Zalm erin en 'rotschop'-Remkes eruit

Geheel in stijl met de hobby van haar leider flippert de VVD al maanden door het politieke landschap. Vorig jaar zomer verloor ze de verkiezingen, maar nauwelijks van de klap bekomen, werd ze in juli toch regeringspartij....

Twee weken geleden bepaalde de VVD-fractie tijdens een dagje op de hei de strategie voor de komende jaren in de oppositie. En zie daar: afgelopen zaterdag mocht Zalm in het Haagse appartement van Balkenende de contouren van een nieuw kabinetsbeleid komen uitstippelen.

Die wende maakt de rentree mogelijk van een aantal VVD-bewindslieden die dezer dagen net de laatste hand hadden gelegd aan de inrichting van hun bescheiden oppositie-onderkomens in het Tweede-Kamergebouw: de ministers Henk Kamp en Hans Hoogervorst en de staatssecretarissen Mark Rutte en Melanie Schultz van Haegen. Het is alleen sterk de vraag of vice-premier Johan-'ik zou ze een rotschop geven'-Remkes terugkeert in het kabinet. De plek naast JP kan hij met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet meer opeisen.

Gerrit Zalm denkt er namelijk hard over zelf in het kabinet te gaan. En met minder dan het vice-premierschap neemt hij natuurlijk geen genoegen. Net op het moment dat de VVD vorige week weer mocht aanschuiven, liet de liberale leider overigens prominent in Vrij Nederland weten dat bij zo'n stap het fractievoorzitterschap op de nieuwe generatie mocht overgaan. Hij doelde op Rutte en Schulz van Haegen. Dat was een zware domper voor Henk Kamp, Jozias van Aartsen, Hans Hoogervorst en Frank de Grave. Zij leken, in deze volgorde, de beste papieren voor de opvolging te hebben.

Maar bij VN hadden ze hem toch verkeerd begrepen, verklaarde Zalms voorlichter direct na de publicatie. De baas had bedoeld dat het politiek leiderschap weleens een generatie zou mogen overslaan. Dat wil zeggen, wanneer Zalm dat leiderschap eraan geeft. Vooralsnog is hij dat dus nog niet van plan.

Als Zalm in Balkenende II gaat zitten, gaat hij als politiek leider het kabinet in. De VVD breekt dan met de alweer enige jaren oude traditie dat de politiek leider in de Kamer blijft.

Grote vraag is natuurlijk ook wie de vice-premier wordt, die de derde deelnemende partij vertegenwoordigt. Mocht het toch nog de LPF worden, dan zou zomaar Roelf de Boer kunnen blijven zitten. Weinigen weten het, maar sinds 16 oktober 2002 is hij al namens de LPF plaatsvervangend premier van Nederland. En ze zijn bij CDA en VVD niet ontevreden over de coöperatieve wijze waarop hij de afgelopen maanden in de Treveszaal aan tafel zat.

Treedt D66 toe tot Balkenendes tweede, dan maakt Thom de Graaf een gerede kans, zo is in die kringen te horen. Het Kamerlid dat begin dit jaar na een teleurstellende verkiezingsuitslag het leiderschap overdroeg aan Boris Dittrich. Maar ook de naam van Alexander Rinnooy Kan duikt weer op, de gerenommeerde D66-stemmer die in de ING-top werkzaam is. Het is onwaarschijnlijk dat topconsultant Hans Wijers een terugkeer in de politiek zou overwegen. Wel nog een D66-naam om te onthouden: Boele Staal, commissaris van de koningin in Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden