Xi hoeft Tibet-protest niet te zien

Niets wijst erop dat de komst van president Xi Jinping van China zaterdag het eerste 'inkomende'staatsbezoek van Willem-Alexander is. Het gaat hem met groot gemak af.

AMSTERDAM - Zaterdagavond tegen zes uur stromen bij de dranghekken voor het Paleis op de Dam de genodigden toe voor het staatsbanket met de Chinese president en zijn vrouw. Enkele honderden demonstranten van de International Campaign for Tibet en Amnesty, voor wie een ruimte aan de andere kant van de weg is gereserveerd, hebben dan al drie uur van gezang en leuzen roepen achter de rug. 'President Xi, ontmoet de Dalai Lama!', staat er op hun borden.

Om te voorkomen dat die boodschap hun staatshoofd bereikt, stellen Chinese functionarissen vlak voor zijn komst een groot grijs scherm voor de ingang van het Paleis op. Tot teleurstelling van de dagjesmensen, die hoopten op een glimp van de president, diens vrouw, Willem-Alexander en Máxima. Nu moeten ze het doen met hen onbekende mannen in rokkostuum en vrouwen in het lang. Die ondergaan een eenvoudige veiligheidscontrole - alleen op identiteit, een veiligheidspoortje wordt niet nodig gevonden. Daarna verdwijnt voor de gasten het protestgezang naar de achtergrond en neemt de sprookjeswereld van het paleis het over.

Een haag van lakeien in blauw-gouden livreien heet welkom, een comité van de hofhouding schudt handen. Dan begint een periode van wachten zonder drankje, tot de hoogste gasten arriveren. De staande receptie in een vooral hoge ontvangstruimte biedt de gelegenheid te bekijken wie er tot dit 250 man sterke gezelschap behoort. Behalve een zestigkoppige, Chinese regeringsdelegatie is de Nederlandse top er: politiek, captains of industry, wetenschappers, bestuurders en kunstenaars. Namen kunnen hier niet vallen tenzij met expliciete instemming van de betrokkenen. Van de Rijksvoorlichtingsdienst mag over deze bijeenkomst worden geschreven, maar wel 'met inachtneming van het besloten karakter'.

Warm compliment

Niet iedereen heeft zich geheel aan de kledingvoorschriften gehouden. Kunstenaar Florentijn Hofman, bekend van zijn reusachtige, gele badeend in de haven van Hongkong, heeft geen lakschoenen, maar gympen onder zijn rokkostuum. Het levert hem een warm compliment op van Máxima, wanneer zij elkaar treffen in de Troonzaal. Daar wordt iedere deelnemer aan het banket door een ceremoniemeester afzonderlijk aangekondigd bij het koninklijk paar, het echtpaar Xi Jinping en Peng Liyuan en prinses Beatrix. 'Ni hao', antwoordt Xi op een begroeting in het Engels. Waarna zijn ravissante vrouw in het Engels groet.

Na afloop van deze ceremonie is er even ruimte voor informele gesprekken, zelfs met Xi. Een captain of industry vertelt hem over de uitstekende banden van zijn bedrijf met China. De president hoort het welwillend aan en spreekt de hoop uit op intensivering. 'Wat een aardige man', glundert de topman. 'Het mooie is: ook zo iemand blijkt toch gewoon een mens zoals jij en ik.' Ondertussen kijken brave Nederlandse genodigden met jaloezie naar vrolijke Chinezen die zich niets aantrekken van het fotoverbod.

Dan gaat het gezelschap naar de Burgerzaal, de grootste ruimte van het Paleis. Met zijn hoge galerijen, marmeren overdaad en kroonluchters is die gewoon al indrukwekkend, maar nu is hij ook nog oogverblindend aangekleed, met enorme, rode bloemstukken en zilveren kandelaren. Dwars op vijf lange tafels staat één ultralange tafel, waar de hoofdgasten aan zitten. Op het menukaartje bij ieder couvert, voorzien van vier glazen, ontbreken Chinese of Hollandse gerechten. De Franse keuken heeft gewonnen, met een vleugje Máxima - pièce de résistance van het hoofdgerecht is Argentijnse tournedos.

Kort na binnenkomst brengt Willem-Alexander zijn toost uit op de gezondheid van Xi en Peng. Het gaat hem met groot gemak af. Niets wijst erop dat dit zijn eerste 'inkomende' staatsbezoek is, en dan meteen met een wereldleider van de buitencategorie; zijn moeder kreeg nooit een Amerikaanse of Chinese president op staatsbezoek. Hij permitteert zich een grapje door de Burgerzaal te vertalen met 'Great Hall of the People' - een verwijzing naar het Chinese parlementsgebouw. Iets politieker wordt Willem-Alexander, wanneer hij inspeelt op de 'Chinese Droom' die Xi tot zijn lijfspreuk heeft gemaakt. 'Vorig jaar riep u de mensen in China op om te durven dromen, om hun dromen waar te maken', zegt Willem-Alexander. 'Als Koninkrijk der Nederlanden - door sommigen in uw land gezien als Kingdom of Innovation - dragen wij graag aan het realiseren van die dromen bij!' Het woord 'mensenrechten' valt niet.

In zijn antwoord onderstreept Xi dat hij Nederland ziet als 'de toegangspoort tot Europa', ondanks Chinese investeringen in de Griekse havenstad Piraeus. Ook prijst hij de Nederlandse innovatiekracht. Stipt na twee uur tafelen staan de hoofdgasten op en is het tijd voor een staand kopje koffie. Lakeien komen met dienbladen met drank, waaronder champagne. Nog even kunnen de gewone gasten genieten van de omgeving. Op de drempel van het Paleis, terwijl de garde met strakke gezichten laatste exercities doet, verzucht kunstenaar Hofman: 'Zo, en nu weer terug naar Rotterdam, naar mijn fiets met zijn kapotte kinderzitje'.

Voor 1,5 mld contracten

Tijdens het staatsbezoek van de Chinese president is voor een bedrag van circa 1,5 miljard euro aan contracten met het Nederlands bedrijfsleven getekend. Een woordvoerder van minister Lilianne Ploumen (Buitenlandse Handel) heeft dit zondag gezegd. Er werden contracten getekend met onder meer de zuivelsector en KLM. De deal moet de luchtvaartmaatschappij helpen haar positie op de Chinese markt verder uit te bouwen. De Bank of China gaat leningen verstrekken voor de aankoop van vliegtuigen en KLM ondersteunen bij de uitbouw van haar activiteiten in China.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden