'Zalm for president', maar nu even niet

Op die momenten dat alle bordjes met 'Zalm for president' de lucht ingaan, als hij een applaudisserende schare voor zich ziet die hem toejuicht, ja, dán krult een glimlach het gelaat van VVD-leider Gerrit Zalm....

Van onze verslaggever Jan Hoedeman

Het is zondagmiddag als de VVD in het Rotterdamse Luxor-theater begint met haar op Amerikaanse leest geschoeide verkiezingscampagne. Veel jonge mensen, honderden balonnen die neerdalen, oude electorale helden als Hans Wiegel en Frits Bolkestein die speechen, snelle verkiezingsspotjes met Richard Krajicek en FME-voorzitter Arie Kraaijeveld. Bovendien zijn er de VVD-leden die op commando kartonnen borden met propagandistische leuzen opsteken. De liberalen laten definitief de dorre Dijkstal-campagne los.

Zalm is op een stoel naast Wiegel en Bolkestein gaan zitten. Het scheelt niet veel of de camera-lenzen zitten op het liberale trio. Wiegel weet zich gekieteld door die aandacht, Bolkestein kijkt sinds het Brussels mediacircus helemaal nergens meer van op en ondertussen trekt de zwaartekracht aan Zalms mondhoeken.

Het ziet er goed uit, maar de spanning is groot. In de peilingen pakt Zalm nauwelijks iets van al die zwevende LPF-zetels terug. De aftrap vrijdagavond bij het RTL-verkiezingsdebat is niet zo geëindigd als de VVD-top had gehoopt. De mensen om Zalm heen hopen dat hij ervan geleerd heeft.

Een van de mensen die het bord 'Zalm for president' in de lucht hield, is Eerste-Kamerlid Ankie Broekers-Knol. Ze heeft ook het tv-debat van vrijdag gezien. Ze wijst erop dat mensen bij dat soort uitzendingen niet echt luisteren. 'Men kijkt en dan laat je je snel beïnvloeden door een ander die net een leuker grapje maakt of beter interrumpeert.' Over Zalm geen kwaad woord, zijn boodschap was goed. En: 'Balkenende trad ook niet op als James Bond.'

De twintiger Rinco Hoppee stak ook het bord met Zalms geambieerd presidentschap omhoog. Op de vraag of hij de tekst echt gelooft, zegt hij: 'Ja hoor, want Balkenende is ook niet sterk.' Zijn vriend Edwin Kerkhof vult aan: 'Zalm is te nerveus. Hij mist de uitstraling van Bolkestein en Wiegel.'

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Jozias van Aartsen ziet het niet somber in. Hij heeft Zalm een advies gegeven. Het tekent en siert Zalm dat hij bescheiden is, vindt Van Aartsen. 'Maar in het huidige landschap kun je niet te bescheiden zijn. Hij moet niet bang zijn voor de erfenis van de paarse periode. Gerrit moet gewoon claimen dat hij de economie weer op de rails heeft gezet.'

Verderop aan de bar staan drie vrienden: harde VVD-kern, bestaande uit Lex Luijmes en het echtpaar Jan en Truus Heinecken. Volgens Luijmes zat Zalm vandaag beter in zijn vel dan eerder dit weekeinde op televisie. Hij komt zelf uit het bedrijfsleven. 'Daar heb ik heel wat mensen tijdens mediatraining door het ijs zien zakken. Wij noemen dat het ''boze oog''. Gerrit heeft er ook last van. Maar hij moet zich niet meten met Bolkestein en Wiegel. Dan wordt het verschil wel erg zichtbaar.'

Volgens Truus Heinecken moet Zalm de humor weer oppakken. 'Hij kon het wel, maar het is er af. Door de spanning denk ik.' Lex Luijmes: 'Het is dat hele mediacircus er om heen. Zalm heeft een soort examenvrees.' Jan Heinecken: 'Fáálangst!'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden