Zaken die wat dóen

Met je financieel adviseur praat je niet alleen maar over aandelen, rendement en fiscale constructies, maar ook over je diepste wensen, je dromen en the real you....

Financieel Amerika heeft weer wat. Life planning is er nu de natuurlijke opvolger van financial planning. Kille spreadsheets verdwijnen van tafel, en het gesprek met de financieel adviseur wordt een bijna spirituele ervaring.

Nederlandse financieel planners moeten nog even wennen aan deze uitbreiding van hun vak. Ze zien wel in dat life planning een manier is om de relatie met de klant te verstevigen en te verlengen. Over een hypotheek geef je maar één keer advies. Over dromen raak je niet uitgepraat.

George Kinder, de Amerikaanse grondlegger van life planning, ontlokt die dromen aan zijn klanten met vragen die de gemiddelde Nederlandse financieel planner niet makkelijk over zijn lippen krijgt. 'Wat zou je veranderen als je de loterij wint? Wat zou je doen als je nog vijf tot tien jaar te leven hebt? En als je nog 24 uur te gaan hebt, wat zou je dan hebben gemist?'

Kinder weet nu wat zijn klanten bezighoudt. Een administratief medewerker wil eigenlijk een meeslepende roman schrijven. En een accountant dagdroomt van een leven als rabbi. Of een bankier wil meer tijd met zijn familie doorbrengen. Honderden Amerikaanse planners hebben de denkbeelden van Kinder (56), beschreven in The Seven Stages Of Money Maturity, inmiddels omarmd.

In Nederland dragen diverse adviseurs de ideeën van Kinder uit. Roelof Meijer, voorzitter van de Stichting Persoonlijke Financiën, hield een paar weken geleden een lezing over life planning voor vijfhonderd financieel planners. Ivo Valkenburg, directeur Adviesklimaat, is de Nederlandse ambassadeur van Kinder en geeft trainingen. 'Veel financieel adviseurs willen niet alleen producten verkopen. Ze zoeken naar meer zingeving in hun vak.'

Traditioneel ligt bij financiële planning de nadruk op het afdekken van risico's. Wat gebeurt er met het gezinsinkomen als ik arbeidsongeschikt word? Mijn baan kwijt raak? Dood ga?

'Dat blijft natuurlijk een belangrijk deel van financiële planning, maar is niet het uiteindelijke doel', zegt Meijer, sinds 1996 zelfstandig financieel planner. Zijn benadering past bij de nuchtere Nederlandse klant - meestal een ondernemer. 'Er staat hier geen sofa', zegt Meijer in zijn spreekkamer in statig pand in het centrum van Amersfoort. De bezoeker zit bij hem tussen goed gevulde boekenkasten. 'Die boeken heb ik niet gelezen hoor', bekent Meijer. 'Ze zijn van de verhuurder. Maar deze huiselijke omgeving past wel goed bij een gesprek over zaken die je echt bezighouden.'

Ook Valkenburg hecht aan inspirende locaties. 'Veel gesprekken voer ik bijvoorbeeld in een theekoepel bij de molen in IJsselstein. Ook vraag ik klanten zelf een plek te kiezen. Laatst was dat het restaurant van de zoon van de klant. Op zulke plekken kom je sneller tot de kern. Daar merk je bijvoorbeeld dat iemand eerder wil stoppen met werken omdat hij doodongelukkig is met zijn werk. Dan is nu sparen om eerder te kunnen stoppen niet de oplossing.'

'Doel van het leven is niet een verzekering of een flink vermogen', aldus Meijer. Ook de Amerikaan Kinder vindt dat het gaat om meer dan geld alleen. 'We verdienen ongeveer drie keer zoveel als onze grootouders, maar zijn er niet gelukkiger op geworden. Onze relatie met geld is problematisch. Die moeten we veranderen.'

Fixatie op financiële doelen kan immers leiden tot vreemde beslissingen die niet bij iemand passen. 'Een klant die zijn bedrijf had verkocht, kon op termijn een miljoen belasting besparen door naar België te emigreren. Vrienden op de club hadden hem dat aangeraden. Toen ik doorvroeg, bleek zijn vrouw het niet te willen en hij wilde zelf het liefste fietsen op de Veluwe. Ze zijn in Nederland gebleven', vertelt Meijer. 'Zweverige vragen zijn niet nodig om daar achter te komen. Het is gewoon een kwestie van doorvragen.'

Nadat de echte doelen boven water zijn gekomen, is het geld pas aan de beurt. 'Klanten hebben bijvoorbeeld vaak geen flauw benul hoeveel ze uitgeven en waaraan ze hun geld uitgeven. Het creëert al rust als ze daar zicht op krijgen', zegt Meijer. 'Dan maken we een financieel plan waarin risico's gedeeltelijk financieel worden afgedekt en de doelen, zoals schenken en vermogensvorming, worden uitgezet.'

Meijer verwacht niet dat Nederlandse financieel planners snel een bordje met life planner op de deur zullen schroeven. 'Het is lastig uit te leggen wat je eraan hebt. Dat merk je pas als je ermee bezig bent. Advies over beleggingen en belastingen is nu eenmaal veel makkelijker te verkopen. Goede planners hielden sowieso al rekening met niet-geldzaken.'

George Kinder heeft zijn eigen dromen verwezenlijkt. De ochtenden vult deze boeddhist met meditatie, gedichten schrijven en wandelen met vrouw en kinderen. 's Middags schrijft hij boeken en adviseert hij klanten. En hij is bezitter van een tweede huis op Hawaii.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden