'Ze vragen: komen jullie alsjeblieft terug?'

Nederlandse missie draagt bij aan stabieler Macedonië Sinds juni leidt Nederland de NAVO-missie in Macedonië. Ze hebben het er zich op eigen wijze gezellig gemaakt, met Risk en Zeeslag....

Een groepje Macedonische boerenhuizen tussen Skopje en Kumanovo. Geit in de tuin, half verroest Zastava'tje ernaast. Een smal kronkelweggetje slingert de rijk beboste heuvels in. Opeens sjezen in moordend tempo drie boomlange blonde joggers langs. Later volgen er meer. Het lijkt wel een Noord-Hollandse dijk. Vraag een willekeurige Macedonische dorpeling hier welk land de leiding heeft over de vlakbij gelegerde NAVO-vredesmacht en hij weet het antwoord: Olandija!

Op 26 juni nam Nederland het opperbevel over de NAVO-Task Force Fox over van Duitsland. En dat is best een beetje te zien. Neem nu de als kroeg ingerichte container op de basis, de Foxhole. Dit Vossenhol heeft nu de allure van een Hollands bruin café. De balken zijn rood-wit-blauw geverfd. En de spelletjes ontbreken niet: Risk, Stratego en Zeeslag. 'Daar zijn Nederlanders goed in: ergens hun eigen plekje van maken', zegt majoor Rob Annink, woordvoerder van de Task Force.

De leesmap is met Tina, Margriet, Vriendin en Hart voor dieren wat aan de 'softe' kant, zoals Annink het uitdrukt. Maar daar staat een pikante, door een Macedonisch schoonmaakbedrijf aangeleverde kalender tegenover. De september-dame is over de hele basis goed zichtbaar.

Aan de rand van het terrein staat een uitgebrand autowrak. Daar heeft de explosievenopruimingsdienst op 'geoefend'. Vooralsnog gaat alles hier 'z'n gangetje'. 'Het loopt', zegt de commandant van het verbindingspeloton. Op deze bloedhete Macedonische nazomermiddag pauzeren hij en enkele andere Nederlanders even met een sigaretje in de schaduw. De slaaptenten even verderop zijn allemaal voorzien van airco, net als van een vaste vloer, dubbel zeil en - in de woorden van Annink - 'keurige bedjes en keurige kastjes'.

Van de duizend NAVO-militairen in Macedonië zijn er nu 375 Nederlands. Zij hebben als taak de internationale waarnemers te beschermen die moeten toezien op de uitvoering van het vredesakkoord van Ohrid. Daarmee kwam vorig jaar augustus een einde aan een gewapend conflict van een halfjaar tussen de Macedonische overheid en Albanese guerrillastrijders van het UÇK.

Er waren nauwelijks mensen die tegen uitzending naar Macedonië bezwaar hadden, zegt Annink. Een jaar geleden kwam een Britse NAVO-militair om toen een rotsblok dat door Macedonische jongeren van een viaduct was geduwd, zijn jeep trof. De meeste Macedoniërs zagen de NAVO-soldaten toen als handlangers van de Albanezen. Nu is dat beter. De Nederlandse jongens weten dat hun dingen worden nageroepen, maar de opgestoken middelvinger hebben ze nog niet gezien.

Toch is het in Macedonië alles behalve rustig. In de aanloop naar de verkiezingen van zondag zijn de spanningen verder opgelopen. Om de extra verkiezingswaarnemers te beschermen heeft Nederland de Task Force uitgebreid met onder meer een medisch team en twee Chinook-helikopters.

'Het is ontzettend instabiel en broeierig', zegt brigadegeneraal Jan Harm de Jonge, commandant van de Task Force, terwijl hij een shaggie draait. 'De aanwezigheid van de NAVO werkt zonder meer stabiliserend', zegt De Jonge. 'Dat merk je in gesprekken met beide bevolkingsgroepen. Mensen vragen: ''Komen jullie alsjeblieft terug?'' Het gebrek aan vertrouwen in de eigen autoriteit is enorm.'

De NAVO heeft prestige en invloed in Macedonië . Toen de situatie twee weken geleden dreigde te escaleren, wendde De Jonge zich persoonlijk tot enkele Albanese leiders om de crisis in te dammen. 'Er zijn Albanese bendes, splintergroeperingen, met een mengeling van criminele en idealistische motieven. Het gevolg kan zijn dat de Albanese bevolking de oude UÇK-structuren gaat revitaliseren. Daarom is onze boodschap aan de Albanezen steeds: Laat je niet provoceren.'

De belangrijkste test voor de NAVO-vredesmacht in Macedonië volgt in de weken na de verkiezingen, als voorkomen moet worden dat eventuele frustratie over de uitslag omslaat in geweld tegen waarnemers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden