nieuws zeesluis IJmuiden

Zeesluis IJmuiden kost Rijk nog eens 64 miljoen euro, door tegenvallers en vertraging

Door een reeks tegenvallers en vertraging valt de bouw van de nieuwe zeesluis bij IJmuiden voor de schatkist aanmerkelijk duurder uit. De verwachte kosten zijn nu 64 miljoen euro hoger dan begroot.

Bouwwerkzaamheden aan de nieuwe zeesluis in IJmuiden, die na bijna honderd jaar aan vervanging toe is. De grotere zeesluis moet ruimte bieden aan steeds groter wordende zeeschepen. Beeld Berlinda van Dam / HH

Dat heeft minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD) maandagavond in een brief aan de Tweede Kamer geschreven. Het megaproject – dat het Rijk, gemeente Amsterdam en provincie Noord-Holland in totaal 895 miljoen zou kosten – ontpopt zich tot een steeds groter financieel debacle voor zowel het Rijk als de aanneemcombinatie BAM en VolkerWessels.

De bouwers moesten eerder dit jaar al bekennen dat de bouw bijna drie jaar langer gaat duren dan gepland en dat ze 100 miljoen euro moeten afschrijven, op een aanneemsom van 350 miljoen euro. De voorziene opleverdatum van de sluis is nu januari 2022.

Een deel van de tegenvallers valt buiten de verantwoordelijkheid van de bouwers en komt daardoor voor rekening van de overheid. Dat gaat onder meer om de onverwachte obstakels die in de grond rondom de nieuwe sluis zijn aangetroffen, schrijft de minister in haar brief. Er liggen bijvoorbeeld bunkers en kabels. Het ontwerp moest ook op een aantal punten worden aangepast om de sluis beter te beschermen tegen onder meer aanvaringen en roest.

Totale kosten van die tegenvallers lopen op tot 27,5 miljoen euro. De vertraging betekent verder dat de oude zeesluis nog drie jaar langer in bedrijf moet blijven, wat de schatkist nog eens 19 miljoen kost. Ten slotte reserveert het Rijk nog eens 17,5 miljoen euro om toekomstige tegenvallers op te vangen.

Tegenslag

De initiatiefnemers kregen al bij de aanvang van de bouw een financiële tegenslag te verwerken. Uit het infrastructuurfonds van de EU vloeide veel minder geld naar het project dan waarop het ministerie van Infrastructuur destijds had gehoopt. Het ministerie vroeg om een Brusselse bijdrage van 96 miljoen, maar de EU betaalde uiteindelijk amper eenzesde daarvan.

De huidige Noordersluis in IJmuiden, bij de ingebruikneming in 1929 met een breedte van 50 meter en een lengte van 400 meter de grootste schutsluis ter wereld, moest eigenlijk honderd jaar mee. Maar al ruim een decennium eerder bleek deze niet meer geschikt om de nieuwste generatie zeeschepen te verwerken. Niet alleen container- en andere vrachtschepen, maar ook cruiseschepen worden steeds groter.

Dat de nieuwe Noordersluis versneld werd aangelegd, was vooral de wens van de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland. Die betalen dan ook een groot deel van de bouw, met het oog op de economische impuls die de nieuwe sluis met zich mee zou brengen. De nieuwe zeesluis moet ertoe bijdragen dat de havens aan het Noordzeekanaal meer vracht kunnen overslaan. In het recordjaar 2013 werd 95 miljoen ton aan goederen overgeslagen, met de komst van de nieuwe sluis moet de capaciteit naar minstens 125 miljoen ton.

Maar kritische vervoerseconomen denken dat Rijkswaterstaat en Amsterdam de potentie van de havens aan het Noordzeekanaal te rooskleurig inschatten. Eerder waarschuwde het Centraal Planbureau al dat grote zeeschepen ook gemakkelijk voor de Rotterdamse haven zouden kunnen kiezen, zeker nu de Tweede Maasvlakte daar is geopend. Bovendien worden de markten voor de goederen die via deze weg vervoerd worden, als riskant gezien. Het gaat daarbij onder meer om agribulk, zoals granen en zaden, en brandstoffen, zoals kolen.

Het begin van de bouw

Lees hier hoe de bouw van de zeesluis, door de aannemers BAM en VolkerWessels, begon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.