Zakenman Macri wint verkiezingen Argentinië

Het roer gaat radicaal om in Argentinië. Zondag is de 56-jarige zakenman Mauricio Macri tot president gekozen en hij belooft structurele veranderingen in het land waar de afgelopen twaalf jaar een populistische linkse wind waaide.

Mauricio Macri. Beeld reuters

'Het is gelukt!', aldus een zichtbaar geëmotioneerde Macri in zijn overwinningsspeech zondagavond. Hij behaalde 51,5 procent van de stemmen, een nipte overwinning op Daniel Scioli, de kandidaat van de huidige regeringscoalitie. 'Iedereen dacht dat het onmogelijk was', zei Macri met schorre stem. 'Maar samen hebben we het klaargespeeld.'

De winst van Macri luidt het einde in van het tijdperk Kirchner dat in 2003 begon met de inmiddels overleden Nestor Kirchner, en sinds 2007 is voortgezet door zijn echtgenote en huidig president Cristina Kirchner. Zij vormen de linkse tak van het Peronisme, de nationalistische stroming die sinds de tweede helft van de vorige eeuw de Argentijnse politiek domineert. De Kirchner's staan voor een grote rol van de staat, een protectionistisch economisch beleid en sociale programma's die het leven van de armen hielpen verbeteren.

Bergafwaarts

Maar hoewel aanvankelijk miljoenen Argentijnen profiteerden van het beleid, ging het de afgelopen jaren bergafwaarts met Argentinië. Het land heeft een begrotingstekort van 8 procent, de industrie krimpt, de werkloosheid stijgt en de armoede neemt toe. Economen schatten de inflatie op 26 procent, een van de hoogste percentages ter wereld.

Macri bracht een brede coalitie van oppositiepartijen onder in zijn Cambiemos (laten we veranderen) coalitie en maakte van economische hervormingen zijn stokpaardje. Hij belooft Argentinië weer aantrekkelijk te maken voor buitenlandse investeerders, gaat een einde maken aan de overheidscontrole op de dollar verkoop en zal de overheidssubsidies op elektriciteit en openbaar vervoer terugschroeven.

Huidig president Cristina Kirchner. Beeld reuters

Rijke jeugd

Als zoon van Franco Macri, een van Argentinië's meest invloedrijke zakenmannen, groeide Macri op in weelde. Hij ging naar de beste scholen en studeerde civiele techniek aan een vooraanstaande particuliere universiteit. Vervolgens werkte hij voor verschillende bedrijven van zijn vader's conglomeraat GrupoMacri, actief in onder meer de bouw, de auto-industrie, mijnbouw en vastgoed.

Toen hij 32 jaar oud was, werd Macri ontvoerd en twaalf dagen vastgehouden door een groep gecorrumpeerde politieagenten. Na betaling van zes miljoen dollar lieten ze hem vrij. Macri liet zich niet uit het veld slaan door deze traumatiserende ervaring en werd in 1995 voorzitter van voetbalclub Bocas Junior. Onder zijn bezielende leiding behaalde de club de ene na de andere overwinning. Het leverde Macri landelijke bekendheid op.

In 2007 werd hij gekozen tot burgemeester van Buenos Aires. Hij maakte zich geliefd bij de inwoners van de hoofdstad en werd in 2011 met bijna twee derde van de stemmen herkozen. Toen hij zich kandidaat stelde voor het presidentschap geloofde niemand dat het hem zou lukken. Het is dan ook een historische overwinning. Voor het eerst sinds de terugkeer van de democratie in 1983 wint een kandidaat die noch tot het peronisme, noch tot de radicalen behoort.

Ruk naar rechts

De financiële markten en het bedrijfsleven hebben verheugd gereageerd op Macri's overwinning. Producenten van soja, Argentinië's belangrijkste exportproduct, hebben hun schuren de afgelopen maanden tot de nok toe volgestouwd en de verkoop uitgesteld in afwachting van de verkiezingsuitslag. Macri belooft lagere exporttarieven en ook de verwachte devaluatie van de Argentijnse peso zal in hun voordeel werken.

Tegenstanders zien Mauricio Macri als een verwend rijkeluiszoontje, een vertegenwoordiger van de Argentijnse elite. Ze vrezen een terugkeer van het neoliberale beleid uit de jaren negentig, dat begin deze eeuw leidde tot de grootste economische crisis die het land ooit heeft gekend. In zijn campagne heeft de conservatieve zakenman er alles aan gedaan om dit beeld te weerleggen. 'Ik ga armoede uitroeien', beloofde hij keer op keer. 'Ik zal de sociale programma's intact laten.'

De ruk naar rechts in de derde economie van Latijns-Amerika heeft ook gevolgen voor het buitenlandbeleid. Macri wil het socialistische Venezuela bannen uit het regionale handelsblok Mercosur, en zo de weg vrijmaken voor een vrijhandelsverdrag met Europa. Hij uit felle kritiek op de Venezolaanse president Nicolas Maduro, die politieke tegenstanders laat opsluiten en op autoritaire wijze het land bestuurt.

Beeld ap

Ook de warme banden met Cuba, Iran en Rusland komen op losse schroeven te staan. In plaats daarvan zal Macri toenadering zoeken tot de Verenigde Staten. Hij wil zo snel mogelijk tot een akkoord komen met Amerikaanse hedgefondsen, door Kirchner steevast aangeduid als 'aasgierfondsen'. Door het voortslepende conflict is Argentinië grotendeels afgesloten van leningen op de internationale geldmarkt.

Macri zal het niet makkelijk krijgen. De nieuwe president kampt met een minderheid in het congres, en zal hard zijn best moeten doen om de peronistische krachten in het land niet tegen zich in het harnas te jagen. Zelf benadrukt hij dat hij de eenheid terug wil brengen in het zwaar gepolariseerde land. Hij richtte zich zondagavond tot de Argentijnen die niet op hem hebben gestemd. 'We hebben jullie ook nodig', zei hij. 'Samen gaan we ontwikkeling brengen in ons geliefde Argentinië.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.