Zambia onteigent Chinese kolenmijn vanwege onveiligheid

AMSTERDAM - De Zambiaanse regering heeft onlangs een kolenmijn overgenomen die eigendom is van een Chinees bedrijf. Reden: het bedrijf lichtte al jaren de hand met veiligheids-, gezondheids- en milieuvoorschriften. Ook zouden productiecijfers zijn verzwegen en belastingen niet afgedragen.


Alle vergunningen van het mijnbedrijf Collum Coal Mining Industries en concessiehouder Xu Jianxue zijn per direct ingetrokken, zei de Zambiaanse minister van mijnbouw Yamfwa Mukanga woensdag. De regering neemt de bedrijfsvoering van de mijn over tot er een nieuwe buitenlandse investeerder is gevonden.


De Sinazongwe-mijn, 325 kilometer zuiden van Lusaka, werkte met slecht opgeleide werknemers en verstrekte die geen beschermende uitrusting. De mijn had volgens Mukanga ook geen medische noodvoorzieningen, zoals ambulances of een ondergronds EHBO-station. Personeelsleden die klaagden werden bedreigd.


De kolenmijn heeft al jaren een slechte reputatie. Vorig jaar verpletterden mijnwerkers een Chinese manager onder een mijnkar, tijdens rellen over de vertraagde invoering van een verhoging van het minimumloon. Twee andere managers raakten gewond. In 2010 schoten Chinese mijnopzichters protesterende kompels dood. Justitie liet de aanklacht vallen, en niemand werd vervolgd.


Het regeringsingrijpen is opmerkelijk, want China is met bijna 1 miljard euro per jaar de grootste buitenlandse investeerder in Zambia. China heeft de afgelopen jaren koper- en kolenmijnen opgekocht, en legt ook wegen en spoorlijnen aan. China zegt dat het meer dan 50.000 banen in Zambia heeft gecreëerd.


De Zambiaanse president Michael Sata lost met de overname een verkiezingsbelofte in. Als oppositieleider bekritiseerde hij de misstanden in Chinese bedrijven en beloofde hij te zullen zorgen dat ze meer belasting gaan betalen. Sinds zijn aantreden in 2011 is er weinig meer van vernomen. De (koper)mijnen leveren driekwart van de Zambiaanse export.


De Chinese ambassadeur in Zambia, Zhou Yuxiao, zei donderdag in de lokale pers dat hij erop vertrouwt dat de regering terecht gehandeld heeft. Hij riep bedrijven op de arbeidswetgeving van gastlanden te respecteren. Ook Chinese bedrijven moeten zich aan de wet houden, aldus Zhou.


Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch stelde in 2011 in een rapport dat de arbeidsomstandigheden in Zambiaanse kopermijnen van Chinese bedrijven slechter zijn dan in die van westerse bedrijven. De situatie is twee jaar later nog steeds slecht. 'Het gebrek aan vooruitgang in de mijnbouwsector is teleurstellend', aldus Daniel Bekele, directeur Afrika van HRW.


China is de grootste investeerder in Afrika beneden de Sahara. Het is na de Europese Unie de grootste handelspartner, met 160 miljard dollar vorig jaar.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden