X-fabel

Lisa, Rachel en Jamal zijn beroemd. Honderdduizenden Nederlanders zien vanavond hoe de drie jonge zangtalenten worden bijgeschreven in het steeds vollere sterretjesfirmament boven Nederland tijdens de finale van RTL’s televisietalentenjacht X Factor....

Maarten Keulemans

Maar wacht eens. Hoe zit het met Ellen, Cherwin en Carine? Ook die wonnen ooit een grote talentenjacht op tv. Toch is iedereen ze vergeten. Eendagsvliegen waren ze. Zingend drijfhout, stukgeslagen in de branding van het succes. Bestaat er wel zoiets als een ‘x-factor’ die je gegarandeerd tot superster maakt? Kan een geoefende jury voorspellen wie beroemd wordt en wie niet?

Welnee. Vreemd genoeg is talent namelijk helemaal geen goede voorspeller van succes.

In zijn boek Uitblinkers laat wetenschapsjournalist Malcolm Gladwell dat zien aan de hand van Nobelprijswinnaars. U denkt misschien dat alleen de allerknapste koppen ter wereld Nobelprijzen winnen. Maar nee, vaak zijn de laureaten tamelijk gewone mensen, die als student niet erg uitblonken. Ze waren ‘gewoon’ slim genoeg om een academische loopbaan te volgen. Blijkbaar heeft succes een drempelwaarde, waarboven het niet meer uitmaakt of je uitzonderlijk briljant bent of redelijk getalenteerd.

Met muziek is het net zo. Gerard Joling werd derde bij de Soundmixshow. Marco Borsato won, maar brak pas jaren later door. Guus Meeuwis won een obscure studentenwedstrijd. Ali B. verloor een popwedstrijd. Anouk zong lang in een weinig opvallend bandje. Dit waren geen geboren supertalenten aan wie je een of andere bovennatuurlijke ‘x-factor’ zou toeschrijven; dit waren ‘gewone’ talenten, genoeg om een publiek te kunnen vermaken. De rest was een kwestie van hard werken, oefenen en heel veel geluk.

Een schrale troost voor al die duizenden die behept zijn met een wat middelmatiger talent. Laat Gordon maar kletsen: er bestaat niet zoiets als een ‘x-factor’ die instant-succes voorspelt. Dat is sprookjestaal uit het land van ze leefden nog lang en gelukkig en als ik driemaal met mijn toverstafje zwaai. Roem bereik je ook door met je broer een band te beginnen (Trijntje Oosterhuis), op te treden na de Bijlmerramp (Ruth Jacott) of op een schoolfeest (Alain Clark), of desnoods door te zingen op de markt (André Hazes).

Reageren?

m.keulemans@volkskrant.nl

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden