YING PAS OP VOOR DE ZOEKMACHINE

Intro intro Door Naam..

Censuur of niet, je kunt steeds meer doen met het internet in China. Een handige toepassing is de human flesh zoekmachine, die ik heb ingezet om Zhang te vinden. Ik zat met haar op de middelbare school, daarna zijn we het contact verloren. Ik weet alleen dat ze naar Japan is gegaan.

Japan is een land dat ik graag eens wil bezoeken, en dan hoop ik Zhang weer te zien. Maar niemand van mijn oude schoolvrienden weet waar ze is.

Je moet eens de menselijke zoekmachine googelen, zei m’n buurman Chun. Die werkt tegenwoordig ook in China.

‘Ik ben op zoek naar Zhang Xu’, typte ik op de zoekpagina in. Daarna vul je leeftijd, schoolnaam en eindexamenjaar in, en vervolgens kan iedereen die de site bezoekt reageren en tips geven.

De site is al aardig populair in China – het lijkt een beetje op ‘n wikipedia: iedereen kan eraan bijdragen, maar dan gericht op het vinden van mensen. De zoekmachine is vooral aangeslagen bij aardige, hooggeschoolde jonge netizens die het leuk vinden om anderen te helpen, meestal gratis. Soms kunnen ze er denkbeeldig geld mee verdienen, of een virtuele ‘Master’-titel.

Als het goed gaat gebruiken die netizens bijvoorbeeld de cv-database van hun bedrijf – de digitale kaartenbakken van headhuntersbedrijven en uitzendbureaus bijvoorbeeld – bij hun zoekhulp. Maar het kan ook lelijk fout gaan.

Zo is er een commerciële website die zich aanprijst als speciale zoekmachine voor overzeese Chinezen en buitenlanders. Ze vragen 110 dollar, en binnen een etmaal krijg je dan een overzicht gemaild van het onroerend goed-bezit van de gezochte, z’n bankrekeningen, zakelijke gegevens, of iemand met de wet in aanraking is geweest, getrouwd is, foto’s van de buurt waar hij woont, in welke virtuele netwerken hij actief is, ja zelfs op wie iemand eventueel gestemd heeft, luidt de belofte.

Dat klinkt indrukwekkend, maak ook vreselijk. Stel je voor dat een of andere engerd je naam in zo’n gehaktmachine in cyberspace gooit.

Het vituele gezoek kan lelijk fout gaan, is al gebleken. Vorig jaar was er bijvoorbeeld een vrouw die zelfmoord pleegde omdat haar man ontrouw was. Toen dit bericht op het Chinese internet belandde, besloten boze netizens om die meneer Wang te straffen. Er ontstond een internet mob, al snel hadden ze zijn mobiele nummer en huisadres gevonden.

Wang werd bestookt met dreigementen, zijn deur werd besmeurd, het bedrijf waar hij werkte werd bedreigd. Hij kreeg ontslag, en nu probeert hij via de rechter schadevergoeding te krijgen.

Of neem die Chinese studente die dit voorjaar werd opgejaagd door een nationalistische webmob die vond dat zij teveel begrip toonde voor buitenlandse kritiek op het Moederland. Dan blijken sommige van die aardige, behulpzame netizens opeens rode gardisten, versie 2.0.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden