Zeeuwse kreeft weer helemaal terug

De lentezon glinstert op de Oosterschelde. Op de achtergrond steekt de Zeelandbrug wazig af tegen de blauwe lucht. Een ideaal dagje om op kreeft uit te gaan, zegt visser Adri Verwijs, terwijl hij de Bru18, een stalen notendop, over het bijna blauwe water stuurt....

Want kreeft houdt van warmte. Zolang het koud is, blijft hij in zijn hol. Als het warmer wordt, kruipt hij naar buiten, in de netten en korven van kreeftenvissers.

Op 1 april wordt het kreeftseizoen geopend. Sinds vorig jaar wordt dat weer gevierd. Want de Zeeuwse kreeft, die op sterven na dood was, is helemaal terug.

De wederopstanding van de kreeft begon een jaar of zeven geleden, schat Verwijs, turend naar de boei waaraan zijn net hangt. Vroeger verdiende hij zijn geld vooral met paling. 'Maar de laatste paar jaar is kreeft goede handel.'

Een stuk of vijftien vissers verdienen hun brood met de vangst van kreeft. Via de veiling in Colijnsplaat vinden ze hun weg naar de betere restaurants. Want kreeft is luxe eten.

Zeeuwse kreeft is een zeldzaamheid. De meeste kreeften die hier op tafel komen, worden ingevlogen uit Canada. De Canadese kreeft is goedkoper, maar de Zeeuwse is lekkerder, beweert Robert Zonnevylle, voorzitter van de Stichting Promotie Oosterscheldekreeft. Zonnevylle: 'Onderzoek heeft uitgewezen dat de DNA-structuur van Oosterscheldekreeft afwijkt van die van zijn soortgenoten. Dat verklaart waarom hij lekkerder is.'

Dat Zeeuwse gen moet de kreeft zich dan de afgelopen driehonderd jaar hebben verworven, want volgens kreeftdeskundige Hans Adema komt de kreeft oorspronkelijk niet in de Oosterschelde voor. 'Kreefthalers' uit Zierikzee brachten het beest in de zeventiende eeuw uit Scandinavië naar Nederland voor de tafels van de rijken. Ontsnapte kreeften begonnen een nieuw bestaan in Zeeuwse wateren.

De strenge winter van 1962-1963 leek het einde te betekenen voor de Oosterscheldekreeft. Bijna alle kreeften vroren dood, op een paar na, die zich de laatste jaren, geholpen door de zachte winters, voorspoedig hebben voortgeplant.

Restaurateur Peter Klosse heeft een simpeler verklaring waarom Zeeuwse kreeft lekkerder is. 'Kreeft in gevangenschap teert in op zijn eigen vlees. De Canadese kreeft is langer onderweg. Daarom zit de Oosterscheldekreeft beter in zijn schaal.'

Verwijs zou het niet weten. 'Ik heb nog nooit Canadese kreeft geproefd. Ik weet wel dat toen mijn vrouw leukemie had, kreeft het enige was dat ze binnenhield.'

Samen met zijn maatje haalt hij het net in. Na een paar halen komt de eerste kreeft boven water, verstrikt in het groene nylon.

De eerste kreeft van 2002 is een mooi mannetje, donker, bijna zwart met een schitterende kobaltblauwe staart. Een pond, schat Verwijs, een ideaal maatje voor één persoon.

Een heikel punt blijft hoe de kreeft diervriendelijk moet worden gedood. Sommige koks steken voor het koken een mes door het pantser achter de kop. Anderen bezweren dat de kreeft met zijn kop naar beneden in kokend water gestopt moet worden.

Onzin, zegt Adema. 'De zenuwen van een kreeft liggen niet alleen in de kop, maar verdeeld over de ruggengraat.' Met zijn rug naar beneden ineens in het kokend water, is het beste recept, aldus Adema. En dan opeten, met champagne.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden