett-formule

In Londen klonk juist de klacht dat de Schotten nu het beste van alle werelden hebben. Zo blijft de Barnett-formule gehandhaafd, een maatregel die er eind jaren zeventig tijdelijk voor moest zorgen dat het 'achtergestelde' Schotland extra geld kreeg. Hij is nog steeds van kracht.

Bovendien mogen Schotse kamerleden waarschijnlijk gewoon blijven meepraten over fiscale zaken die alleen de Engelsen, de Welsh en de Noordieren aangaan. De Britse regering stond onder druk om de beloften na te komen. Na het verloren referendum heeft de Scottish National Party zestig duizend nieuwe leden gekregen, waarmee het nu de op twee na grootste partij van het land is. Salmonds opvolgster, de 44-jarige Nicola Sturgeon, heeft al gezegd dat een nieuw referendum wat haar betreft elk moment kan worden uitgeschreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden