Zappend de verlatingsangst te lijf

In 2007 moet de klus zijn geklaard. Zeven Harry Potter-films hebben tegen die tijd het licht gezien. Harry, ster met bril, moet dan net zo stevig in het collectieve geheugen zijn genesteld als James Bond, Sneeuwwitje, Darth Vader of ET....

De kunst van Harry Potter and the Philosopher's Stone bestaat eruit dat regisseur Chris Columbus niet beter wil zijn dan de lezers van Jane K. Rowlings. Integendeel. De Amerikaanse ambachtsman stelt zich op als dienaar van de miljoenen Potter-lezers. Zijn regie staat dichterbij Rowling dan bij Hollywood.

Columbus maakte van Harry Potter een productie met twee gezichten. Op het eerste gezicht is de verfilming van het eerste Potter-boek een eigentijds zap-avontuur, dat de ene korte scène op de andere stapelt. Maar Potter is ook een ouderwets avonturenverhaal. Vanaf de eerste seconde, als het weeskind bij een stel nare dreuzels (niet-tovenaars) op de mat wordt gelegd, wordt het realisme uitgeschakeld. Potterland is een ideale plek om te schuilen tegen het dagelijkse leven. Hier blijft de schade na een explosie beperkt tot wat roetvegen op een kindergezicht en een verwarde kuif.

Harry Potter and the Philosopher's Stone was al een bijzondere film voordat er maar één dag was gedraaid. Schrijfster Joanne Rowling hapte niet bepaald gretig naar de miljoenenaanbiedingen van Amerikaanse studio's. Potter was Brits en moest Brits blijven. Als er al een film kwam, dan alleen met Britse acteurs. Zelfs één excuus-Amerikaan, een sidekick om de Amerikaanse markt te behagen, kon er niet vanaf.

Door die vastberadenheid bleef de megaproductie - budget: 350 miljoen gulden - in de eerste plaats een ode aan de fantasie. Harry's wereld is het dromenland zoals dat in de beste dromen eruit kan zien. Hagrid, de goedaardige reus, glimtlacht zelfs als zijn baard door een babydraak in brand wordt gezet. En als een reusachtige, driekoppige waakhond onverwacht wakker wordt, valt er meteen een klodder snot uit een van de neuzen.

Een groot deel van het budget is gespendeerd aan de special effects. Met de nieuwste technieken oogt de toverarij bijna volmaakt. Op bezems wegvliegen is net zoiets als op de fiets stappen - alleen lijdt de superieure fotografie van John Seale onder de digitale behandeling van de beelden, die achteraf met computers wordt uitgevoerd.

Het scenario heeft enkele bijwerkingen. Het volgt, zoals Rowling beschikte, het boek op slaafse wijze, waardoor het middengedeelte van de tweeëhalf uur durende film sleept. Het ontbreken van deze typisch Amerikaanse efficiency heeft ook voordelen. Harry Potter is niet onder het mom van toegankelijkheid dichtgemetseld met uitleg en vette sentimenten. Columbus kan het zich veroorloven de tijd te nemen voor scènes die vooral belangrijk zijn voor de toon van het verhaal. Zo levert de eerste dag op Zweinstein, waar Harry met andere begaafde kinderen toverles krijgt, tintelende minuten op, terwijl er niets meer valt te zien dan een pratende tovenaarsmuts en gespannen gezichten.

De mooiste scène is er één zonder spectaculaire effecten. Harry ziet dan in een toverspiegel wat hij begeert: een leven met zijn overleden vader en moeder. Dat moment legt de ziel van de hele onderneming bloot. Harry Potter heeft alles te maken met verlatingsangst en bezwering daarvan. Zweinstein is voor Harry wat het land van Oz in The Wizard of Oz voor Dorothy is: een plek die doet beseffen dat het leven zich niet vanzelf in volle glorie aanbiedt.

De missie van Rowling, Columbus en Warner Bros. is volbracht. Harry Potter, Hermelien Griffel, Ron Wezel en Hagrid hebben een gezicht gekregen. Gezichten die nu al als oude bekenden voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden