'Ze kwakkelen van de ene kwaal naar de andere, die beestjes'

De grootschalige handel in illegale antibiotica kan deels verklaard worden uit de kwetsbaarheid van de pluimveesector, zegt Johanna Fink-Gremmels.

'Wat zegt u? 3,5 ton? Dat is niet mogelijk. Pure antibiotica tref je niet aan in zulke hoeveelheden. U bedoelt waarschijnlijk dat het ging om premixen, waar wat antibiotica in zitten.' Johanna Fink-Gremmels, hoogleraar veterinaire farmacologie aan de Universiteit Utrecht, kan even niet geloven dat er zoveel illegale antibiotica zijn gevonden. Dat moet een foutje zijn.

Het is geen foutje. Justitie rolde een bende op in de noordelijke provincies en trof daarbij 3,5 ton aan, voldoende om er het hele legale gebruik in de vier provincies drie maanden lang mee te vervangen. Eenmaal gewend aan die hoeveelheid kan ze het wel verklaren. Want ja, de vleeskuikensector, die heeft echt problemen. En de middelen die zijn gevonden zijn volgens professor Fink typerend voor de vleeskuikensector.

Waarom zijn het juist de vleeskuikens die antibiotica krijgen toegediend?

'Dat komt doordat de kwaliteit van eendagskuikens slecht is. Niet van alle, maar wel van veel. Vaak ziet een boer al zodra de kuikens bij hem worden afgeleverd dat het mis is. Dat heeft te maken met de structuur van de productieketen. Je hebt als boer geen invloed op de kwaliteit van de eendagskuikens.

Die wordt bepaald door de kwaliteit van de ouderdieren en door de zorgvuldigheid in de omgang met broedeieren.

'Een eierenproducent brengt bevruchte eieren naar een bedrijf dat ze uitbroedt. Die broederij levert haar kuikens weer af bij de vleeskuikenproducent. Als er met de kuikens iets mis is, geven ze elkaar allemaal de schuld.

'Als een partij bevruchte eieren iets te lang blijft staan, heb je een heel slechte batch kuikens. Die hebben bijvoorbeeld rare ontlasting. Ze starten slecht op.

'Zeker in de eerste weken moet je die kuikens er doorheen slepen met antibiotica. Daardoor komen die darmen niet goed op gang. Dus die beestjes kwakkelen van de ene kwaal naar de andere.'

Waarom zijn ze dan zo ongezond?

'Het heeft veel te maken met de voerkwaliteit. Voer is duur en de marges in de pluimveehouderij zijn klein, een fractie van een cent per kip. Dus krijgen kippen weleens voer van mindere kwaliteit. Als die ouderdieren dat krijgen, zijn de eieren minder goed en worden dus de eendagskuikens minder gezond.

'Het heeft ook te maken met de opkomst van biobrandstoffen. Voor gewassen waarvan biobrandstoffen worden gemaakt, zoals koolzaad en raapzaad, grijpen akkerbouwers terug op oudere rassen die vaak een hoger productievolume hebben.

'Maar die oude rassen hadden nadelen: ze bevatten giftige stoffen. Die zijn er in nieuwere rassen uitgehaald. Nu de raapolie toch de tank in gaat, doen die gifstoffen er niet meer toe, denken die boeren. Dat klopt niet. De reststoffen van de productie van biobrandstoffen worden verwerkt in veevoer, en zo komen die gifstoffen alsnog in het veevoer terecht.'

Dan zouden varkens er ook last van moeten hebben.

'Nee, want die krijgen dat voer niet. Aan varkens merk je het meteen als hun voer dergelijke stoffen bevat. Die liggen zo plat.

'Kippen kunnen er veel beter tegen. Het slechtste voer gaat naar de pluimveehouderij, en daar is het probleem dus het grootst.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden