Zaak tegen terreurverdachte Soufiane Z. op de lange baan

De Haagse rechtbank heeft de zaak tegen de vermoedelijk dode terreurverdachte Soufiane Z., alias Abu Mohammed ofwel The Fighting Journalist, dinsdag op de lange baan geschoven. De kans op een spookproces  blijft  'onverminderd groot', oordeelden de rechters.

Janny Groen
Het Paleis van Justitie in Den Haag. Beeld anp
Het Paleis van Justitie in Den Haag.Beeld anp

Als Z. van het gerechtshof niet dood mag worden verklaard, zoals het op 11 november bepaalde, dan wordt hij vermist. Hij kan niet overleggen met zijn advocaat. Dus is sprake van 'een gemankeerde verdediging' en dat willen de rechters niet voor hun rekening nemen. Immers in Nederland heeft iedereen, ook een dood gewaande Syriëganger, recht op een eerlijk proces. Z.'s zaak wordt voor onbepaalde tijd aangehouden. Dit besluit heeft vermoedelijk consequenties voor de vervolging van andere vermeende 'martelaren' die het Openbaar Ministerie (OM) zou willen vervolgen.

Nog voor Z. in februari officieel als verdachte was gedagvaard in het grote jihadproces, ook wel bekend als de Contextzaak, was zijn dood op sociale media gemeld. Hij zou zijn omgekomen bij een bombardement nabij Kobane. Na die berichten werd het opvallend stil rond The Fighting Journalist, de maker van de videofilm Oh, Oh, Aleppo.

In scène

Zijn jongere broer Anis Z., die nog altijd in Syrië vecht en ook verdachte is in het jihadproces, meldde de dood van Soufiane in januari al aan familie en vrienden. Het OM wil daar niet aan. Gewezen werd op berichten, onder andere van de Britse veiligheidsdienst, over jihadisten die hun dood in scène hebben gezet om onder de radar te blijven en makkelijker Europa binnen te glippen. Bovendien had zijn broer Anis het bericht over Soufiane's dood uit derde hand. Hij had niet zelf deelgenomen aan de slag bij Kobane. De inlichtingendiensten AIVD en MIVD konden zijn martelaarschap bevestigen noch ontkennen. Het hof schaarde zich op 11 november achter het OM, dat Z. mag vervolgen.

Pyrrhus-overwinning

Een pyrrhus-overwinning, blijkt nu. De rechtbank greep dinsdag het vurige pleidooi van Soufiane's officieuze raadsman Bart Nooitdagt aan om de zaak alsnog voor zich uit te schuiven. Nooitgedagt zei dat The Fighting Journalist er voor zijn dood al van uitging dat er een zaak tegen hem zou komen. 'Ik had redelijk veel contact met hem. Hij heeft herhaaldelijk gevraagd of ik hem zou willen verdedigen.' De raadsman is ervan overtuigd dat zijn cliënt dood is. Hij voelt zich niet meer gemachtigd. Maar hij vindt ook dat in het kader van een eerlijk proces elke verdachte rechtsbijstand verdient. Voor hem is dat een principiële zaak.

Nooitgedagt heeft zichzelf de gewetensvraag gesteld wat een verdediging zou kunnen inhouden. In elk geval kan hij aangeven hoe Soufiane tegen bepaalde zaken aankeek en iets zeggen over opsporingskwesties. Die vorm van verdediging is 'gemankeerd', vinden de rechters. Ze wachten liever tot er een teken van leven komt van de verdachte of dat zijn dood met grote zekerheid kan worden vastgesteld. Dat kan jaren duren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden