Column

Yesim bestrijdt bedreigingen met Turkse liefdesliedjes

Hoe een ziekenomroep wordt bedreigd.

Yesim Yilmaz

De levensgeschiedenis van Yesim Yilmaz blijft beter onbeschreven, maar vaststaat dat wat zij heeft meegemaakt een gemiddeld mens in de kreukels jaagt. Zij niet. Daar zit ze: felrood geverfde haren boven diamanten ogen, een stapel boeken over liefde op haar nachtkastje. Ook waar ze woont blijft beter onder ons. Yesim doet niemand kwaad, en wie haar kwaad doet krijgt een sterkere Yesim terug.

In Emmeloord, een van de meest Nederlandse plekken van Nederland, worden mensen bedreigd omdat ze Turkse muziek uitzenden. Yesim presenteert het Turkse uurtje bij OZONOP, de Omroep voor Zieken en Ouderen Noordoostpolder, elke zaterdag tussen negen en tien, en iemand heeft daar problemen mee. Ze draait liefdesliedjes. Ze leest voor uit de boeken op haar nachtkastje van de jonge schrijver Mehmet Ali Kilinç. Politiek doet haar niks. Ze praat daar niet over. Ze praat over liefde en hartepijn. De radio geeft haar een leven dat ze nooit had.

Wat iemand beweegt om niet alleen Yesim te bedreigen maar ook de secretaris van het radiostation, Bas Stuy - het is een raadsel. En alweer een teken dat bedreigen een normale vorm van communiceren is geworden.

Bas Stuy.

Een week na de couppoging in Turkije, vorig jaar, krijgt Bas een telefoontje: stop, of er gebeuren dingen. Daarna treft hij drie halve manen op de studiodeur, symbool van de Grijze Wolven, en weer dat 'stop'. Daarna is het maanden stil. Drie weken terug krijgt hij een dreigbrief in de bus en daarna vindt hij een Turks pamflet, geplakt op het achterraam van zijn doorzonhuis. Als ze niet stoppen wordt de studio vernietigd. 'Dan komt het wel dichtbij.'

Misschien is het een gek, zegt Yesim. Misschien reikt de arm van Erdogan tot Emmeloord, zegt Bas. In elk geval: 'zij maken niet uit wat wij doen'.

Dus gaan ze door, Yesim gewoon achter de microfoon. Maar in Bas' vensterbank ligt nu wel een draadloze hd-kleurencamera te wachten die 's nachts overschakelt op infrarood. De politie patrouilleert bij zijn huis en bij dat van Yesim, en Bas heeft zijn telefoon altijd op foto staan, 'als er wat gebeurt is het 'klik'. Dat doet het met je.'

Bas is 71 en reisde dertig jaar de wereld rond als troubleshooter voor computerbedrijven, totdat hij wakker werd in New York en niet meer wist waar hij was en met pensioen ging en dit huis kocht in de kalmte van Emmeloord. De zieken-omroep was ingeslapen toen hij zich erover ontfermde, nu is het een internetstation met zesduizend vaste luisteraars. Geen muziek uit de muziekautomaat, maar blokken evergreens met zorg gemaakt door vrijwilligers uit een database van tweeënhalf miljoen liedjes. En acht liveprogramma's, waaronder de Rock 'n' Rollatorshow en de Seniorenwijzer, plus een Poolse, een Turkse en een Arabische rubriek.

OZONOP bestaat sinds 1966 maar nu de vergrijzing toeslaat moet je creatief zijn, zegt Bas. De samenstelling van de polder verandert: er komen veel Polen wonen en er is een Turkse gemeenschap. Dus toen Yesim zich bijna drie jaar geleden meldde via de vrijwilligerscentrale was Bas enthousiast. Yesim maakte nooit eerder radio, maar bleek een 'geboren natuurtalent'. 'Zo wil ik er nog wel twintig hebben.'

Als Yesim radio maakt is ze gelukkig, 'iedereen hoort mij', zegt ze, 'elke week ben ik eventjes beroemd'. Mensen zwaaien naar haar op straat. Ze houdt van mensen. Van de Turkse gemeenschap maakt ze geen deel uit; ze woont alleen en is gelovig maar draagt geen hoofddoek en gaat niet naar de moskee. Ze is heel erg Yesim. Het is haar plan politieagent te worden, nog steeds, op haar vijfendertigste. Dat het leven nogal tegenzat is geen reden op te geven. Ze studeert. Ze deed de opleiding toezichthouder & parkeerwachter, maar strandde op de taal, nu wil ze eerst de Turkse middelbareschoolcertificaten halen, 'zo bouw ik mijn leven op'.

Alle kleuren heeft haar kapsel gehad, maar rood is het geworden, 'al past het niet bij mijn gezicht'. Het past bij haar karakter.

Turks pamflet op het achterraam.

De studio is vermomd als woonhuis, een steile trap naar boven waar de Soundcraft-mengtafels staan en de bloedhete servers met de miljoenen liedjes. Puur subsidieloos vrijwilligerswerk, mede mogelijk gemaakt door supermarkt Greidanus.

Wie daar tegen is, is gek. 'Raar', 'apart', zegt Yesim. De dreigbrief trouwens is gesteld in horkerig Turks, ongetwijfeld een google translate-product, met halverwege ineens het woord 'unexploited'. Dat kan niet van een Turk zijn. Die halve manen wel. Het kan van alle kanten komen. Wie eigent zich het recht toe haar leven te verwarren, en dat van Bas? 'Bij elke bedreiging groei ik, blijf ik groeien', zegt Yesim. En zo bereikt de bedreiger alsnog het omgekeerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden