'Ze zouden zich moeten schamen'

Veertig jaar, moeder van een kind en nog steeds veruit de beste tafeltennisster van Nederland en omgeving. Bettine Vriesekoop greep dit weekeinde de NK aan om te bewijzen dat voorlopig niemand in haar schaduw kan staan....

NA AANHOUDEND gejeremieer over het in hun ogen veel te liberale toelatingsbeleid hadden sommige Nederlandse tafeltennissters dan eindelijk hun zin gekregen. Niet langer zouden speelsters uit China en andere buitengewesten worden losgelaten op de strijd om de nationale titels. Een toernooi zonder Chinese balgoochelaars zou, zo redeneerden die types, hun kansen op applaus, roem en de hoofdprijs van 975 euro aanmerkelijk vergroten.

Melisa Muller, Elena Timina en alle anderen die in voorgaande jaren steeds maar weer struikelden over opponentes van Chinese afkomst waren opgelucht en blij dat ze eindelijk onder elkaar waren. Vol optimisme en overtuigd van hun winstkansen verzamelden de vermeende toppers zich zaterdag en zondag in een Heerlense hal teneinde onder elkaar uit te maken wie zich een jaar lang de beste (of de minst slechte) speelster van de polder zou mogen noemen.

Eindelijk waren ze verlost van hun kwelduivelinnen. Van Ni Xia Lian, de Chinese die al jaren in het EU-land Luxemburg woont, ook alweer jaren de oer-Nederlandse club De Treffers met haar onnavolgbare spel van dienst is en vorig jaar met groot vertoon van macht nationale titels in enkel- en dubbelspel vergaarde. Verlost ook van Dong en Wei Li, van Jie Li en Yuen Yuen Tang en wie al niet meer van het leger pingpongsters uit China dat sinds jaar en dag in Nederland een boterham probeert te verdienen.

Sommige speelsters zagen zich al gloriëren op het erepodium. Want wie zou hen in hun opmars naar het allerhoogste nu nog kunnen dwarsbomen? Sigrid van Ulsen? Te jong. Diana Bakker? Fysiek niet sterk genoeg. Het volgens Limburgse trainers bijna goddelijke talent Linda Creemers dan misschien? Te onervaren.

Even waren de nationale heldinnen bang dat een topspeelster uit een ver verleden hun onderonsje zou verstoren. Al dagen waarde het gerucht door pingpongland dat ene Bettine Vriesekoop serieus de training had hervat en van zins zou zijn de NK met haar aanwezigheid op te luisteren. Gelukkig kreeg de 40-jarige primadonna in de aanloop naar het toernooi te kampen met een keelontsteking en werd ook nog eens haar zoontje Thimo ziek. Het gevaar-Vriesekoop leek bezworen.

Maar dan nog, wat had Vriesekoop met haar veertig jaar en haar tekort aan conditie en spelritme nou helemaal te zoeken temidden van het legertje topfitte toptalenten dat wenste jacht te maken op Ni Xia Lians vacante titel? Lagen haar beste jaren intussen niet in een ver verleden? Had ze na haar laatste geslaagde greep naar de macht gedurende de NK anno 1995 niet bezworen dat ze bat en bal voortaan links zou laten liggen? En dat ze ooit twee Europese titels veroverde, dertien nationale titels in het enkelspel vergaarde en tweemaal de Europese Top Twaalf naar haar hand had gezet, ach, dat was allemaal ouwe koek en niet iets om nu nog ontzag voor te hebben.

Eigenlijk had Vriesekoop helemaal geen zin om al die kostelijke talenten nog eens duidelijk te maken dat slechts taaie volharding en een jeugd vol ascese en opofferingen kunnen leiden tot een plaats in de top. Had ze dat al niet vaak genoeg duidelijk gemaakt? Liever zou ze zich willen wijden aan huis, haard en kind. Als vrouw van veertig heb je tenslotte andere prioriteiten in het leven dan pingpong, ook al is dat spel nog zo verslavend.

Sommige mannen in haar tafeltennisleven dachten daar heel anders over. Om beurten praatten hotemetoten van haar Klazienaveense club op haar in. Coach Hans Lingen, voorzitter Hendrikus Velzing en teammanager Herman Friskes belden haar om beurten op en poogden haar duidelijk te maken dat ze de NK zou moeten aangrijpen om in de juiste vorm te geraken voor de naderende Europa Cup-finale van haar club tegen het Duitse Langweid.

Nog aarzelde Vriesekoop. Het beslissende zetje werd op het laatste moment gegeven door de dochter van haar overleden man, die beloofde haar te vergezellen naar Heerlen en haar aldaar van alle mogelijke steun te voorzien. Vriesekoop besloot de gok te wagen en twee dagen lang te vergeten dat een vrouw van veertig in een kippenhok niet hoeft te misstaan.

En zo gebeurde het dat Bettine Vriesekoop alleen al met haar verschijnen achter de tafel iedereen die de titel ambieerde de stuipen op het lijf joeg. En dat terwijl de eerste bal nog geslagen moest worden. Dat van die stuipen werd dus alleen maar erger. Ze veegde eerst het kostelijke talent Sigrid van Ulsen van tafel, rolde vervolgens het al even talentrijke meisje Nouwen in vier games op en greep de halve finale aan om Melisa Muller, de speelster die zich zo sterk had gemaakt voor de witwassing van de NK, op haar feilen te wijzen.

Nog maar één speelster kon haar nu nog van haar veertiende nationale titel afhouden. Elena Timina, de uit Moskou afkomstige hogepriesteres van de verdediging, was bereid om in de finale alles uit de kast te halen. Timina, mmoeder van twee kinderen intussen, won de eerste game en stond op het punt ook de tweede reeks binnen te halen. Bij 10-7 leek er geen vuiltje aan de lucht, totdat een van de dienstdoende puntentellers, een zekere Thijs van Veen, besloot de aanwezigheid van tv-camera's aan te grijpen om zich van het gemeen te onderscheiden. Hij zag dat Timina een overtreding beging die iedereen in pingpongland wel eens begaat: Timina had verzuimd bij het serveren de bal vanuit de gestrekte palm van de hand vijftien centimeter op te gooien.

Timina was volkomen aangeslagen en reageerde furieus op de arbitrale interventie. Ze verhief haar stem, riep de booswicht in perfect Nederlands toe dat zij niet gediend was van dat rotgeintje en bekogelde de man vervolgens met haar batje.

Het zou met Timina niet meer goed komen in de finale, wel met Vriesekoop. Ze verzamelde haar laatste restjes energie, speelde als in haar beste jaren en was na vijf lange, afmattende games klaar met de klus.

Na gedane arbeid was ze moe, doodmoe, maar niet moe genoeg om te schamperen dat 'de jonge meiden in het hedendaagse tafeltennis zich zouden moeten schamen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden