Zakenprins doorbreekt taboes

Prins Bernhard kan vanaf de aanlegsteiger bij zijn nieuwe villa zijn passie voor boten uitleven. Als ondernemer in de ICT-sector werd hij op eigen kracht miljonair.

Het gaat prins Bernhard van Oranje goed en dat laat hij weten ook. Zijn nieuwe huis, een barokke 19de-eeuwse villa aan de Weteringschans, is een blikvanger in Amsterdam. Gelegen in een rijtje van vier soortgelijke stadspaleizen biedt het uitzicht op de Singelgracht en het Rijksmuseum. Vraagprijs: 3,25 miljoen euro.


Een verstandsaankoop is deze woning niet. Volgens het kadaster is er 319 vierkante meter woonruimte - net iets minder dan in het huidige onderkomen van de prins, een aanzienlijk goedkoper herenhuis aan de chique Koninginneweg in Amsterdam-Zuid.


Maar de aanlegsteiger maakt alles goed. 'De ligging aan het water is voor Bernhard heel belangrijk', zegt Paul Mol, een van zijn zakenpartners van het eerste uur. Bernhard junior heeft een passie voor klassieke boten, vooral zeiljachten. Financieel is hij betrokken bij de exclusieve jachtmakelaar 'Prins van Oranje' in het Friese Heeg, die volgens de eigenaar is vernoemd naar een historisch gebouw in de regio.


Bernhard junior (41), de tweede zoon van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven, maakt al sinds zijn studententijd naam als 'zakenprins'. Met zijn activiteiten in de ICT-sector, samen met studievrienden Paul Mol en Menno de Jong, is hij op eigen kracht miljonair geworden. Sinds 2003 handelt het trio ook in vastgoed. De prins, met meer dan vijfhonderd contacten op LinkedIn, breekt daarmee met een decennialang Oranje-taboe op openlijk ondernemen.


De vastgoedhandel waarin de prins participeert, scoort volgens Mol 'commercieel boven verwachting'. Levi 9, het ICT-bedrijf waarvan Bernhard junior mede-directeur is, maakt flinke winst, zegt algemeen directeur Paul Schuyt. 'Het gaat echt top, tegen de conjunctuur in.'


De cijfers om dat succes te onderbouwen, laten op zich wachten. Vondel Capital B.V., waarin de prins en zijn zakenvrienden hun belangen hebben ondergebracht, heeft al twee jaar geen jaarrekening gedeponeerd bij de Kamer Van Koophandel. Hetzelfde geldt voor de privé-bv's van de prins en zijn companen, met klinkende namen: Geen Woorden Maar Daden, Nooit Meer Slapen en Rasputin.


Het niet deponeren van een jaarrekening is een economisch delict. Over 2009 is de uiterste deadline inmiddels verstreken. De schuld ligt bij de Kamer van Koophandel, zegt huisaccountant Mathijs Mennen. 'Mijn collega heeft alle jaarrekeningen in een envelop gedaan en opgestuurd, maar dat is blijkbaar niet goed verwerkt.'


De Kamer van Koophandel Amsterdam is verwonderd over deze redenering. 'Het is de verantwoordelijkheid van de ondernemer om te controleren of de jaarrekening daadwerkelijk wordt gepubliceerd.' Een zoektocht naar de verloren envelop levert op dat die nooit bij de Kamer is bezorgd.


Administratieve regeltjes lijken niet de sterkste kant van Bernhard junior. Dat blijkt al wanneer hij als 19-jarige student economie in Groningen Ritzen Koeriers begint, samen met huisgenoot Paul Mol, vanuit de keuken van hun studentenhuis. 'We legden een vaste telefoonlijn aan en leenden 2.000 gulden bij de bank', herinnert die zich.


De jongens maken begin jaren negentig creatief gebruik van de door onderwijsminister Jo Ritzen ingevoerde ov-studentenkaart. Daarmee kunnen medestudenten zonder reiskosten met de trein pakjes bezorgen. Het is een succes. Maar de jonge entrepreneurs komen in opspraak als blijkt dat ze hun werknemers ten onrechte als freelancers beschouwen en geen sociale premies afdragen. Met het Openbaar Ministerie treffen ze een schikking voor omgerekend 12.000 euro.


Vanwege zijn afkomst blijft zo'n misstap aan prins Bernhard hangen. Zolang zijn neef Willem-Alexander nog geen koning is, blijft hij het elfde en laatste lid van ons Koninklijk Huis. Hij is in 2000 getrouwd met het burgermeisje Annette Sekrève. Ze krijgen drie kinderen, die geen Van Oranje heten, maar Van Vollenhoven.


Van zijn grootvader, Bernhard senior, erft hij een passie voor snelle auto's. Hij racet in een BMW GT4 en maakt deel uit van het prestigieuze Racing Team Holland. In 2009 crasht hij zijn Mustang op het circuit, komt met de schrik vrij en wordt gediskwalificeerd. Sinds kort begeeft hij zich ook zakelijk in de autowereld: als commissaris van Antonov, een bedrijf in versnellingsbakken dat van zijn 'netwerk' hoopt te profiteren.


De naam Van Oranje is zakelijk een goed visitekaartje, blijkt als hij als hij in 1995, pas afgestudeerd, samen met Mol en De Jong het internet-adviesbedrijf Clockwork opricht, dat onder meer websites bouwt voor Coca-Cola. Het drietal weet het bedrijf in 2003 zeer succesvol te verkopen aan het softwarebedrijf Ordina.


'Zonder die naam zouden we zakelijk hetzelfde hebben bereikt', zegt Mol. 'Nederlanders zijn te nuchter om op te kijken tegen een prins.' Toch zijn er soms rare vogels, die obsessief graag zaken willen doen met een Oranje. Met zulke klanten spreken Mol en De Jong liever alleen af.


De heren zijn ondernemers, geen managers. Al snel na de verkoop beginnen ze daarom in 2003 een nieuw avontuur: het internet-adviesbedrijf Levi 9. De naam is een verwijzing naar de komeet Shoemaker-Levi 9 die in 1994 insloeg op de planeet Jupiter. Zelf hopen ze net zo'n impact te maken, zeggen ze in interviews uit die tijd.


Levi 9 besteedt de bouw en het beheer van softwaresystemen uit aan werknemers in Servië, Roemenië en de Oekraïne. Dat is stukken goedkoper dan werken met Nederlanders, maar cultureel minder lastig dan het uitbesteden aan bijvoorbeeld India. Onlangs sleepte het bedrijf een grote order binnen van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.


Prins Bernhard heeft van het drietal het meeste oog voor ICT-trends. Al in de jaren negentig, als Apple nog helemaal niet populair is, ziet hij iets in de Macintosh, een klein computertje dat vooral vaak vastloopt. Hij is dol op gadgets. 'Iemand die altijd de nieuwste iPhone en de nieuwste iPad heeft', zegt Mol.


Vondel Capital laveert creatief tussen ICT en vastgoed. In de Servische stad Novi Sad bouwen ze woningen voor medewerkers van Levi 9. Ook willen ze daar een 70 duizend vierkante meter omvattend winkelcentrum met appartementen realiseren, naar West-Europese normen. Het project 'Park City' wordt uiteindelijk met 35 miljoen euro schuld overgedaan aan een Servische investeerder. 'Maar voor ons was het project financieel een succes', zegt Paul Mol.


In de snelle zakenwereld gaat de kost voor de baat uit. Over de slechte jaarrekening van Vondel Capital uit 2008 - de laatste die beschikbaar is - wordt dan ook laconiek gedaan. Accountant Mennen schrijft in dat jaar dat er twijfel zou kunnen zijn over het voortbestaan van de onderneming: er is een negatief eigen vermogen.


Maar dat noemt hij nu een papieren werkelijkheid. De prins en zijn zakenpartners lenen in 2010 een flinke som geld aan hun eigen onderneming. 'Het bedrijf staat zeker niet op omvallen', zegt Mennen nu. En die zoekgeraakte jaarrekeningen worden 'zo snel mogelijk' alsnog gedeponeerd.


Juridische strijd met huurders

Procederen door een lid van het koninklijk huis tegen een gewone burger gold lange tijd als ongehoord. Maar de prins en zijn zakenpartners, inmiddels in het bezit van 166 panden in Amsterdam, binden toch de juridische strijd aan met hun huurders. Een bloemist kreeg nul op het rekest toen hij protesteerde tegen een huurverhoging van honderden euro's, die volgens Paul Mol al door de vorige eigenaar was opgelegd. Snackbarhoudster Debby Daems moet gedwongen vertrekken uit haar cafetaria aan het Gerard Douplein in De Pijp. Volgens Vondel Capital verkocht ze een voor haar gunstig huurcontract, terwijl was afgesproken dat dit niet mocht. Ze rechter stelde de mannen in het gelijk. 'Dankzij hen heb ik geen toekomst meer', zegt Daems, die in beroep gaat.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden