Wrijving in coalitie over EU-peiling

Raad van State acht referendum over EU-verdrag niet nodig, zeggen ingewijden...

Van onze verslaggever Theo Koelé

DEN HAAG In de regeringscoalitie is wrijving ontstaan over de vraag of er opnieuw een referendum moet worden gehouden over de toekomst van Europa. Het CDA van premier Balkenende voelt er niets voor, terwijl prominenten in regeringspartij PvdA voor de tweede keer het oordeel van het volk willen vragen.

Aanleiding voor de onenigheid is een nog vertrouwelijk advies dat de Raad van State deze week naar het kabinet stuurde. Daarin wordt gesteld dat de vraag of er een referendum moet worden gehouden vooral een politieke is. Het hoogste adviescollege van de regering meent volgens meerdere ingewijden dat het jongste akkoord in de Europese Unie niet zodanig ingrijpend is dat een referendum gerechtvaardigd is.

Dat is koren op de molen van het CDA, verklaard tegenstander van een tweede volksraadpleging. De eerste, in 2005, leidde tot een overtuigend nee tegen de toenmalige Europese Grondwet.

Volgens minister Verhagen van Buitenlandse Zaken (CDA) heeft de regering zich met succes ingespannen voor een verdrag dat de Europese Unie werkbaar houdt, terwijl vitale nationale bevoegdheden niet worden opgeofferd aan ‘Brussel’. Verhagen sprak donderdag van een ‘klassiek wijzigingsverdrag’ dat wel aan het parlement, maar niet aan de bevolking hoeft te worden voorgelegd. ‘We hebben de wensen en bezwaren van de Nederlandse bevolking, die breed gedragen worden door de Tweede Kamer, serieus genomen. Het resultaat is een klassiek wijzigingsverdrag dat door het parlement kan worden goedgekeurd.’

Prominente PvdA’ers als fractieleider Tichelaar en aspirant-partijvoorzitter Pronk hebben zich niettemin uitgesproken ten gunste van een tweede referendum. Staatssecretaris Timmermans (Europese Zaken, PvdA) zei niet bang te zijn voor een volksraadpleging. Zij voelen de hete adem in de nek van de SP, die de PvdA in opiniepeilingen op de hielen zit, en een referendum wil. De SP voerde in 2005 een succesvolle campagne tegen de Europese Grondwet.

Volgens minister Verhagen, daarin bijgevallen door de Raad van State, valt het nieuwe verdrag dat de EU-leiders enkele maanden geleden bereikte, niet te vergelijken met de ambitieuze Grondwet.

De ministerraad beslist mogelijk vandaag over hat al dan niet houden van een referendum. In het regeerakkoord is afgesproken dat het advies van de Raad van State de basis vormt voor besluitvorming. Volgens bronnen rond het kabinet is het mogelijk dat het kabinet pas na Prinsjesdag, volgende week, de knoop doorhakt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden