Zalm en Agenda 2000

Anderhalf jaar geleden, in de herfst van 1997, sloeg minister Zalm tijdens een vergadering in Luxemburg voor het eerst met zijn tasje op tafel....

Met zijn actie stapte Zalm op de trein die de toenmalige Duitse minister van Financiën Waigel in beweging had gezet. Waigel en kanselier Kohl stonden onder grote druk van de groeiende schare eurosceptici in eigen land, die vonden dat de EU Duitsland te veel kostte. Duitsland wilde een eerlijker verdeling, een eis die werd gesteund door Nederland, Oostenrijk en Zweden.

Het kwam goed uit dat de EU op dat moment begon te praten over Agenda 2000, een omvangrijk pakket voorstellen voor hervormingen van de Europese Commissie. Agenda 2000 was bedoeld om een nieuw financieel kader te ontwerpen voor de jaren tussen 2000 en 2006. Zo'n kader bespaart de Unie elk jaar opnieuw moeizame onderhandelingen over de begroting, omdat de uitgaven en inkomsten voor een lange termijn worden vastgelegd. Daaraan koppelde de Commissie nieuwe ideeën voor het landbouwbeleid en de structuurfondsen, waaruit de hulp voor de armere regio's in Europa wordt betaald.

Die koppeling was nodig, omdat de EU in de komende vijf jaar een flinke uitbreiding zal ondergaan. Er komen nieuwe lidstaten (in ieder geval Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovenië en Estland). De expansie is een dure aangelegenheid. Bovendien is het huidige landbouwbeleid, met zijn protectionistische kenmerken en omvangrijke subsidies, niet meer van deze tijd. Dat vinden in ieder geval de belangrijkste handelspartners, die eisen dat de EU zijn landbouw meer in lijn brengt met wat in de rest van de wereld gebruikelijk is.

De eerste Nederlandse inzet was de zogeheten nulgroei, ofwel reële stabilisatie: Haags en diplomatiek jargon voor het stabiel houden van de uitgaven op het niveau van 1999. De uitgaven zouden met de inflatie mogen meegroeien.

Naast reële stabilisatie, het belangrijkste Nederlandse doel aan de uitgavenkant van de EU, probeert Den Haag zijn bijdragen te verminderen. Dat kan door te pleiten voor een eerlijker systeem van contributieberekening. Het is duidelijk waar de grootste tegenstand zit: bij de landen die het meest profiteren van het huidige systeem, de spekkopers van de EU: Spanje voorop, maar ook Ierland, Portugal en Griekenland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden