'Ze zwaaien met de Amerikaanse vlag, maar ze splijten de natie'

President Obama wil dit jaar het laatste gat in het sociale vangnet van Amerika dichten: een ziekteverzekering voor iedereen. Er staat veel op het spel, maar de weerstand is groot.

VAN ONZE CORRESPONDENT ARIE ELSHOUT

WASHINGTON - Op de trappen van het Hooggerechtshof in Washington staan twee Amerika's met verhitte koppen tegenover elkaar. 'Het is een morele verplichting om net als de rest van de wereld een gezondheidszorg te hebben voor iedereen', roept Earl Ingram. 'Een morele maatschappij betekent dat je elkaar helpt. Inderdaad. Maar dat moet uit jezelf komen. Omdat je een grootmoedig hart hebt, niet omdat de regering je dwingt', roept Jenny Beth Martin terug. Twee visies, twee waarden botsen hier: groepssolidariteit versus individuele vrijheid.

Binnen in het Hooggerechtshof houden negen opperrechters drie dagen lang hoorzittingen over de wet waarmee Obama de Amerikaanse gezondheidszorg wil hervormen. Toen hij de wet in maart 2010 met succes door het Congres loodste, was dat een historische prestatie. Het was de grootste hervorming sinds de invoering in de jaren zestig van Medicaid en Medicare, de sociale programma's voor armen en ouderen. De wet verplicht bijna iedereen een ziektekostenverzekering te nemen, wat zoveel extra geld oplevert dat 32 miljoen tot nu onverzekerde Amerikanen voortaan verzekerd kunnen worden.

De Democraat Obama dichtte daarmee het laatst overgebleven grote gat in het sociale vangnet. Maar zoals ook bij het dichten van de laatste opening in een dijk de kracht van het water op zijn hoogst is, zo ervaart ook Obama zware tegenstand voordat de wet helemaal praktijk kan worden. Het Hooggerechtshof kan de hervorming geheel of gedeeltelijk ongedaan maken. Er staat dus veel op het spel: de voor deze zomer voorziene uitspraak zal bepalend zijn voor Obama's presidentschap, de macht van de federale overheid en de toekomst van het begrip solidariteit in het Amerika van de 21ste eeuw.

Ingram, een 58-jarige zwarte radiopresentator uit Milwaukee, meent dat het een goede zaak is dat de meeste Amerikanen worden gedwongen een ziektekostenverzekering te nemen. Nu nemen gezonde Amerikanen soms pas een verzekering als ze ouder worden en de gebreken komen. Door ze te verplichten tot een verzekering (het zogenoemde individuele mandaat), helpen ze met hun premies de kosten te drukken voor het behandelen van zieke mensen.

Menselijkheid

Ingram: 'Ik geloof in menselijkheid en niet in individuen die kunnen doen wat ze willen. Ik kom in buurten waar kinderen lijden. Zij kunnen er niets aan doen in welke omgeving ze geboren worden. Ze mogen er niet de dupe van zijn dat anderen niet voor ze willen betalen.'

Martin is een blanke vrouw van begin vijftig uit Atlanta, Georgia. Ze is actief voor de rechts-populistische Tea Party Patriots. Ze bestrijdt dat Amerikanen moeten lijden omdat ze onverzekerd zijn. 'Mensen worden altijd geholpen, ook als ze onverzekerd zijn', zegt ze. 'Mijn man en ik verloren alles, huis en auto's. Maar als het nodig was kregen we hulp in het ziekenhuis. Voor de artsen geldt de eed van Hippocrates. Ze moeten je helpen. Verder redden we ons destijds door huizen schoon te maken in plaats van de hand op te houden bij de overheid.'

Echte vaderlandsliefde

Ingram hekelt het patriottisme van zijn opponenten. 'Ze staan te zwaaien met de Amerikaanse vlag. Maar ze splijten de natie. Echte vaderlandsliefde is als je rechtzet wat krom is in je land. En het zijn ook geen echte christenen. Het christendom zegt niet: ik help jou niet.'

Blake Gober, een 22-jarige Republikein, bestrijdt dat hij niemand helpt. 'Ik doe aan liefdadigheid, geef aan het Legers des Heils. Maar als we nu de regering toestaan ons te verplichten een ziektekostenverzekering te nemen, begeven we ons op het hellend vlak. Straks gaan ze voorschrijven wat we moeten eten.'

Het is de grootste angst van de tegenstanders van Obamacare, zoals de zorgwet van de president genoemd wordt. Als de wet het haalt, vrezen ze straks allemaal door de overheid gedwongen te worden tot het eten van broccoli, het lidmaatschap van een sportschool of het kopen van Amerikaanse auto's. Gober: 'Als je ze één vinger geeft, nemen ze de hele hand.'

Ook de verlegen Stephanie Evans, een jonge vrouw van dertig uit Ohio, hecht aan haar individuele vrijheid. Helemaal alleen staat ze onder een boom, waarin het eerste verse lentegroen is verschenen. Ze draagt een bord: 'Geloof de progressieve media niet'. Ze hecht aan haar vrijheid. 'Ik wil zelf uitmaken met wie ik omga, met wie ik zaken doe en hoe ik mijn geld uitgeef', zegt Evans, die als vrijwilligster na de orkaan Katrina naar New Orleans ging om te helpen.

Cheryl Peterson is een 49-jarige verpleegster. Ze steunt Obamacare. Ze zat zeven jaar op een ambulance. Daar zag ze dat wat er gebeurt met onverzekerde mensen. 'Ze komen pas als ze erg ziek zijn, en dan moeten ze meteen naar de Eerste Hulp. Dat is de duurste hulp die er is. Als ze verzekerd zijn dan bezoeken ze eerst een huisarts en kan er meer worden gedaan om hart- en vaatziekten en diabetes te voorkomen. Dat maakt de gezondheidszorg uiteindelijk goedkoper. Maar dat gebeurt nu niet.'

'Mijn premie is hoger'

Ze meent dat de tegenstanders recht hebben op hun mening. 'Maar nu betaal ik voor hun vrijheid. Mijn premie is hoger omdat zij niet willen meebetalen. Dus als er mensen in het ziekenhuis terechtkomen, betaal ik verdomd veel meer geld. Met de nadruk op verdomd.'

Het is aan de negen opperrechters om de knoop door te hakken. Vijf van hen zijn benoemd door Republikeinse presidenten, vier door Democratische.

Uit een peiling bleek maandag dat 47 procent van de Amerikanen tegen de zorgwet is, en 36 procent voor.

32 miljoen onverzekerde Amerikanen

De Patient Protection and Affordable Act is de officiële naam van de wet waarmee president Obama de gezondheidszorg in Amerika wil hervormen.

De wet is in maart 2010 door het Congres aangenomen en wordt nu getoetst door het Hooggerechtshof.

De wet verplicht de meeste Amerikanen een ziektekostenverzekering te nemen. Die verplichting wordt het 'individuele mandaat' genoemd. Het is het meest omstreden onderdeel van de hervorming, omdat het volgens de critici inbreuk maakt op hun burgerlijke vrijheden.

Voorstanders zijn blij met de verplichting, omdat zo gezonde mensen worden gedwongen mee te betalen aan de zorg voor zieken. Hierdoor kunnen 32 miljoen onverzekerde Amerikanen verzekerd worden.

De wet verbiedt verzekeraars mensen te weigeren op grond van hun ziektegeschiedenis.

Preventieve zorg wordt volledig vergoed.

Gezinnen met een laag of modaal inkomen krijgen financiële ondersteuning bij het betalen van de premies. En staten worden door de federale overheid geholpen de uitbreiding van het zorgstelsel met miljoenen Amerikanen te betalen. Daartoe wordt het Medicaid-programma voor de armen uitgebreid.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden