Youp van 't Hek heeft Singh Varma de strop al aangereikt

Als het aan Youp van 't Hek ligt, heeft Tara Singh Varma vandaag nog een echte, ongelogen tumor. Youp gaat ervan uit dat Singh Varma niet uit waan en neurose maar uit berekening en kwade trouw heeft beweerd aan kanker te lijden....

Dat zit zo. Youp van 't Hek had een vriend die, zo schreef hij vorige week in NRC, is overleden aan kanker. Die vriend heeft er alles aan gedaan om in leven te blijven. En dan komt daar die halvegare Varma aanzeilen met sprookjesverhalen en rolstoeltoneeltjes. Van 't Hek, in de rouw om zijn vriend, concludeerde: 'Kanker is een ziekte die niet met zich laat spotten.'

Zou Youp van 't Hek werkelijk denken dat Varma heeft bedoeld de spot te drijven met kanker; dat ze nuchter, met voorbedachten rade en geheel bij zinnen heeft gedacht: 'Kom, laat ik de kankerpatiënten een trap na geven en mezelf met een carcinoom opzadelen'? Het moet haast wel, gegeven de straf die Van 't Hek over Singh Varma uitvaardigde: 'Dat mens moet op korte termijn ingespoten worden met de meest gruwelijke kankercellen. In naam van alle kankerpatiënten ter wereld. Ze moet tien keer per dag worden bestraald in het Anthonie van Leeuwenhoek. En gooi er ook nog maar een paar chemootjes tegenaan.'

Dat wordt nog gezellig als in de medische sector de Youps van deze wereld het voor het zeggen krijgen. Want volgens deze redenering verdient iedereen die geestesziek is, het om te worden gestraft met de rauwe werkelijkheid die hoort bij de wanen die hem of haar teisteren. Zo moeten psychiatrische patiënten die denken dat ze Jezus zijn, vanaf nu op hun tellen passen. Gekruisigd moeten ze worden, met stevige spijkers door hun polsen en hielen, 'uit naam van alle gelovigen ter wereld'. En iedere psychoot die het lef heeft om te denken dat hij Napoleon is, verdient per direct een verbanning naar Elba. Dát zal ze leren, die lasterlijke pseudo-zieken!

In Zomergasten bracht Adriaan van Dis afgelopen zondag de gewraakte passage over Singh Varma ter sprake. Van Dis deed met bewonderenswaardige volharding zijn best om zich te verplaatsen in het wereldbeeld van Youp. Dat wereldbeeld blijkt te zijn gefundeerd op onbegrip. 'Ik begrijp het niet!', riep Van 't Hek telkens uit zodra hij kwam te spreken over vulgaire sokkendragers, brakende eiervreters, shittende exhibitionisten en patsers in skyboxen. Tot die categorie smakelozen en slechteriken rekent hij ook Singh Varma. Youp van 't Hek verklaarde in Zomergasten dat hij Singh Varma niet letterlijk de kanker toewenste. Het was bedoeld als retorische uitroep. Als Varma liegt, heeft hij toch het recht daar grappen over te maken? Van 't Hek tegenover Van Dis: 'Zeggen dat je kanker hebt en het niet hebben. Dat kán toch gewoon niet!' Van Dis kreeg het niet aan het verstand van zijn gesprekspartner gepeuterd dat je iemand met een medisch defect in het hoofd natuurlijk niet kan beoordelen met de morele criteria uit de gezondemensenwereld.

Misschien kan Youp van 't Hek een keer De tegenstander van Emanuel Carrère lezen. In dat boek wordt het verbijsterende maar waargebeurde verhaal verteld over een op het oog doodgewoon gezinshoofd dat jarenlang een dubbelleven bleek te leiden. De man spiegelde zijn omgeving, inclusief echtgenote, kinderen en ouders, een succesvol leven voor. Hij beweerde bijvoorbeeld zeventien jaar lang dat hij een hoge functie had in Zwitserland, bij de Wereld Gezondheids Organisatie. Met list en (zelf)bedrog sprokkelde hij al die jaren geld bij elkaar.

Zo samengevat is het misschien een krankjorem verhaal waar je lekker vette grappen over kan maken. Maar wie De tegenstander leest, zal het lachen snel vergaan. Het boek is je reinste horror. Wie lijdt aan pseudologica fantastica komt terecht in een morbide nachtmerrie waaruit niet valt te ontsnappen. Het gezinshoofd in het boek loog uit een pathologisch minderwaardigheidscomplex. Niet zozeer met het doel zijn omgeving te bedriegen, maar uit een ongeneeslijke zelfverachting spiegelde hij zijn omgeving een helden- en martelaarsleven voor. Ook die liegende man in De tegenstander dichtte zichzelf kanker toe, hengelend naar aandacht en medeleven. Toen zijn leugens aan het licht kwamen, kon hij de schande niet verdragen en vermoordde hij zijn vrouw en kinderen.

Wie zich weleens in de ziekte heeft verdiept (bijvoorbeeld omdat hij er in zijn omgeving mee is geconfronteerd of omdat hij er een roman over heeft geschreven), weet dat het plegen van een misdrijf atypisch is voor de lijder aan pseudologica fantastica. Wat wél verontrustend vaak voorkomt onder deze mensen, is zelfdoding. Het percentage zelfmoordenaars in deze groep ligt naar het schijnt zeven tot achter keer zo hoog als het 'gemiddelde'. In de gevallen dat zij een brief of een ander doodsbericht achterlieten, bleek altijd dat zij niet verder konden leven met de schande die ze over zichzelf hadden afgeroepen.

Hoe zou een succesvolle cabaretier wiens onbegrip zijn inspiratiebron blijkt te zijn, deze column afsluiten? Misschien zo: mocht Tara Singh Varma zich voegen naar de statistieken over ziekelijke leugenaars en zelfmoord plegen, dan weten we dat Youp van 't Hek, 'uit naam van alle kankerpatiënten ter wereld', haar met een gul gebaar de strop heeft aangereikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.