Zeespiegel stijgt door grondwater

AMSTERDAM Een kwart van de huidige jaarlijkse stijging van de zeespiegel wordt veroorzaakt door verdamping van opgepompt grondwater...

Van onze verslaggever Martijn van Calmthout

Onderzoekers van de universiteit Utrecht en Deltares, een instituut op het terrein van waterbeheer en bouwen in deltagebieden, concluderen dat in de marge van nieuwe studies van de wereldwijde grondwateruitputting.

In een binnenkort te verschijnen artikel in het tijdschrift Geophysical Review Letters schrijven de wetenschappers dat het gebruik van grondwater extra water in de atmosfeer brengt, dat uiteindelijk in de oceaan wordt opgeslagen. Naar schatting 0,8 van de 3,1 millimeter per jaar zeespiegelstijging is daaraan toe te schrijven, blijkt uit een berekening.

Uit de inventarisatie van de Nederlandse water-onderzoekers blijkt dat sinds 1960 het oppompen van grondwater is verdubbeld tot wereldwijd 734 kubieke kilometer water.

Daarvan komt 283 kubieke kilometer water niet meer terug in het grondwatersysteem, omdat het verdampt en elders neerregent, vooral op zee.

Met name in India, Pakistan, het westelijk deel van de Verenigde Staten en China wordt het grondwater structureel uitgeput, aldus de studie.

In Europa is het oosten van Spanje problematisch. Nederland put zijn grondwater niet uit.

In de laatste rapportage van het VN klimaatpanel IPCC werd vastgesteld dat voor ongeveer een kwart van de gemeten zeespiegelstijging van 3,1 millimeter per jaar nog geen solide verklaring bestond.

De rest wel, die is toe te schrijven aan uitzetting van opwarmend zeewater (de helft) en aan het smelten van landijs in gletsjers (een kwart).

Smeltende ijskappen aan de polen spelen tot nog toe een kleinere rol, was de conclusie ook.

Vooral de omvang van de grondwateronttrekking aan de zeespiegelstijging is verrassend, zegt hydroloog prof.

Marc Bierkens van de Universiteit Utrecht. Eerder werden er wel schattingen gemaakt van die bijdrage, maar die bleken te ongewis om in de IPCC-rapportages opgenomen te kunnen worden. ‘Onze studie bevestigt dat grondwateruitputting een factor van betekenis is’, zegt hij.

Vorig jaar publiceerde oud-minister Veerman een verkenning van de waterproblematiek in Nederland, waarin grondwateronttrekking vooral in verband werd gebracht met bodemdaling in kustgebieden.

Daardoor stijgt niet de zeespiegel, maar neemt de kwetsbaarheid voor hoogwater wel toe, concludeerde de commissie destijds. Volgens Veerman moest Nederland tegen het jaar 2100 rekening houden met een maximale zeespiegelstijging van 65 tot 130 centimeter in een scenario waarbij ook poolijs massaal smelt door opwarming van de aarde.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden