Zeeuwse PvdA-fractie weg om Turkije-uitspraken

De tweekoppige Kapelse PvdA-fractie is uit de partij gestapt uit onvrede over de afhandeling van de affaire rond Bayram Erbisim. Het duo heeft zich 'de blaren op de tong gepraat', zegt raadslid Joyce Bommer, om het gewestelijk en landelijk partijbestuur zich te laten uitspreken over het optreden van het Turkse PvdA-Statenlid in Nieuwsuur op 31 augustus.

Bayram Erbisim.

Tijdens de uitzending spuide Erbisim opvattingen die volgens Bommer en haar fractiegenoot Cees van Ruiten indruisen tegen de grondbeginselen van de partij. Erbisim leek de zuiveringen na de couppoging in Turkije te bagatelliseren.

Gefrustreerd over wat Bommer 'de lange arm van de partijtop' noemt, die kennelijk bang is stemmen te verliezen van Turks-Nederlandse kiezers en dus voor 'een doofpotstrategie' kiest, hebben Van Ruiten en zij besloten hun raadszetels op te geven. Zij keren de PvdA de rug toe, en gaan niet onder een andere naam verder.

Erbisim sprak zich in Nieuwsuur niet volmondig uit tegen de zuiveringen in Turkije na de mislukte staatgreep van 15 juli. Hij zei onder meer dat zaken nog worden onderzocht, dat je massale ontslagen en arrestaties 'wel in verhouding moet zien' en dat je 'bij die martelingen je vraagtekens kunt zetten'.

Ter verantwoording roepen

Erbisim wil zelf niet reageren op de commotie. Hij verwijst naar gewestelijk PvdA-voorzitter Bob van Schuylenburch, die weer verwijst naar een korte verklaring op de website van de Statenfractie. Daarin staat dat Erbisim 'nadrukkelijk en volmondig' afstand neemt van de zuiveringen en martelingen in Turkije. Dat mensenrechten voor de PvdA en de hele Statenfractie 'het fundament van onze rechtsstaat zijn waarop geen enkele nuance mogelijk is'.

Van Schuylenburch vindt het jammer dat Bommer en Van Ruiten de discussie over de Turkse staatsgreep en de gevolgen daarvan voor Nederland niet hebben willen afwachten. 'Het debat over internationale solidariteit loopt nog', zegt hij. Zaterdag komt de landelijke ledenraad bijeen, dinsdagavond al de afdeling Zeeland. De Turkse couppoging is een van de agendapunten.

Bommer: 'Daar wordt in algemene zin gesproken over de situatie in Turkije. Het gaat ons om de weigering van de partijtop Erbisim ter verantwoording te roepen. Hoe de discussie verder ook verloopt, ons besluit staat vast. Wij vertrekken. Het zelfkritisch vermogen van de partij is te zeer geslonken.'

Ilhan Tekir

GroenLinks heeft eenzelfde soort affaire heel anders aangepakt. In Gorinchem werd raadslid Ilhan Tekir uit de fractie gezet omdat hij zich volgens het partijbestuur te positief uitliet over president Erdogan. Volgens de partij is er overleg geweest, maar Tekir zelf zegt dat hij gedwongen werd een verklaring te ondertekenen. Daarin moest hij afstand nemen van zijn positieve Erdogan-uitspraken, gedaan in een interview met de Volkskrant. Tekir wilde niet tekenen, want hij is genuanceerd geweest, vindt hij zelf. Hij zei bijvoorbeeld: 'Erdogan is in het Turks politieke spectrum de minst slechte van alle kwaden'.

Meer Turks-Nederlandse politici worstelen met de politieke dimensie van de mislukte staatsgreep, niet alleen Erbisim en Tekir. De meesten houden ook liever hun mond over de zuiveringen. Omdat ze bang zijn voor maatregelen van het eigen partijbestuur, voor de reacties van hun pro-Erdogan-achterban of voor mogelijke represailles in Turkije.

Tweede Kamer zeer verdeeld over Turkse spanningen

De Turkse spanningen moeten niet worden geëxporteerd naar Nederland, schreef het kabinet maandag aan het parlement. Maar herhaald aandringen bij Ankara heeft niets opgeleverd. Het wantrouwen tussen Turkse Nederlanders onderling en met de rest van de samenleving viert hoogtij. Diezelfde Turkse spanningen bereikten vorige week de Tweede Kamer.

Steeds meer Turken vragen asiel aan sinds mislukte coup

Het aantal Turken dat in Nederland asiel aanvraagt, stijgt sinds de mislukte coup snel. Turkije is volgens Den Haag een veilig land, dus Turken kunnen alleen om politieke redenen een asielaanvraag indienen. Het is aannemelijk dat het vooral politieke tegenstanders van president Erdogan zijn die nu voor de stijging zorgen.

'De angst is groot, vanwege de kliklijnen en de pro-Erdogan-whatsappgroepen', zegt het Haarlemse SP-raadslid Sibel Özogul. Zelf spreekt zij zich wel uit. 'Het is beangstigend wat er allemaal gebeurt in Turkije. Dat kun je niet wegwuiven, ook niet als lokaal politicus.' In de Turkse gemeenschap om zich heen stuit Özogul op 'onbegrijpelijk veel begrip voor Erdogan'. Ze wordt voortdurend gemaand voorzichtig te zijn. 'Maar een politicus mag zich de mond niet laten snoeren.'

Ook het Deventer PvdA-raadslid Cetin Yildirim heeft weinig begrip voor de krampachtige neutraliteit van veel Turks-Nederlandse politici. 'Je bent politicus, je komt er niet onderuit een mening te hebben over de politieke ontwikkelingen in Turkije', zegt hij. Yildirim somt op: 'Het is slecht met de mensenrechten gesteld, van democratie is geen sprake, kritische media en schrijvers worden monddood gemaakt, man-vrouwverhoudingen zijn verslechterd. Je kunt geen sociaal-democraat zijn in Nederland en tegelijkertijd deze achteruitgang in Turkije relativeren.'

Een vrouw met een Turkse vlag tijdens een demonstratie in Rotterdam tegen de mislukte coup in Turkije. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.