Zeer goed boek, met name als je het ondersteboven leest

Voor de laatste keer leest Jeroen van Merwijk op verzoek van de boekenredactie de eerste tien pagina's van drie net verschenen boeken en geeft op basis daarvan advies.

Beeld NoCandy

David Bercovici: Het begin van alles in tweehonderd pagina's (min of meer)

Prometheus, euro 16,99

Over het heelal, leuk! Ik heb inmiddels geleerd: met het heelal kan alles altijd gekker, grappiger en groter. Zo ook in dit boek. De titel alleen al, dat is toch om je te bescheuren? En dan moeten we de eerste zin nog krijgen: 'De geschiedenis van het universum kan misschien wel het beste achterstevoren geschreven worden.' Ja. Of binnenstebuiten natuurlijk. Concentrisch wellicht. Neerwaartsspiralig, kan ook - mij verbaast niets meer, qua heelal. Over de situatie direct na de Big Bang heet het: 'Deze toestand bestond gedurende de eerste 10 tot de min 43e seconden'. Ja, ja. Dus dat is als ik me van school goed herinner: 0,00000000000000000000000000000000000000000001 seconden. Je kunt je er maar druk om maken. 'Deze tijdsperiode wordt het Planck-tijdperk genoemd.' Toe maar, tijdperk nog wel! Zeg nou zelf: dat is kostelijk toch? Verderop is er sprake van de 'veldtheorie van alles', waar men in de theoretische natuurkunde al heel lang naar op zoek is. Blijven zoeken, David - laat je het me even weten als ze gevonden is? Dan maak ik in het Van Merwijktijdperk ondertussen even een paar schilderijtjes en wat liedjes. Zeer goed boek. Denk ik. Met name als je het ondersteboven leest...

Paul Moyaert: Schizofrenie - Een filosofisch essay over waanzin

Vantilt, euro 19,95

Over dat andere heelal - dat in ons hoofd. Het heelal dat mij, maar dat had u wellicht al begrepen, veel meer interesseert dan het vorige. Over echte en pseudo-hallucinaties, visioenen en het verschil tussen schizofrenie en paranoia.

Geen gemakkelijke kost - zo kwam ik allerlei woorden tegen waar ik nooit eerder van had gehoord: 'avolitie' bijvoorbeeld en 'hysteroform', maar wel uiterst boeiende materie. Ik heb tenminste weer het een en ander bijgeleerd, al was het alleen maar dat er gelukkig nog altijd mensen rondlopen die op een heel wat hoger plan kunnen ervaren en analyseren en denken en redeneren dan uw arme recensent. En bij wie onze schizofrene en psychotische medemensen dus hopelijk in goede en betrouwbare handen zijn...

Sander Pardon: 'Hier ben IK'

Mercurius Media, euro 15,-

En ik sluit mijn laatste bijdrage aan deze rubriek af met een feelgoodboek.

De grandioze liedjesschrijver John Prine schreef in 1971: 'So if you're walking down the street sometime/ And spot some hollow ancient eyes/ Please don't just pass'em by and stare/ As if you didn't care, say: 'Hello in there, hello...'. Dat doet dit boek dus.

Een boek met daarin een vijftigtal foto's en korte levensverhaaltjes van vrijwel alleen blanke Nederlanders die zijn geboren in of vóór 1937. Tachtigers. Met een paar uitschieters naar boven. Mannen en vrouwen die de oorlog hebben meegemaakt en de wederopbouw en alles wat er daarna is gebeurd. Stuk voor stuk keurige, goed verzorgde mensen in keurige omgevingen, sommige in verpleeghuizen, andere in mooie appartementen. Een waarschijnlijk onbedoelde ode aan de verzorgingsstaat, dit boekje. Wat opvalt is dat er nauwelijks geklaagd wordt, al hebben de meesten wel degelijk het een en ander voor de kiezen gekregen. Een paar willekeurige citaten: 'Ik hecht aan niks en ben jong van geest.' 'We zijn zeer bevoorrecht.' 'Je moet altijd je best doen, je leven lang', enzovoort, ik kreeg er warempel goede zin van! En ik bedacht: dit is waarschijnlijk de laatste tevreden generatie, de laatste generatie mensen die nog weten hoe het was en wat er allemaal bereikt is en die daar ook waardering voor kunnen opbrengen. Daarna komen dus de babyboomers en daar weer na - nog erger - mijn leeftijdgenoten. O tempera, o mores!... Het ga u allen goed!

Vanaf 10 juni schrijft auteur Annemarie Oster op deze plek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden