Nieuws Michael P.

Zedendossier moordenaar Anne Faber werd op zijn verzoek niet gedeeld met kliniek die hem behandelde

De kliniek waar de latere moordenaar van Anne FAber verbleef, wist niet alles over zijn zedenachtergrond. Dit is een van de conclusies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, zeggen bronnen rond het onderzoek.

Een rechtbanktekening van het proces tegen Michael P. (derde van links). Beeld ANP

De forensisch-psychiatrische kliniek in Den Dolder waar Michael P. werd voorbereid op zijn terugkeer in de maatschappij, heeft hem niet behandeld op grond van zijn zedenmisdrijven. De kliniek werd bij de overplaatsing van P. vanuit de gevangenis onvoldoende geïnformeerd over zijn zedenachtergrond, maar deed bij zijn komst ook zelf nauwelijks onderzoek naar zijn risicoprofiel. P., die in 2017 vastzat voor onder meer de verkrachting van twee minderjarige meisjes, kreeg daardoor te veel vrijheden en een te lichte behandeling. Tijdens zijn verblijf verkrachtte en doodde hij de 25-jarige Anne Faber.

Dat zeggen bronnen rondom het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), dat vandaag wordt gepresenteerd. Vanwege maatschappelijke onrust die ontstond na de moord, onderzocht de raad in hoeverre de kliniek rekening hield met de veiligheid van de omgeving bij de behandeling van gedetineerden met psychiatrische stoornissen. Uit het onderzoek blijkt dat een keten aan fouten bij verschillende betrokken instanties ten grondslag ligt aan het fatale incident.

In 2012 werd P. veroordeeld tot 11 jaar cel vanwege de verkrachting van twee minderjarige meisjes en enkele gewelddadige overvallen. In de gevangenis van Vught, waar hij een deel van zijn straf uitzat, werd hij op eigen verzoek behandeld voor zijn agressieproblemen. Hij weigerde zich te laten behandelen voor zijn zedenproblemen. Daardoor raakte dat deel van zijn stoornis bij de behandelaars steeds verder uit beeld. Bij een risicotaxatie in de gevangenis zou geen rekening zijn gehouden met zijn zedenachtergrond.

Omdat zijn straf bijna ten einde liep, besloot de gevangenis in Vught hem over te plaatsen naar een kliniek waar kon worden gewerkt aan zijn terugkeer in de maatschappij. Dat werd de kliniek Aventurijn in Den Dolder, tegenwoordig FPA Utrecht. Bij de overdracht weigerde P. dat het medisch dossier over zijn zedenachtergrond werd gedeeld. Dat kan een gevangene doen op grond van de privacywetgeving.

Mede daardoor was de overdracht onvolledig en kregen de behandelaren in Den Dolder een incompleet dossier dat vooral gericht was op de agressie- en drugsproblematiek van P. en waarin zijn risico voor de maatschappij onvoldoende naar voren kwam. De kliniek had in het vonnis wel de ernst van zijn zedenmisdrijf kunnen zien: daarin werd expliciet vermeld hoe gruwelijk P. te werk ging tijdens de verkrachting. Hoe dan ook is P.’s zedenachtergrond niet meegenomen in zijn behandelplan.

Modelpatiënt

Al voordat P. in de kliniek arriveerde werden vrijheden voor hem aangevraagd – een standaardprocedure voor een dergelijke kliniek met een laag beveiligingsniveau. P. werd niet aanvullend onderzocht en er werd niet meteen een risicotaxatie gemaakt. Ook werd de gemeente Zeist door justitie niet ingelicht over de komst van de zedendelinquent.

In Den Dolder gedroeg P. zich aanvankelijk goed, waardoor behandelaren hem zagen als een modelpatiënt. Zelf zei hij tijdens de rechtszaak vorig jaar dat hij ‘een masker’ opzette om zijn behandelaren om de tuin te leiden. Dat P. op dag dat hij Anne Faber doodde ritalin zou hebben gesnoven, zoals hij tegenover de rechter verklaarde, werd niet opgemerkt.

Michael P. kreeg in 2012 geen tbs opgelegd, mede doordat hij niet had meegewerkt aan het onderzoek naar zijn stoornissen bij het Pieter Baan Centrum. Daardoor kwam hij in het reguliere gevangenissysteem terecht, met een einddatum aan zijn straf, en zou hij mogelijk vrijgekomen zijn in juli 2018.

Forensisch-psychiatrische klinieken zijn vooral gericht op de terugkeer van gedetineerden met psychiatrische stoornissen in de maatschappij. Inmiddels heeft P. voor het doden van Anne Faber wel tbs opgelegd gekregen, naast een gevangenisstraf van 28 jaar.

De kliniek in Den Dolder wil niet reageren tot het volledige OVV-onderzoek donderdagochtend is gepubliceerd. Ook de familie van Anne Faber en de advocaat van Michael P. wachten met hun reacties.  

De zaak rond de dood van Anne Faber

Wim Faber deed eigen onderzoek naar de moord op zijn dochter: ‘Ik zoek de pijn op die Anne heeft ervaren’
In dit interview praat Wim Faber voor het eerst over zijn zoektocht, over de verwoesting en over de raadsheer die hij – naast de dader – verantwoordelijk houdt voor de dood van zijn dochter.

Wim Faber in open brief: Anne is dood door het falen van de rechtsgang
Wim Faber vindt dat zijn dochters dood het gevolg is van het ‘falen van de rechtsgang’. In een open brief in de Volkskrant, die hij schreef na eigen onderzoek, roept hij de voorzitter van het gerechtshof ter verantwoording. Het hof zou signalen over een psychische stoornis bij verdachte Michael P. hebben genegeerd en geen duidelijke motivering hebben gegeven over zijn strafvermindering in hoger beroep.

President hof verwerpt kritiek van vader Anne Faber op rechter
De president van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden neemt het in een verklaring op voor de bekritiseerde rechter Rinus Otte. Daarmee reageert de president op de open brief van Wim Faber.

Zes vragen rondom de rechtszaak beantwoord
Michael P. wordt verdacht van het verkrachten en doden van Anne Faber. Wat staat hem in de rechtbank te wachten? Een vooruitblik.

Lees ook:

TBS-onderzoeker Vivienne de Vogel: ‘Behandelaars op verkeerde been zetten is hier bijna onmogelijk’
De moord op Anne Faber door Michael P. maakt in 2017 pijnlijk duidelijk dat in de forensische zorg gevaarlijke gedetineerden niet altijd als zodanig worden herkend. Kan dat weer gebeuren?

De Van der Hoeven Kliniek in Utrecht, waar patiënten met een tbs-maatregel worden behandeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden