Zalm negeerde signalen over inflatie

Minister Zalm van Financiën zegt niets aan de hoge inflatie te kunnen doen. De bewindsman negeerde de afgelopen tijd echter tal van waarschuwingen van diverse instellingen voor de sterk stijgende prijzen....

Van onze verslaggever Ferry Haan

'We kunnen niets aan de hoge inflatie doen', laat minister Zalm van Financiën het kabinet weten in een vertrouwelijke notitie. Zalm bedoelt echter: 'We hebben niets aan de hoge inflatie gedaan.'. Want de bewindsman op Financiën is het afgelopen jaar gewaarschuwd door de Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Organisatie van Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en De Nederlandsche Bank (DNB).

Al deze instellingen hebben hun bezorgdheid uitgesproken over de dreigende oververhitting en oplopende inflatie in de Nederlandse economie. Vooral de extra lastenverlichting van 6 miljard gulden en de BTW-verhoging als onderdeel van het nieuwe belastingplan kregen veel internationale aandacht. Van de huidige inflatie van 4,9 procent komt ongeveer 1 procentpunt voor rekening van de overheid, aldus het CBS.

Hoeveel waarschuwingen heeft een minister nodig? Vooral Nout Wellink, de president van De Nederlandsche Bank, zal een flinke kater aan de huidige hoge inflatie overhouden. Naast zijn officiële waarschuwingen luncht hij wekelijks met de minister en bracht het onderwerp inflatie vaak ter sprake.

Nu moet Wellink tweewekelijks in de bestuursraad van de Europese Centrale Bank (ECB) uitleggen, waarom de Nederlandse inflatie naar 5,3 procent (volgens de Europese definitie) is gestegen. De invloedrijke zakenkrant Wall Street Journal zette de hoge Nederlandse inflatie samen met de terugvallende economische groei deze week op de voorpagina.

Extra frustrerend voor Wellink is dat hij, in tegenstelling tot minister Zalm, niets kan doen aan de inflatie. Sinds de komst van de euro bepaalt de ECB de rente voor het hele eurogebied. De bank heeft als doelstelling om de inflatie in het eurogebied beneden de 2 procent te houden. Nederland maakt hier zo'n klein deel van uit, dat de ECB de rente onlangs kon verlagen; ondanks de Nederlandse inflatie van bijna 5 procent.

Naast monetair beleid kunnen de werkgevers en werknemers afspreken de lonen gematigd te laten stijgen. Lage lonen houden de prijzen laag en dus ook de inflatie. Op de Nederlandse arbeidsmarkt lopen echter nog maar 155 duizend werklozen rond. Bij een dergelijke krapte lukt het de vakbonden niet om looneisen laag te houden. 'Ze zien me aankomen', zei FNV-voorman Lodewijk de Waal vorig jaar al. Ook werkgevers zijn maar al te bereid om hogere lonen uit te betalen, zolang ze hun vacatures maar kunnen vervullen.

Met de krappe arbeidsmarkt en de rente die in Frankfurt wordt bepaald, blijft er maar één partij over die wel iets kan doen: minister Zalm. Maar ondanks alle waarschuwingen ontbrak de wil om vorig jaar anti-inflatiemaatregelen te nemen. Die wil ontbreekt nog steeds. De BTW-verhoging kan niet ongedaan gemaakt worden, want dat is strijdig met het regeerakkoord en technisch moeilijk. Het 'kwartje van Kok' op de benzineprijs kan ook niet worden teruggegeven, want dat blijkt strijdig met het milieubeleid van Paars. Daarnaast besloot het kabinet onlangs tot een extra impuls van 8 miljard gulden, hoofdzakelijk voor zorg en onderwijs.

Nu de economische groei terugloopt zijn extra bezuinigingen om de inflatie te remmen uitgesloten. Net als Wellink rest Zalm nu niets anders dan deze periode machteloos uit te zitten en internationaal nog lang te horen: 'We hebben jullie gewaarschuwd'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden