Wrevel in de wittebroodsweken

Tussen de drie coalitiepartners worden de eerste irritaties zichtbaar...

DEN HAAG We zitten in de wittebroodsweken van de nieuwe coalitie, zeggen ze bij het CDA: ‘Er is nog niets aan de hand.’ Maar tijdens wittebroodsweken kunnen pasgehuwden achter vervelende dingen komen. De nieuwe partner blijkt te snurken of heeft stinksokken.

Ook de verse coalitiepartners lopen nu al tegen kleine irritaties aan. Woensdag bood een rijke oogst: de schermutseling tussen PvdA en ChristenUnie over het homohuwelijk speelde op, het CDA noemde een beslissing van PvdA-staatssecretaris Albayrak inzake Iraakse asielzoekers ‘onacceptabel’ en de PvdA ondertekende een Iran-motie van links die CDA-minister Verhagen zojuist had ontraden. In HP/De Tijd verweet CDA-fractievoorzitter Van Geel PvdA-bewindslieden dat ze geld ‘over de balk’ willen smijten.

Het zijn de haarscheurtjes waarlangs toekomstige conflicten kunnen verlopen, ook al lijkt het christelijk-sociale gelegenheidshuwelijk vooralsnog bestendig.

De ChristenUnie moet op het moment het hardst slikken. De ethische thema’s die de kern van haar politieke missie vormen, vinden maar weinig begrip bij coalitiepartner PvdA. In het regeerakkoord staat op christelijk verzoek dat artsen vrouwen die een abortus willen, op de mogelijkheid van adoptie moeten wijzen. Maar de verantwoordelijke PvdA-staatssecretaris, Bussemaker, zei in een interview meteen al iets heel anders: ‘Ik streef er niet naar om de mogelijkheid dat iemand haar kind afstaat, te stimuleren.’

De ChristenUnie liet ook een passage in het regeerakkoord opnemen waarin de bestaande praktijk van een ‘zorgvuldige omgang met gewetensbezwaarde ambtenaren’ wordt bekrachtigd. ‘Mochten er in de gemeentelijke praktijk problemen ontstaan, dan zullen initiatieven worden genomen om de rechtszekerheid van gewetensbezwaarde ambtenaren veilig te stellen.’ De passage heeft een averechts effect. Onder leiding van homo-organisatie COC worden overal in het land weigerambtenaren onder druk gezet, met steun van lokale PvdA’ers. Zondag tekende PvdA-voorzitter Van Hulten samen met VVD, SP, D66 en GroenLinks een convenant met het COC tegen weigerambtenaren.

Bovendien beloofde hij dat er geen wettelijke regeling van hun positie zal komen. Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie, wees Van Hulten verbolgen op de afspraak in het regeerakkoord. Slob vindt de campagne van he COC ‘zeer betreurenswaardig’. Hij dreigt dat dit wettelijke bescherming van weigerambtenaren juist dichterbij brengt.

Maar Slob spreekt ook sussende woorden als ‘niet gelijk in een kramp schieten’, ‘niet meteen een scheur in de coalitie’ en ‘ontspannen mee omgaan’. ‘Je moet ook reëel zijn. Zo gaat het wel eens in de politiek’, zegt hij. Slob onderstreept dat de ChristenUnie veel punten in het regeerakkoord heeft gekregen en tevreden is over de start met CDA en PvdA. Hij heeft veel vertrouwen in PvdA-collega Tichelaar, ook al zoekt die ‘de randen van het regeerakkoord’ op.

Tichelaar voorkwam op zijn beurt dat de PvdA-fractie of -bewindslieden het zondagse COC-manifest tekenden. En voor de flitsscheiding, ook omstreden tussen PvdA en CU, werd een compromis gevonden. Het is nog zoeken naar een machtsbalans, maar PvdA, CDA en CU hebben er alle drie groot belang bij het kabinet te laten slagen. Aan hun eerste huwelijkscrisis zijn ze nog lang niet toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden