Ze dachten dat ik de koffiejuf was

Een Rotterdamse vrouw, kersvers lid van een politieke partij, fietste naar de eerste afdelingsvergadering in de overtuiging dat haar doop zou plaatsvinden in een ambiance van klappende en joelende menigten....

Van onze verslaggever

ROTTERDAM

Twee voorbeelden die duidelijk maken dat werkelijkheid en beeld door elkaar kunnen lopen als vrouwen in de politiek gaan. Het is mogelijk dat het woensdag in Rotterdam gepresenteerde handboek Vrouwen met politieke ambities van Mieke de Wit daarin verandering brengt. In het boek doet de auteur verslag van een gelijknamige cursus van het Emancipatiebureau Riet Hof, Instituut voor Politiek en Publiek.

Het ging om een bijzonder initiatief in Rotterdam: gedurende twee weekeinden en veertien bijeenkomsten werden veertig vrouwen vertrouwd gemaakt met de mores van het politieke bedrijf. Het waren vrouwen van alle gezindten: allochtoon en autochtoon, hetero en homo, jong en oud, sociaal-democratisch en liberaal. Een weinig rooskleurig beeld van het politieke bedrijf hadden ze met elkaar gemeen. 'Ze zien het als een kermis waar het altijd prijsschieten is, met de politicus als enige schietschijf', zegt Lidy Brummelink, de projectmanager die de cursus opzette.

De veertig deelnemers deden kennis op van uiteenlopende zaken als de historie van de politieke stromingen, leerden lezen op hoofdlijnen, spreken in het openbaar en raakten doorkneed in het vormen van coalities en het omgaan met macht en onmacht.

Wat bleef, was het besef dat een politieke carrière voor vrouwen veel obstakels heeft. 'Het is vooral een kwestie van sfeer. De cultuur en mentaliteit in de gemiddelde partijafdeling ligt vrouwen niet zo', meent Hennie Hagen, een cursiste uit Schiedam. 'De meeste partijen zijn niet zo open jegens nieuwelingen. Vooral als vrouw krijg je niet gevoel dat je welkom bent.'

Door de eerste feministische golf steeg de participatie van vrouwen in de vertegenwoordigende politiek in de jaren zeventig en tachtig van 15 naar ruim 20 procent. Daarna ging het tempo eruit, ook in Rotterdam. Een kwart van alle raads- en deelraadsleden is vrouw. Allochtone politica's zijn er nauwelijks.

De partijvoorzitters die woensdag kwamen uitleggen hoe ze meer vrouwen op de kandidatenlijsten voor de raadsverkiezingen van 1998 denken te plaatsen, bleven vooral steken in goede bedoelingen. De PvdA in Rotterdam streeft naar fifty-fifty, en het CDA denkt aan eenderde.

Alleen VVD-voorzitter Anneke van Leeuwen kondigde een speurtocht aan naar vrouwelijk talent in alle partijgeledingen. 'We hebben trouwens niet zo'n slechte traditie op dit punt. Onze raadsfractie bestaat voor de helft uit vrouwen. De gaande fractievoorzitter is een vrouw en de komende ook weer'.

Dat meer vrouwen in de politiek een verrijking voor het ambt vormen is zonneklaar voor de cursisten. 'Vrouwen willen gewoon wat doen en stellen oplossingen centraal', zegt Ruth van der Staak, een Surinaamse die de liberale beginselen toegedaan is. 'We zijn doelgerichter omdat we minder tijd hebben. Mannen hebben vaak een vrouw naast zich voor de klussen. Ze zitten vast in een praatcultuur.'

Volgens Lidy Brummelink is de cursus Vrouwen met politieke ambities in Rotterdam succesvol verlopen. 'Van de deelnemers is 60 procent politiek actief geworden. Dan spreek je over meer dan een druppel op een gloeiende plaat. In andere plaatsen in het land kan zo'n cursus dezelfde positieve uitstraling hebben op vrouwen die politiek of bestuurlijk iets willen doen, maar toch nog altijd twijfelen.'

Cemile Sezer, een 31-jarige Turkse, is een van de vrouwen die door de cursus tot de hogere partijrangen is doorgestoten. Zij zit sinds kort in het bestuur van D66 in Rotterdam. 'Ik was bang dat ik alleen maar werd gevraagd omdat ik een migrant ben. Dat bleek absoluut niet het geval te zijn. Ze vroegen me om mijn visie omdat ze me een keer hadden horen discussiëren.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden