Zaadbedrijf Suiker Unie sluit aan bij Britse Zeneca

VanderHave Groep in Kapelle, de zadengroep van de Suiker Unie, gaat nauw samenwerken met de zadenproducent van het Britse concern Zeneca....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Zeneca is in 1993 ontstaan door de opsplitsing van het Britse chemieconcern ICI. De onderneming met een omzet van meer dan 10 miljard gulden houdt zich onder meer bezig met de produktie van landbouwchemicaliën, farmaceutische produkten en speciale chemische produkten. De activiteiten in de zadensector, een betrekkelijk klein onderdeel met een omzet van 360 miljoen gulden, wordt na een reorganisatie uit het concern gelicht en ondergebracht in de nieuw te vormen onderneming met VanderHave.

Doel van de samenwerking is een sterkere concurrentiepositie bij suikerbieten, maïs, grassen, oliezaden, granen en groentezaden. De twee bedrijven maakten woensdag bekend dat ze hun besprekingen dit voorjaar denken af te ronden. Het hoofdkantoor van de nieuwe onderneming komt in het Zeeuwse Kapelle. De Zenica-tak voor fundamenteel biotechnologisch onderzoek blijft buiten de fusie. Het toegepast biotechnologisch onderzoek voor plantenveredeling gaat wel mee.

De bundeling kan op termijn leiden tot een vermindering van het personeel. Ontslagen in Nederland zijn niet uitgesloten indien blijkt dat de onderzoeksafdelingen elkaar overlappen. Volgens een woordvoerster van de Suiker Unie zullen de gevolgen voor het personeelsbestand in Nederland beperkt blijven omdat Zenica Seeds hier niet actief is. Bovendien houdt VanderHave het belangrijkste onderzoekslaboratorium. VanderHave heeft ongeveer duizend mensen in dienst en een omzet van eveneens 360 miljoen gulden.

De twee bedrijven denken door hun krachtenbundeling beter in staat te zijn tot forse investeringen in onderzoek. Plantenveredeling is de kernactiviteit en 'dat moet je wel kunnen blijven opbrengen', aldus de woordvoerster. Beide bedrijven vullen elkaar goeddeels aan. VanderHave is voornamelijk actief in het noordelijk deel van de gematigde klimaatzone: de Europese Unie en Oost-Europa. Het zwaartepunt bij Zeneca ligt in het zuidelijk deel: de VS, Zuid-Amerika, Australië en Thailand.

Het samengaan van de twee bedrijven past in de al jaren zichtbare concentratie binnen de zadensector. 'Vanaf het midden van de jaren tachtig wilden alle grote chemieconcerns in de zaden, maar daarna hebben de meesten deze ondernemingen weer afgestoten', zegt woordvoerder S. Quast. Alleen Zeneca, dat de afgelopen jaren tal van zaadbedrijven heeft overgenomen, en het Zwitserse Sandoz zijn in de zaadsector actief gebleven.

De sector wordt desondanks steeds meer beheerst door grote ondernemingen. Dat is ook een van de redenen voor de samenbundeling tussen VanderHave en Zeneca. 'Beide schommelen zo rond de twaalfde plaats op de ranglijst', zegt Quast, 'en we verwachten allebei dat er over tien jaar nog maar een paar grote bedrijven over zijn. Met deze fusie hopen we er over tien tot twintig jaar nog steeds bij te zijn.'

Het Amerikaanse Pioneer, dat vrijwel geheel actief is in de maïs, is wereldmarktleider met een omzet van 1,2 miljard dollar in 1994. Nummer twee, het Zwitserse Sandoz - onder meer eigenaar van Zaadunie in Enkhuizen - volgt op ruime afstand met een omzet in de zaden die ongeveer half zo groot is. Daarna volgt een drietal bedrijven van vergelijkbare omvang: het Mexicaanse ELM, het Franse Limagrain en de nieuwe combinatie van VanderHave en Zeneca.

De vakbonden vrezen voor ontslagen bij VanderHave. De Voedingsbond FNV vreest dat er binnen een half jaar al een sociaal plan op tafel moet komen. 'Ik voorzie grote problemen. Dat er legio banen op de tocht staan. Met het dooddoenertje dat het wel zal meevallen, nemen we geen genoegen', zegt B. Paas van de Voedingsbond. Quasterkent dat de fusie met Zeneca gevolgen kan hebben voor de werkgelegenheid, maar denkt dat de effecten beperkt blijven.

De FNV-bond ziet de voortgaande krachtenbundeling in de branche met angst en beven tegemoet. 'De hele zaaizaadwereld staat op zijn kop', zegt B. Paas. Hij wijst op het besluit van de Franse onderneming Limagrain tot vergaande samenwerking van zijn dochter Nickerson Zwaan uit Barendrecht met een Brits bedrijf. Bij een andere Limagrain-dochter, LG Zaden uit Scheemda, gingen onlangs de deuren dicht. Ook het Amerikaanse bedrijf voor zaadveredeling Petoseed besloot tot integratie van Royal Sluis uit Enkhuizen met Bruinsma Seeds uit Honselersdijk. Bij de laatste staan volgens de Voedingsbond vijftig van de tachtig banen op de tocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden