Wrakingskamer wijst wrakingsverzoek Wilders toe

De drie rechters van het gerechtshof in Den Haag die het hoger beroep tegen Geert Wilders onder hun hoede hadden, moeten vervangen worden. De wrakingskamer heeft vrijdagmiddag in de zwaarbeveiligde rechtbank te Schiphol het wrakingsverzoek van de PVV-leider toegekend.

Geert Wilders samen met zijn advocaten bij aanvang in de rechtbank. Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

Het hoger beroep in de 'minder Marokkanen'-zaak begon donderdag en Wilders wraakte nog diezelfde dag het volledige hof, nadat alle onderzoeksverzoeken van zijn advocatenteam waren afgewezen. De wrakingskamer oordeelde dat het gerechtshof het afwijzen van die verzoeken onvoldoende heeft onderbouwd. ‘De afwijzing is zo summier en onbegrijpelijk dat de vrees voor vooringenomen objectief gerechtvaardigd is’, aldus de voorzitter van de wrakingskamer.

De verdediging eiste onder meer een onderzoek naar uitspraken van D66-leider Alexander Pechtold over Russen. Nadat  toenmalig minister Zijlstra van Buitenlandse Zaken zijn leugen over een ontmoeting met de Russische president Poetin had toegegeven, zei Pechtold zijn openhartigheid te waarderen. ‘Ik moet de eerste Rus nog tegenkomen die zijn fouten zelf rechtzet’, voegde hij eraan toe. Zeven Russen deden aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM), maar dat oordeelde dat zijn uitspraken strafrechtelijk gezien niet beledigend waren en vervolging niet aan de orde was.

Willekeur

Volgens Geert-Jan Knoops, de advocaat van Wilders, zou daarbij sprake zijn van willekeur. De verdediging eiste dan ook onderzoek om duidelijk te maken waarom het OM Wilders wel en Pechtold niet vervolgde. Wilders was overigens niet van mening dat zijn collega Pechtold alsnog moest worden vervolgd. ‘Ik vind dat ik ook niet vervolgd had moeten worden. Maar ik vind ook: gelijke monniken, gelijke kappen.’

De wrakingskamer ging daarin mee en stelde verder dat niet op voorhand kan worden uitgesloten dat er parallellen bestaan tussen de uitlatingen van Wilders en Pechtold. Beide zijn immers bekende politici die zich in het openbaar hebben uitgesproken over respectievelijk Marokkanen en Russen. 

De beslissing van het gerechtshof in Den Haag om de onderzoeksverzoeken af te wijzen was zo beperkt onderbouwd, dat er in juridische zin sprake is van een ‘onbegrijpelijke beslissing’. Hierdoor kon de vrees voor vooringenomenheid ontstaan, aldus de wrakingskamer. 

Die benadrukte dat het toekennen van het wrakingsverzoek overigens niet betekent dat het hof de onderzoeksverzoeken had moeten toewijzen. De wrakingskamer benadrukte ook dat een wraking geen middel is tegen onwelgevallige of onjuiste beslissingen.

Tevreden

‘Ik ben tevreden met de uitspraak’, zei Knoops. ‘Het is juridisch meer dan terecht. Maar het is triest dat pas na drie jaar procederen een rechterlijk college inziet dat het belangrijk is om bepaald onderzoek te doen.’ Hij noemde de beslissing van de wrakingskamer ‘moedig’. ‘Het is uitzonderlijk. Het vereist moed om dat over collega’s te oordelen. Ik heb enorm veel respect voor de raadsheren.’ 

Hij hoopt nu op een ‘evenwichtiger’ proces. Wilders vertrok direct na de uitspraak. ‘Hij heeft al vanaf het begin af aan geen vertrouwen in het proces, omdat hij vindt dat hij niet terecht moet staan.

‘Als je als rechter wordt vervangen, is dat natuurlijk niet fijn’, zei persraadsheer Kiki Plugge. Volgens haar gaat het maanden duren voor de zaak kan worden hervat. ‘Er moeten nieuwe rechters worden gezocht. Die moeten zich inlezen en worden vrijgesteld. Ook moeten de zalen worden gehuurd. Hier op Schiphol zit het tot november vol.'

Wilders en zijn advocaten hebben de afgelopen jaren in totaal vijf wrakingsverzoeken ingediend. Van de drie pogingen van advocaat Bram Moszkowicz tijdens het proces over Wilders' film Fitna, had er een succes. Moszkowicz  eiste dat arabist Hans Jansen opnieuw als getuige mocht worden gehoord, omdat hij bij een etentje met een rechter van het Amsterdamse hof onder druk zou zijn gezet. Moszkowicz kreeg gelijk. Andere wrakingsverzoeken, ook tijdens het ‘minder Marokkanen-zaak’, werden niet ingewilligd. En toen Wilders de voorzitter van de rechtbank om zich terug te trekken (te verschonen), gaf ze daaraan geen gehoor.

Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vroeg Wilders zijn publiek of ze meer of minder Marokkanen wilde. De rechtbank veroordeelde hem in eerste aanleg voor het aanzetten tot discriminatie en groepsbelediging. Wanneer het hoger beroep wordt hervat, is niet bekend. 

Wat experts zeggen over het wrakingsverzoek van de PVV-leider

De een, Geert Wilders, gaat minder Marokkanen regelen. De ander, Alexander Pechtold, moet de eerste Rus nog tegenkomen die zijn fouten zelf rechtzet. Het Openbaar Ministerie (OM) besloot Wilders te vervolgen wegens groepsbelediging en het aanzetten tot discriminatie, wat tot een veroordeling leidde. Pechtold werd niet vervolgd, omdat zijn uitspraken niet beledigend zouden zijn. Wilders haalde dit argument donderdag aan om het gerechtshof te wraken in zijn hoger beroep. Wat is het verschil tussen beide uitspraken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.