REPORTAGE

'Ze willen ons hier niet. Laat ons dan door!'

Ze wachten al dagen, de duizenden vluchtelingen die zijn neergestreken bij het station van Boedapest. 'Niemand vertelt ons iets.'

Beeld Marcel van den Bergh

'Geen internationale treinen naar West-Europa', staat er op het grote mededelingenbord in de hal van het Keleti station in Boedapest. De vluchtelingen die met duizenden bivakkeren op en rond het station, werpen er donderdag later op de middag nog maar achteloos een blik op. De hoop dat er nog treinen richting Duitsland gaan is alweer vervlogen.

Onder en buiten het station hebben de vluchtelingen, die al dagen vast zitten in Boedapest, hun geïmproviseerde leventje weer opgepakt. Elk plekje in de ondergrondse metrogangen en op het gras op het plein buiten het station is bezet door groepjes mensen, een enkeling afgeschermd door een gespannen deken of een tent. Kinderen rennen rond, soms met een bal die ze hebben gekregen van de vrijwilligers. Veel mensen liggen te slapen na de uitputtende en gevaarlijke reis van weken over zee en dwars door de Balkan, in de hoop Duitsland te bereiken.

Boven de grond lopen de meeste mensen druk te overleggen over de volgende stap, niet zelden komt het bijna tot een opstand. De sfeer is uiterst gespannen. Niemand weet wat te doen. 'We zitten hier maar te wachten. Niemand vertelt ons iets', verzucht de 23-jarige Tarek uit Syrië. Hij en zijn broer Mutaz hangen met een groep nog steeds rond op het perron waar donderdagochtend onverwacht treinen richting Duitsland vertrokken. De vluchtelingen die sinds dinsdag van het station door de Hongaarse politie waren geweerd, stormden massaal af op de treinen om een plekje te bemachtigen. De overvolle treinen werden echter 20 kilometer verder weer stilgezet bij de plaats Bicske om de vluchtelingen eruit te zetten. Daar zouden ze met geweld naar een nabij gelegen opvangkamp zijn gesleurd.

'Het was een truc', weten de broers nu. 'Mensen werden in de val gelokt. Hongarije vertelt leugens', zegt Tarek. Zelf was hij gisteren nog in het kamp nadat hij was opgepakt door de politie toen hij via lokale treinen de grens probeerde te bereiken. Hij ontsnapte en nu zit hij dus weer op het station. Daar lopen inmiddels ook andere vluchtelingen rond die ontsnapt zijn vanaf het station in Bicske. Ze tonen foto's van het ruwe optreden van de Hongaarse oproerpolitie, waarbij sommige vluchtelingen zich in wanhoop op het spoor hadden geworpen.

De foto's gaan van hand tot hand, terwijl verderop op het stationsplein een jongen met een megafoon de menigte tot bedaren probeert te brengen. 'Laten we rustig blijven en in stilte bidden om solidariteit van Europa', roept hij. Op het plein maken de mensen in kleermakerszit het vredesteken, een beeld dat de wanhopige vluchtelingen via de internationale media in het hoofd van de Europeanen hopen te prenten. Toegestroomde bezorgde Hongaarse burgers kijken welwillend toe.

'We begrijpen niet waarom Hongarije ons niet doorlaat. Ze willen ons hier niet, terwijl Duitsland ons uitnodigt om te komen. Laat ons dan door!', roept een Syrische jonge man. De verklaring volgens de vluchtelingen is dat Oostenrijk geld krijgt van de EU als ze vluchtelingen registreren. Wel 6.000 euro per vingerafdruk, weten ze. 'Ze willen geld, maar ze doen niets voor ons. Niet eens voor de vrouwen en kinderen', zeggen de mannen terwijl ze wijzen naar een vrouw die lusteloos voor zich uitkijkt met een baby op schoot.

Tekst loop door onder afbeelding

Migration Aid

Veel Hongaren zelf begrijpen ook niet waarom de overheid niets doet. Burgers hebben in allerijl via sociale media opgeroepen levensmiddelen te doneren. Vanaf een geïmproviseerd kantoortje van de kersverse organisatie Migration Aid delen toegestroomde vrijwilligers nu voedsel, dekens, kleding, water en verzorgingsmiddelen uit. Als er een oranje voetbal omhoog wordt gehouden, stormen mannen en kinderen lachend op de hulpverleners af. Bij een supermarktkarretje vol tweedehands schoenen ontstaat een vechtpartijtje.

Ondertussen blijven bezorgde burgers met tassen oude kleren komen. 'Het magazijn ligt nu vol met kleren en dekens, maar voedsel blijft een probleem', zegt de Amerikaanse vrijwilliger Paul Genua. 'We zijn afhankelijk van maaltijden die door bedrijven worden geschonken. Af en toe krijgen we een paar honderd hamburgers, kommen met soep of sandwiches om uit te delen.' Bij een geïmproviseerde medische post bezorgen twee Duitse medicijnenstudenten een tas met babydoekjes en jodium. 'Heb je nog meer nodig?', vragen ze. 'Ja, breng alles wat je kan vinden', klinkt het vanachter een opgehangen laken in de geïmproviseerde spreekkamer.

Noodkamp

Woensdag maakte het stadsbestuur van Boedapest bekend een noodkamp bij het station te willen inrichten, maar vooralsnog is er niets van te zien. 'Ik schaam me dood dat dit niet op een Europese manier kan worden afgehandeld', zegt de Hongaarse Janos Horvath terwijl hij vanaf zijn fiets toekijkt. 'Vorige maand hadden we hier nog het muziekfestival Sziget. Als het de autoriteiten lukt om 400 duizend festivalgangers te begeleiden, moet het toch mogelijk zijn om een paar duizend vluchtelingen in nood te helpen.'

Volgens de Hongaar gebruikt de regering van premier Victor Orbán het vluchtelingendrama om de rechts-extremistische sentimenten in zijn land te voeden. 'Hij wil laten zien dat zijn regering hard optreedt tegen migranten, de beelden van boze vervuilde vluchtelingen gebruikt hij daarvoor.' In de Duitse krant Frankfurter Allgemeine zei Orbán donderdag dat hij de christelijke waarden van Europa wil beschermen tegen de toestroom van moslims.

Ondertussen speculeren de vluchtelingen op en rond het station over ontsnappingsmogelijkheden. Een gerucht dat Duitsland bussen naar de Hongaarse grensplaatsen zal sturen om ze daar op te halen, is hardnekkig. Sommigen overwegen daarom de trein naar grensplaatsen als Szombathely en Sopron te nemen. Maar de angst dat ze onderweg worden opgepakt en naar kampen worden gedirigeerd zit er goed in. 'Ik begin er niet aan', zegt de Iraanse vluchteling Doriusk die 10 duizend euro heeft betaald om in een vrachtwagen vanuit Turkije te worden gesmokkeld. 'Ik ben zo moe.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden