Zeeleven

Toen de Nederlandse Republiek haar hoogtepunt beleefde, eind zeventiende eeuw, moeten er zo'n vijftigduizend mannen zijn geweest die op zee de kost verdienden....

Zo populair als reisbeschrijvingen in de zeventiende eeuw ook al waren, zo schaars zijn de rechtstreekse berichten van het dek, uit de mast, de kombuis en de kooi. Dat zegt niet veel over de geletterdheid van de Hollandse zeelieden - de meesten konden juist wel lezen en schrijven -, maar wel over de gebrekkige gelegenheid die zij hadden om die te praktiseren. De combinatie van hard werken en oncomfortabele omstandigheden belette hen dagboeken of brieven te schrijven. Bovendien was hun lot zo algemeen dat zij er zelf het opmerkelijke niet van zullen hebben ingezien.

De historica Caroline Hansen heeft nochtans geprobeerd het te reconstrueren. Uit een menigte van 'officiële' reisberichten (geschreven door de grote zeevaarders en ontdekkingsreizigers of hun negres), secundaire bronnen en berichten van landbewoners die door tijdelijk thuis verblijvende zeelieden veelal werden lastig gevallen, heeft zij geprobeerd het levensverhaal van de bouwlieden van de Republiek, de scheepslui van de voc., te reconstrueren. Zij heeft dat gedaan in de vorm van ware 'fictie': zij introduceert een imaginair personage, 'Sebald', een Amsterdamse volksjongen. Die stuurt zij na zijn aanmonstering het water op, hem laat zij meemaken wat zij uit de schamele berichten van talrijke anderen bijeen sprokkelde. Sebalds reizen is daardoor te beschouwen als een historisch verantwoord jongensboek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden