Xi Jinping op weg naar China's hoogste ambt

De Chinese vicepresident is deze week benoemd in de Militaire Commissie van de partij. Daarmee ligt voor hem de weg open naar de hoogste post van het land.

Hans Moleman

Hij geldt als een partijtijger van de oude stempel, met uitstekende banden met het leger en gevoel voor handel. Xi Jinping, de man die over drie jaar Hu Jintao moet opvolgen als hoogste leider van China, deed deze week een cruciale stap op weg naar het hoogste ambt.

Het plenum van het centraal comité van de Chinese communistische partij, in Peking bijeen aan de vooravond van de viering – op 1 oktober – dat de partij zestig jaar aan de macht is, benoemde hem tot vicevoorzitter van de Militaire Commissie. Dit orgaan is een cruciaal onderdeel van de machtsstructuur, want zonder goedkeuring van China’s militaire kaste overleeft geen partijleider.

Daarmee is de weg vrij voor de 57-jarige Xi om over drie jaar Hu op te volgen. Als hij geen blunders begaat, wordt hij in 2012 benoemd tot partijleider en een jaar later tot president van China. Dan komt er weer een ingenieur aan het roer: Xi studeerde chemie, de huidige president Hu is van oorsprong waterbouwkundig ingenieur.

Belangrijker is dat Xi Jinping een zogeheten taizi is, een ‘partijprins’. Hij werd met een zilveren lepel in de mond geboren, als zoon van een partijveteraan die naam maakte als revolutionaire strijdmakker van de grote roerganger Mao. Daardoor werd Xi als jonge student in de chaotische culturele revolutie een aantal jaren naar het platteland van Shaanxi gestuurd, de kolenrijke provincie waar hij geboren was. Na terugkomst in Peking kon hij direct een mooie studie beginnen aan de beste universiteit van het land, en daarna kreeg hij meteen een baan met toegang tot het hoogste niveau: assistent van minister van Defensie Geng Biao.

Hij klom daarna gestaag omhoog in de partij: als dertiger werd hij wethouder in Xiamen, een stad aan de oostkust tussen Hongkong en Shanghai, die met zijn Speciale Economische Zone toestemming had van Peking voorloper te zijn bij de economische liberalisering. Later werd hij gouverneur en partijleider van de handelsprovincies Fujian en Zhejiang, van oudsher de geboorteplaats van het Chinese ondernemerschap.

Dat betekent niet dat Xi op politiek terrein hervormende neigingen heeft. Als directeur van de provinciale partijschool en later van de centrale partijschool in Peking, legde hij juist de nadruk op het toezicht door de communistische partij op nieuwe economische krachten. Daarbij spelen zijn banden met het leger mee: China’s zogeheten Volksbevrijdingsleger is via een netwerk van bedrijven tegenwoordig achter de coulissen een van de belangrijkste economische spelers van het land, en een ondoorzichtige bron van ongekende welvaart voor de politieke en militaire elite.

In 2007 dook Xi even op in Shanghai, als puinruimer namens Peking toen de corrupte partijchef van de stad ter zijde moest worden geschoven. Hij was toen al lid van het centraal comité van de Chinese communistische partij. In 2008 werd hij vicepresident en werden de signalen sterker dat hij werd klaargestoomd als opvolger van Hu Jintao.

Xi brengt, als hij het hoogste ambt bereikt, een opvallende vrouw mee. Na de fletse mevrouw Hu is de verwachte nieuwe first lady van China een zangeres van nationale allure. Haar naam is Peng Liyuan, en heel China kent haar als vertolkster van vaderlandslievende partijliederen. Al vele jaren treedt de 46-jarige Peng op als hoofdgast van het Oudejaarsgala van de staats-tv, waar haar bekendste lied elk jaar hetzelfde is: ‘Op het Veld van de Hoop’.

Xi en Peng werden aan elkaar gekoppeld toen zij als 24-jarige deel uitmaakte van het Zang- en Dansgezelschap van het Centraal Militaire Commando in Peking, een bekende kweekvijver voor vrouwen (en concubines) van het hoogste leiderschap. Ze is tegenwoordig artistiek directeur van het gezelschap, met de indrukwekkende rang van generaal-majoor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden